چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۵۶) سوال: کدام یک از کتب تفسیر را بخوانم؟

(۶۵۶) سوال: از میان کتاب‌های تفسیر، کدام کتاب‌ها را مطالعه کنیم؟

جواب:

کتاب‌های تفسیر زیادند و علما هر کدام قرآن را از جانبی تفسیر کرده‌اند؛

برخی به جنبه‌ی معانی قرآن پرداخته و کاری به إعراب و بلاغت و امثال آن ندارند. برخی دیگر جنبه‌ی مسائل إعرابی و بلاغت و امثال آنها بر تفسیرشان غالب است. عده‌ای دیگر از جنبه‌ی استنباطات علمی و عملی از آیات قرآن به تفسیر پرداخته‌اند. اما بهترین تفسیر – تا جایی که می‌دانم – تفسیر ابن کثیر است که تفسیری خوب و سلفی است. اما ملاحظه‌ای که بر او وجود دارد این است که بعضی جاها اسرائیلیاتی را روایت کرده، ولی به آنها اشاره‌ای نکرده است که البته این موارد خیلی کم در کتابش وجود دارد.

یکی دیگر از کتاب‌های خوب تفسیر، تفسیر شیخ عبدالرحمن بن ناصر سعدی است که تفسیری آسان بوده و حتی یک شخص عامی نیز می‌تواند از آن استفاده کند.

تفسیر دیگر، تفسیر قرطبی است.

دیگری، تفسیر محمد امین شنقیطی است که به خصوص سوره‌های آخر قرآن را بهتر تفسیر نموده است.

همچنین تفسیری که از لحاظ بلاغت و زبان عربی خوب است، تفسیر زمخشری می‌باشد. اما در زمینه‌ی عقیده، شخص باید مواظب باشد. چون این تفسیر در زمینه‌ی عقیده هیچ ارزشی ندارد.

تفسیر دیگر، تفسیر ابن جریر طبری است و مطالعه‌ی آن برای کسی مفید است که در علم پیشرفت کرده باشد.

کتاب‌های تفسیر دیگری نیز وجود دارند که ما از طریق نقل دیگر کتب از این کتاب‌ها، اسمشان را شنیده‌ایم. اما انسان هر گاه با استفاده از تفاسیر، متوجه منظور یک آیه نشد، باید در مورد آن از اهل علم سوال کند تا نکند قرآن را به غیر مراد و مقصود الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تفسیر نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، في أي كتب التفسير نقرأ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: كتب التفسير في الواقع كثيرة ومتشعبة، والعلماء – رحمهم الله – كل يأخذ بجهة من جهات القرآن الكريم، فمنهم من يغلب عليه تفسير المعاني بقطع النظر عن الإعراب والبلاغة، وما أشبه ذلك، ومنهم من يغلب عليه مسائل الإعراب والبلاغة وما أشبه ذلك، ومنهم من يغلب عليه استنباطات من الآيات العلمية والعملية، فهم يختلفون، لكن من خير ما يكون من التفاسير – فيما أعلم – تفسير ابن كثير رحمه الله، فإنه تفسير جيد سلفي، لكن يؤخذ عليه إيراده بعض الإسرائيليات في بعض الأحيان ولا يتعقبها، وهذا قليل عنده.

ومن التفاسير الجياد: (تفسير الشيخ عبد الرحمن الناصر بن سعدي رحمه الله)، فإنه تفسير سلفي سهل المأخذ، ينتفع به حتى العامي.

ومن التفاسير الجياد: (تفسير القرطبي رحمه الله).

ومنها: تفسير محمد الأمين الشنقيطي الْجَنْكِي، لا سيما في آخر القرآن الذي أدركه.

ومن التفاسير الجياد في البلاغة والعربية: (تفسير الزمخشري)، لكن احذره في العقيدة فإنه ليس بشيء.

ومن التفاسير الجياد: (تفسير ابن جرير الطبري)، لكنه لا ينتفع به إلا الراقي في العلم.

وهناك تفاسير أخرى لا نعرفها إلا بالنقل عنها، لكن الإنسان يجب عليه إذا لم يفهم الآية من التفاسير أن يسأل عنها أهل العلم، حتى لا يفسر القرآن بغير مراد الله -تعالى- به.

مطالب مرتبط:

(۷۰۶) حاضر نشدن در کلاس به بهانه‌ی امتحان

(۷۰۶) سوال: آیا برای دانشجویان علوم دینی جایز است که از حضور در یک کلاس به بهانه‌ی خواندن درس دیگری که امتحان دارند، خودداری کنند؟ خصوصا اگر دانشجو در اول ترم سستی کرده و وقتی امتحانات ترم شروع شود، به بهانه‌ی درس خواندن، در کلاس‌ها حضور پیدا نکند؟ آیا برای دانشجویان نصیحت و توصیه‌ای در […]

ادامه مطلب …

(۶۲۸) چه کنم؟با پدرم زندگی کنم یا تحصیل؟

(۶۲۸) مردی پرسیده که با پدرش زندگی می‌کند و محل کارش در شهر مجاورشان است و او هر روز تردد می‌کند. می‌گوید: گاهی به این فکر می‌کنم که نزدیک محل کارم جایی را برای سکونت پیدا کنم تا بتوانم در حلقات علمی که در این شهر برگزار می‌شود، شرکت کنم. به من چه نصیحتی می‌کنید؟ […]

ادامه مطلب …

(۶۹۸) وظیفه‌ی دعوتگران در مورد تدریس عقیده

(۶۹۸) سوال: تدریس عقیده، یک موضوع بسیار مهم است. حال وظیفه‌ی دانشجویان و دعوتگران به سوی الله در این زمینه چیست؟ جواب: واقعیت این است که مردم چه در زمینه‌ی عقیده و چه غیر عقیده، جهل بسیاری دارند. اما – الحمدلله – مردم تا حدودی رو به علم آورده و حتی بعضی از آنها دچار […]

ادامه مطلب …

(۶۴۰) سوال: بهترین روش برای حفظ قرآن

(۶۴۰) سوال: به نظر شما بهترین روش برای حفظ قرآن کریم چیست؟ سوال دیگر اینکه آیا جایز است تنها جزء معینی از قرآن مثل جزء ۲۶ را بخوانم و حفظ کنم و بقیه‌ی قرآن را رها کنم؟ جواب: بهترین راه برای حفظ قرآن زمانی است که سن انسان کم باشد؛ چرا که حفظ برای شخص […]

ادامه مطلب …

(۶۱۵) مراحل طلب علم توسط دانشجو

(۶۱۵) سوال: مراحلی که یک طالب علم باید بر مبنای آنها حرکت کند چیستند؟ جواب: مراحلی که یک طالب علم در مسیر طلب علم باید بر طبق آن حرکت کند چنین است: ابتدا باید از قرآن شروع کند. چون صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه را فرا می‌گرفتند و تنها زمانی به سراغ ده آیه‌ی دیگر می‌رفتند […]

ادامه مطلب …

(۷۱۴) حضور زن حائض در مسجد برای استماع سخنرانی

(۷۱۴) سوال: آیا برای زنی که در عادت ماهانه به سر می‌برد جایز است برای گوش دادن به سخنرانی‌های سودمند در مسجد حاضر شود؟ البته در صورتی که مطمئن است جایی را کثیف نمی‌کند و برای کم شدن ناپاکی، وضو هم می‌گیرد؟ نیز با توجه به اینکه مدت زمان عادت ماهانه در بین زنان متفاوت […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه