(۹۲۶) سوال: معنی این آیه چیست: {إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ} [توبه: ٣٧]: (همانا به تأخیر افکندن فزونی در کفر است، کسانی‌که کافر شدند، با آن گمراه می‌شوند، یک سال؛ آن را حلال، و سالی (دیگر) آن را حرام می‌کنند، تا مطابق با تعداد ماه‌هایی شود که الله تحریم کرده است)؟

جواب:

بله، معنای نسیء، به تاخیر انداختن است. عرب در زمان جاهلیت، برخی اوقات جای ماه محرم را با ماه صفر و ماه صفر را با ماه محرم عوض می‌کردند. معروف است که ماه محرم ماهی است که جنگیدن در آن جایز نیست. آنها این تحریم را بر اساس میل و رغبت خود تغییر می‌دادند؛ اگر میل به جنگ در ماه محرم داشتند، جنگ می‌کردند و حرمت آن را به ماه صفر منتقل می‌نمودند. آنها این تحریم را به ماه دیگری منتقل می‌کردند و آن را به تاخیر می‌انداختند.

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: این کار {زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ}، فزونی در کفر است. یعنی ماهی را که الله حرام نموده، حلال می‌کردند.

این آیه دلالت می‌کند که کفر نیز مانند ایمان کم و زیاد می‌شود. ایمان به وسیله‌ی طاعت، زیاد و با ارتکاب معاصی، کم می‌شود. کفر نیز به خاطر گناهانی که مزید بر اصل کفر هستند، بیشتر می‌شود. به همین دلیل نیز کافر به خاطر گناهانی که مزید بر کفر هستند، عذاب می‌بیند.

چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ * إِلَّا أَصْحَابَ الْيَمِينِ * فِي جَنَّاتٍ يَتَسَاءَلُونَ * عَنِ الْمُجْرِمِينَ *مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ} [مدثر: ٣٨-٤٢]: (هرکس در گرو اعمال خویش است. مگر اصحاب یمین. که در باغ‌های (بهشت) هستند و می‌پرسند. از گناهکاران. چه چیز شما را به دوزخ درآورد)؟ یعنی به آنها می‌گویند که چه چیزی سبب شد وارد دوزخ شوید: {قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ * وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ * وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ *وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ *حَتَّى أَتَانَا الْيَقِينُ} [مدثر: ٤٣-٤٧]: (گویند: ما از نمازگزاران نبودیم. و بی‌نوا را طعام نمی‌دادیم. پیوسته همراه یاوه‌گویان هم‌صدا می‌شدیم. و همواره روز جزا را تکذیب می‌کردیم. تا زمانی که مرگ به سراغمان آمد). این نشان می‌دهد که ترک نماز و غذا ندادن به مساکن، در عذابی که در جهنم می‌بینند، تاثیر دارد.

***