جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۱۶۱۱) آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد؟

(۱۶۱۱) سوال: آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد یا صرفا کشیدن دست بر صورت کافی است؟

جواب:

در تيمم بر انسان واجب است که تمام صورت را مسح کند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ} [النساء: ۴۳] : (صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید). همان طور که وجوبِ مسحِ تمام سر، از این آیه برداشت می‌شود: {وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ} [المائدة: ۶] : (سرهایتان را مسح نمایید) وجوب مسح تمام صورت نیز از این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برداشت می‌شود که فرمود: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ} [المائدة: ۶] : (با آن خاک، صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید).

این که برخی از مردم، بینی و اطراف آن را مسح می‌کنند، اشتباه و نادرست است بلکه واجب است که در عرض صورت، از گوش تا گوش دیگر و در طول صورت، از شیب پیشانی تا زیر ریش را مسح کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يشترط في مسح الوجه عند التيمم تعميم جميع الوجه بالصعيد الطاهر، أم مجرد إمرار اليدين على الوجه فقط؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: الواجب على الإنسان في التيمم أن يمسح جميع الوجه؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ﴾ [النساء: ٤٣]. فكما يجب تعميم الرأس المستفاد من قوله تعالى: ﴿ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ ﴾ [المائدة: 6]. كذلك نستفيد تعميم الوجه في قوله تعالى: ﴿ فَأَمْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ﴾ [المائدة: ٦].

وأما ما يفعله بعض الناس من كونه يمسح الأنف وما حوله فهذا غلط، بل الواجب أن يمسح من الأذن إلى الأذن عَرْضًا، ومن منحنى الجبهة إلى أسفل اللحية طولا.

مطالب مرتبط:

(۱۶۴۱) حکم تیمم کردن برای مرد پیر و کهنسالی که فرزندان یا همسرش می‌توانند برایش آب برای وضو گرفتن بیاورند

نماز کسی ‌که با وجود توانایی وضو گرفتن و استفاده از آب، تیمم کند، باطل است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۵) آیا ادای دو نماز فرض با یک تیمم، درست است؟

بله، می‌توان دو نماز فرض را با یک تیمم ادا نمود و تفاوتی ندارد که هر دو نماز در یک وقت ادا شود یا هر کدام در وقت خودش خوانده شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۱۹) حکم تیمم در صورت جنابت و عدم وجود تراب

کسی ‌که برای رفع جنابت تیمم نماید، پاک می‌گردد و همچنان با طهارت است تا این ‌که آب پیدا کند و هرگاه آب پیدا کرد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۶) آیا اگر در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شدم، تیمم کردن برایم جایز است؟

اگر انسان در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شد، واجب است که آب را گرم کند. اگر نتوانست آب را گرم کند یا توانست آب را گرم کند اما چیزی پیدا نکرد که با استفاده از آن، از سرما در امان باشد، می‌تواند تیمم کند و نمازش را بخواند سپس هرگاه این مانع برطرف شد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه