شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

(۱۴۲۱) سوال: حکم اسراف کردن در شستن، وضو گرفتن و لباس چیست؟

جواب:

اسراف در هر چیز به معنای تجاوز و گذشتن از حد و مرز در آن است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ} [الأعراف: ۳۱] : (بخورید و بیاشامید ولی اسراف و زیاده‌روی نکنید که الله اسراف‌کاران را دوست ندارد). بنابراین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خوردن و نوشیدن و عدم اسراف دستور فرمود و نهی خویش را با این عبارت پایان داد که (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اسراف‌کاران را دوست ندارد). این ‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خویش را از اسراف‌کاران نفی نمود به معنای زشت و ناپسند بودن اسراف نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد لذا اسراف و زیاده‌روی در خوردن، نوشیدن، لباس، خانه و غیره حرام می‌باشد و غُسل و شستن نیز چنین است.

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اعضای وضو را یک مرتبه یک مرتبه[۱]، دو مرتبه دو مرتبه[۲] و سه مرتبه سه مرتبه[۳] وضو گرفته‌اند. گاهی نیز متفاوت وضو می‌گرفت یعنی برخی اعضای وضو را سه مرتبه، برخی را دو مرتبه و برخی را یک مرتبه می‌شست. بنابراین شایسته نیست که فرد مؤمن از مقداری که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو گرفتن و غسل کردن مشخص نموده، پا فراتر بگذارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل أو الوضوء أو اللباس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله تعالى: ﴿ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴾ [الأعراف: ۳۱] فأمر بالأكل والشرب ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله: ﴿إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴾ . ونفي الله تعالى المحبة عن المسرفين تدل على كراهته له -أي للإسراف- وعلى هذا فيكون الإسراف مُحرَّمًا في المأكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضًا بالنسبة للغسل.

وبالنسبة للوضوء: فلا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام – «تَوضَّأَ مَرَّةً مَرَّةٌ »، و«مَرَّتَيْنِ مرتين»، و«ثَلاثًا ثلاثا». وتوضأ وضوءًا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغُسل.

مطالب مرتبط:

(۱۴۵۰) حکم طهارت و تلاوت قرآن برای فرد بدون دست

اگر دستان از بالای آرنج (از بازو) قطع شده باشد، شستن دو دست از وی ساقط می‌شود. اگر از آرنج قطع شده باشد، واجب است سر بازویش را بشوید....

ادامه مطلب …

(۱۴۰۰) حکم ترتیب و اجزای وضو

روش صحیح وضو گرفتن به صورت مشروع را بیان می‌کنیم:...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۱) حکم شک در گفتن بسم‌الله هنگام وضو

هرگاه انسان گفتن (بسم الله) را در ابتدای وضو فراموش کرد سپس در وسط وضو به یاد آورد، همان لحظه (بسم الله) گفته و وضویش را ادامه می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۱۳۸۸) قبل و بعد از وضو، چه دعایی می‌توان گفت؟

برخی گفته‌اند که هر یک از اعضای وضو، ذکر و دعای خاصی دارد اما این سخن هیچ پایه و اساسی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۴) آیا رو کردن به قبله در هنگام وضو، مستحب است؟

چنان که از ظاهر سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نظرم می‌رسد، رو کردن به سمت قبله در هنگام وضو، سنت و مستحب نیست...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۷) آیا می‌توانم قبل از اذان یعنی قبل از دخول وقت نماز، وضو بگیرم؟

بله، کمی قبل به همین مسئله اشاره شد که فرد می‌تواند بعد از قضای حاجت و قبل از دخول وقت نماز، وضو بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه