(۹۲۸) پرداخت زکات به همسر به خاطر همکاری

(۹۲۸) سوال: زکات مال خود را از میان تعداد گاوهایی که دارم، پرداخت کرده و به نیت زکات، آن را به همسرم دادم. تصورم این بود که همسرم شامل گروه عاملین علیها می‌شود. یعنی به من در نگهداری این گاوها کمک و غذای کارگرانی که مسئول نگهداری و آب دادن به گاو‌ها هستند را آماده می‌کند. آیا کارم درست است؟ اگر درست نیست، آیا بر من واجب است زکاتی را که ۴ سال بر آن گذشته، دوباره بدهم؟ معنای این آیه چیست: {وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا}؟ [توبه: ٦٠]: (و کار گزاران آن)؟

جواب:

معنای فرموده‌ی الهی: {وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا}، یعنی (کارگزاران جمع آوری) زکات. منظور آن افرادی است که دولت آنها را مسئول گرفتن زکات از کسانی می‌کند که زکات بر آنها واجب است. سپس آن زکات را به مستحقش می‌دهند. اینها عاملین علیها یا همان کارگزاران هستند. منظور از (عاملین علیها) کسانی است که برای جمع آوری زکات کار کرده و از آن نگهداری می‌کنند. اما چنان که سائل تصور کرده نیست.

بنا بر این پرداخت زکات به همسرش به این نیت، صحیح نیست و بر او واجب است دوباره زکاتش را پرداخت نماید. به این معنا: به ازای هر سالی که زکات مالش را با این نیت به همسرش پرداخت کرده، دوباره زکاتش را بدهد. اگر به همسرش یک یا دو گاو به عنوان زکات پرداخت نموده، الان دوباره یک یا دو گاو می‌دهد. مهم اینکه آنچه را به عنوان زکات به همسرش داده، دوباره بدهد.

دیگر اینکه من این شخص و دیگران را نصیحت می‌کنم و می‌گویم: بر مسلمان واجب است احکام الهی در عبادات را قبل از اینکه انجام دهد، بداند تا بتواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر اساس بصیرت عبادت کند. اما این که الله را بر اساس جهل عبادت نماید، نقص بزرگی به شمار می‌رود. چه بسا چیزی را انجام دهد که ناخواسته عملش را تباه کند. یا ندانسته چیزی را ترک کند که باید آن را انجام دهد. بنا بر این بر هر کسی واجب است که آن عده از احکام دین را در زمینه‌هایی که به آنها نیاز دارد، یاد بگیرد. والله المستعان

***

تعداد بازدید: 35

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل أخرجت زكاة مالي من البقر وأعطيتها لزوجتي باعتبار أنها زكاة، وعلى حسب ظني أنها تدخل في نطاق العاملين عليها، بمعنى: أنها تعينني في رعاية تلك الأبقار، وتُعد الطعام للعمال الذين يقومون برعاية وسقي تلك الأبقار، فهل يصح ذلك؟ وإذا كان غير صحيح فهل عَلَيَّ أن أخرج تلك الزكاة التي مر عليها أربع سنوات مرة أخرى؟ وما معنى قوله تعالى: ﴿ وَالْعَمِلِينَ عَلَيْهَا ﴾ [التوبة: ٦٠]؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن معنى قوله تعالى: ﴿ وَالْعَمِلِينَ عَلَيْهَا ﴾ أي: على الزكاة، والمراد بذلك الطائفة الذين تقيمهم الدولة لقبض الزكاة ممن تجب عليهم وصرفها في مستحقيها، هؤلاء هم العاملون عليها، وليس المراد بالعاملين عليها العاملين على مال الزكاة كما ظنه هذا السائل.

وعلى هذا فإخراج زكاته إلى زوجته بهذه النية لا يجزئه، والواجب عليه أن يعيد ما أخرجه، بمعنى: أن يزكي ماله عن السنة التي أخرج الزكاة فيها إلى زوجته بهذه النية، فإذا كان قد أعطاها بقرة أو بقرتين فإنه يخرج الآن بقرة أو بقرتين، المهم أنه يضمن الزكاة أو يضمن ما دَفَعَهُ لامرأته فيخرجه الآن.

وإني أنصح هذا الرجل وغيره وأقول: إن الواجب على المسلم أن يعلم أحكام الله تعالى في عبادته قبل أن يفعلها، ليعبد الله تعالى على بصيرة، أما كونه يتعبد الله تعالى بالجهل فإن هذا نقص عظيم، وربما يفعل شيئًا يحبط العمل وهو لا يدري ، وربما يترك شيئًا لا بد من وجوده في العمل وهو لا يدري، فالواجب على المرء أن يتعلم من أحكام دينه ما تدعو الحاجة إليه والله المستعان.