چهارشنبه 1 رمضان 1447
۲۹ بهمن ۱۴۰۴
18 فوریه 2026

(۱۱۱۶) کامل کردن وضو و انتظار نماز بعد از نماز

(۱۱۱۶) سوال: معنی این حدیث چیست: «کامل کردن وضو در سختی‌ها و بعد از ادای نماز، انتظار نماز بعدی را کشیدن»؟[۱] آیا بدین معناست که بعد از نماز در مسجد بنشیند تا اینکه وقت نماز بعدی بیاید؟

جواب:

کامل کردن وضو در سختی‌ها یعنی اینکه انسان در روزهای سرد، وضویش را تمام و کامل بگیرد. نیز اینکه بعد از خواندن نماز، انتظار نماز بعدی را کشیدن، می‌تواند هم در مسجد و هم خارج از مسجد باشد. بدین معنی که قلبش همیشه وابسته به نماز باشد. طوری که هر وقت نمازی را ادا کرد، منتظر نماز بعدی باشد و بدین گونه، قلب او وابسته به نماز باشد.

توضیح اینکه معنی جمله‌ی اول این نیست که انسان در سرما، با وجود اینکه آب گرم وجود دارد، اما با آب سرد وضو بگیرد. این سنت نیست. بلکه وقتی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امکانی برای شما فراهم کرد که راحتی شما در آن است، استفاده از آن بهتر و اکمل است و به طهارت و پاکی کامل نزدیک‌تر می‌باشد. اما اگر اتفاق افتاد که در سرما بودی، یا در شهری بودی که آبگرمکن ندارند، یا امکان گرم کردن آب وجود نداشت، با وجود سرمای شدید، به سختی با آب سرد وضو بگیرید؛ این منظور حدیثی است که آقا یا خانم سوال کننده مطرح کرد.

***


[۱] صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب فضل إسباغ الوضوء علی المکاره، حدیث شماره (۲۵۱). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ؟ قَالُوا: بَلَى. يَا رَسُولَ اللَّهِ! قَالَ: إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ. وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ. وانتظار الصلاة بعد الصلاة. فذلكم الرباط».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى هذا الحديث الذي ما معناه: «إسباغ الوضوء على المكاره وانتظار الصلاة بعد الصلاة»؟ هل معنى ذلك الجلوس، في المسجد حتى يحين موعد الصلاة التي بعدها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إسباغ الوضوء على المكاره معناه: أن الإنسان يتمم وضوءه على الوجه الأكمل في الأيام الباردة. وكذلك ينتظر الصلاة بعد الصلاة، سواء في المسجد أو بعد المسجد، وإنما المعنى أن يكون قلبه مُعَلَّقًا بالصلاة، إذا أدى صلاةً ينتظر الصلاة الأخرى، فيكون دائما معلقا قلبه في الصلاة.

وليس معنى الجملة الأولى إسباغ الوضوء على المكاره أن الإنسان يَتَقَصَّد الماء البارد مع وجود الماء الساخن، فإن هذا ليس من السنة، بل إذا يسر الله لك ما فيه راحة لك فهو أفضل وأكمل وأقرب إلى كمال الطهارة، لكن إذا قُدِّر أنك في برد، أو في بلد ليس فيها سخانات، ولا يمكن تسخين الماء، ثم توضأت على الكره لشدة البرد، فإن هذا هو الذي يُراد بهذا الحديث الذي ذكره أو ذكرته السائلة.

مطالب مرتبط:

(۱۱۰۶) آیا زنان هم جزء آن هفت گروه هستند؟

هر جمله‌ای از این حدیث، شامل زنان نیز می‌شود و در صورتی که زنی آن را انجام دهد، حکم آن شاملش می‌گردد و در آن با مردان فرقی ندارد

ادامه مطلب …

(۱۲۵۱) اختلاف در مورد وقت ادای نماز صبح

این قول – که می‌گوید منظور محقق شدن صبح است – صواب می‌باشد؛ چون سنت همین را بیان می‌کند و رسول الله نیز نماز صبح را در همین وقت می‌خواند

ادامه مطلب …

(۱۱۵۸) حرکت دادن انگشت اشاره در تشهد

حرکت دادن انگشت اشاره در تشهد مشروع است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام داده است و اشکالی ندارد که کسی در تشهد چنین کند

ادامه مطلب …

(۱۲۰۳) سوال در مورد ماه رجب و شعبان و رمضان

این حدیث صحیح نیست و نوشتن یا گفتن آن در میان مردم، جایز نمی‌باشد. فقط در صورتی که بخواهد موضوع بودنش را بیان کند، می‌تواند آن را بگوید یا بنویسد

ادامه مطلب …

(۱۲۵۷) کسانی با دلی همانند دل پرندگان وارد بهشت می‌شوند

معنایش این است که بهشتیان وقتی خواستند وارد بهشت شوند، الله آنها را روی پلی بزرگ بین بهشت و جهنم نگه می‌دارد که بعد از پل صراط است

ادامه مطلب …

(۱۱۸۹) در میان انواع شهدا، مبطون کیست؟

مبطون یعنی کسی که به خاطر مریضی در شکم از دنیا برود. این حکم شامل هر مریضی می‌شود که شکم انسان را هدف قرار دهد و شخص را بکشد

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه