جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۴۴۷) حکم وضو در صورت فقدان عضو یا استفاده از عضو مصنوعی

(۱۴۴۷) سوال: اگر شخصی یکی از اعضای وضو مانند دست یا پا را نداشته باشد، آیا باید به جای آن عضو مفقود تیمم کند؟ اگر از عضو مصنوعی استفاده ‌کند، حکمش چیست؟ آیا باید آن عضو مصنوعی را در غسل بشوید یا خیر؟

جواب:

اگر کسی عضوی از اعضای وضو را از دست بدهد، فرض شستن آن عضو بدون تیمم کردن از وی ساقط می‌شود زیرا عضوی که شستن آن واجب می‌باشد را از دست داده است لذا شستن آن بر وی واجب نیست. حتی اگر عضو مصنوعی استفاده می‌کند نیز ملزم به شستن آن نیست. نمی‌توان گفت که این عضو مصنوعی مانند خُفّ است و مسح آن واجب می‌باشد زیرا شخص، خف را روی عضوی می‌پوشد که وجود دارد و شستن آن واجب است اما این عضو مصنوعی برای محلی ساخته شده که عضو اصلی وجود ندارد. اهل علم می‌گویند: اگر عضوی از مچ و مفصل قطع شود، شستن سر آن عضو واجب است؛ مثلا اگر دست از آرنج قطع شده باشد، شستن سر بازو واجب است و اگر پایش از مُچ قطع شده باشد، شستن سر و گوشه‌ی ساق، واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان فاقدا لأحد أعضاء الوضوء؛ كاليد أو الرجل مثلا، فهل يلزمه التيمم عن غسل ذلك العضو المفقود؟ وما الحكم لو رُكَّب له عضو صناعي؟ فهل يلزمه غسله في الوضوء أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا فقد الإنسان عضوا من أعضاء الوضوء فإنه يسقط عنه فرضه إلى غير تيمم؛ لأنه فَقَد محل الفرض، فلم يجب عليه، حتى لو رُكَّب له عضو صناعي فإنه لا يلزمه غسله. ولا يقال: إن هذا مثل الخفين يجب عليه مسحهما؛ لأن الخفين قد لبسهما على عضو موجود يجب غسله، أما هذا فإنه صُنع له على غير عضو موجود، لكن أهل العلم يقولون: إنه إذا قطع من المَفْصِل فإنه يجب عليه غَسل رأس العضو، مثلا لو قطع من المرفق وجب عليه غَسل رأس العضد، ولو قطعت رجله من الكعب وجب عليه غسل طرف الساق.

مطالب مرتبط:

(۱۴۰۰) حکم ترتیب و اجزای وضو

روش صحیح وضو گرفتن به صورت مشروع را بیان می‌کنیم:...

ادامه مطلب …

(۱۴۴۱) وضو برای نماز جنازه گرفتم؛ آیا برای نماز عصر کافی است؟

اگر برای نماز جنازه وضو گرفتی، اشکالی ندارد که نماز عصر را نیز با همان وضو بخوانی....

ادامه مطلب …

(۱۴۰۳) حکم شرع در مورد شستن صورت و دست با صابون در هنگام وضو گرفتن چیست؟

شستن دست‌ها و صورت با صابون به هنگام وضو، مشروع نیست بلکه زیاده‌روی و سخت‌گیری است...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۲) فضیلت مداومت بر وضو پس از هر حدث

ارزش و فضیلتی که فرد مسلمان با وضو گرفتن بعد از هر بی‌وضویی به آن دست می‌یابد، پاکی و پاکیزگی همیشگی است که این از اعمال صالح و نیک به شمار می‌رود...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۰) حکم بر زبان آوردن نام الله در مکانی مانند سرویس بهداشتی چیست؟

گفتن (بسم الله) در ابتدای وضو، سنت است؛ اگر انسان (بسم الله) بگوید، وضویش بهتر و کامل‌تر است اما اگر نگوید، گناهی بر وی نیست و وضویش نیز باطل نیست بلکه وضویش صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۸) آیا مسح سر و گوش در وضو باید یک مرتبه یا سه مرتبه انجام شود؟

مسح سر و گوش فقط یک مرتبه انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه