یکشنبه 28 جمادی‌الاول 1448
۱۷ آبان ۱۴۰۵
8 نوامبر 2026

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

(۱۶۲۷) سوال: اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

جواب:

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن نَسِيَ صَلَاةً، أو نَامَ عَنهَا، فَکَفَّارَتُهَا أن يُصَلّیَهَا إذا ذَكَرَهَا»[۱] : (هرگاه کسی ‌که نمازی را فراموش کرد یا در وقت ادای آن به خواب رفت، کفاره‌اش این است که هرگاه به یاد آورد، آن نماز را ادا کند). بنابراین وقت نماز برای کسی که فراموش کرده را از زمانی که به یاد بیاورد قرار داد و برای کسی که از خواب بیدار شود نیز زمان بیدار شدن را وقت نماز دانست.

می‌گوییم: اگر مثلا پنج یا ده دقیقه قبل از طلوع خورشید از خواب بیدار شدی: اگر تیمم انجام دهی می‌توانی نماز را در وقتش ادا کنی اما اگر غسل انجام دهی، وقت نماز خارج شده و پایان می‌یابد. بنابراین در این حالت، غسل انجام بده حتی اگر وقت نماز به پایان برسد زیرا وقت نماز برای تو از زمان بیدار شدن است، نه از لحظه‌ی طلوع فجر؛ زیرا این حالت، معذور هستی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان متكاسلا، أو قام متأخرا من نومه في البرية، ويخشى من فوات الوقت، فما الذي يفعل؛ هل يسخن الماء أم يتيمم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجب عليه أن يُسخن الماء، ولو كان يخشى خروج الوقت؛ وذلك لأن النائم إذا قام من نومه فوَقْتُ الصلاة في حقه من استيقاظه، وليس من دخول وقتها؛ لقول النبي – عليه الصلاة والسلام -: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةٌ، أَوْ نَامَ عَنْهَا، فَكَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا». فجعل وَقْتَها عند الذكر بالنسبة للنسيان، وكذلك عند الاستيقاظ بالنسبة للنوم.

ونحن نقول: إذا قُمتَ مثلا من نومك قبل طلوع الشمس بنحو خمس دقائق، أو عشر دقائق ؛ فإن تيمَّمْتَ أدركت الصلاة في الوقت، وإن اغتسلت خرج الوقت. فاغتسل ولو خرج الوقت؛ وذلك لأن وقت الصلاة في حقك كان عند استيقاظك من النوم، وليس من طلوع الفجر؛ لأنك معذور به.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۴) آیا تیمم باید بر زمین پاک انجام شود یا تیمم بر دیوار یا فرش نیز صحیح است؟

دیوار از جنس زمین پاک می‌باشد لذا اگر دیوار از جنس زمین بنا شده باشد، تیمم بر آن جایز است و تفاوتی ندارد که دیوار سنگی یا گِلی باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۲) اختلاف در صیغۀ تیمم و حد مشروع آن

درست‌ترین روش همان است که برادر سؤال کننده انجام داده است؛ وی دو دستش را یک بار بر زمین زده و صورت و دو دستش تا مچ را مسح نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۲۵) حکم تیمم با زدنِ دست بر فرشی که غبار دارد چیست؟

تيمم بر فرشی که غبار دارد، جایز است اما تیمم بر فرشی که غبار نداشته باشد، جایز نیست زیرا از جنس زمین نمی‌باشد و متصل به آن نیست ...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۷) حکم نمازهای اداشده با تیمم بر سنگ در فقدان آب طی چند روز متوالی

اگر در زمان تیمم، توانایی استفاده از آب نداشته‌ای، واجب نیست که نمازها را دوباره ادا کنی...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۰) اگر در حین ادای نماز عید، وضویم باطل شد و زمان اندک بود و آبی نیز در آن مسجد نیافتم، آیا جایز است که تیمم کنم؟

جمهور علما بر این نظر هستند که تيمم در این حالت، جایز نیست زیرا یکی از شروط تيمم، عدم وجود آب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۶) آیا اگر در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شدم، تیمم کردن برایم جایز است؟

اگر انسان در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شد، واجب است که آب را گرم کند. اگر نتوانست آب را گرم کند یا توانست آب را گرم کند اما چیزی پیدا نکرد که با استفاده از آن، از سرما در امان باشد، می‌تواند تیمم کند و نمازش را بخواند سپس هرگاه این مانع برطرف شد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه