شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۶۹۸) وظیفه‌ی دعوتگران در مورد تدریس عقیده

(۶۹۸) سوال: تدریس عقیده، یک موضوع بسیار مهم است. حال وظیفه‌ی دانشجویان و دعوتگران به سوی الله در این زمینه چیست؟

جواب:

واقعیت این است که مردم چه در زمینه‌ی عقیده و چه غیر عقیده، جهل بسیاری دارند. اما – الحمدلله – مردم تا حدودی رو به علم آورده و حتی بعضی از آنها دچار غلو شده‌اند تا جایی که حتی در عقیده نیز غلو می‌کنند. در مورد مسائلی صحبت می‌کنند و می‌خواهند آنها را اثبات کنند که سلف در مورد آنها چیزی نگفته‌اند. اما بر دانشجویان و طلاب علم واجب است که بر حسب موقعیت با مردم سخن بگویند؛ مثلا اگر دیدیم اهالی یک منطقه در باب عقیده به انحراف رفته‌اند، روی عقیده تمرکز کرده و به صورت قوی آن را مطرح کنیم. اگر دیدیم کسانی دیگر در باب نماز جماعت تنبلی می‌کنند، در مورد نماز جماعت صحبت کنیم. بنا بر این دعوت و اصرار بر دعوت بر حسب موقعیت و وضعیت موجود است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ} [نحل: ۱۲۵]: (مردمان را با حکمت و موعظه‌ی نیکو به راه پروردگارت فراخوان، و با ايشان به شيوه‌ی هرچه نيكوتر و بهتر گفتگو كن). حال اگر کسانی را دیدیم که نماز را به صورت شایسته برگزار می‌کنند، اما در مورد زکات، سهل انگاری دارند، ما روی قضیه‌ی نماز تمرکز کنیم چون مهم‌تر از زکات است؟ یا چون در موضوع زکات تساهل دارند،  باید تمرکز خود را روی زکات بگذاریم؟ جواب، دومی است؛ زیرا هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد و حکیم آن است که کاری را انجام دهد که می‌بیند مردم به آن نیاز دارند؛ چه این احتیاج در باب عقیده باشد و چه در باب دیگر مسائل.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ تدريس العقيدة أمر مهم، فماذا يجب على طلاب العلم والدعاة إلى الله حيال ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أن الناس عندهم جهل كثير في العقيدة وغير العقيدة، لكن أصبح – والحمد لله – عند الناس إقبال على العلم، وبعضهم عنده إقبال زائد يغالي حتى في العقيدة، يتكلم في أشياء ما تكلم فيها السلف يريد إثباتها، لكن على طلبة العلم أن يُكَلَّموا الناس بحسب الحال، فمثلا إذا رأينا أهل قريةٍ انحرفوا في العقيدة نركز على العقيدة ونبحث فيها بحثا قويًا، وإذا رأينا آخرين فرطوا في صلاة الجماعة تكلمنا في صلاة الجماعة، فتكون الدعوة والإلحاح فيها على حسب ما تقتضيه الحال، قال الله -عز وجل : ﴿ أَدْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَحَدِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ﴾ [النحل: ١٢٥]، وإذا رأينا أناسًا يقيمون الصلاة كما ينبغي وعندهم تفريط في الزكاة، فهل نركز على الصلاة لأنها أهم من الزكاة؟ أو نركز على الزكاة لأنهم مفرطون فيها؟ الجواب الثاني فلكل حال مقال والحكيم يفعل ما يرى الناس في ضرورة إليه، سواء في العقيدة أو في أعمال الجوارح.

مطالب مرتبط:

(۶۲۳) یادگیری کدام علوم شرعی واجب است؟

(۶۲۳) سوال: یادگیری کدام یک از علوم شرعی برای مؤمن واجب است؟ جواب: یادگیریِ آن عده از مسائل دینی که الله تعالی بر انسان واجب فرموده، مثل طهارت و نماز و زکات و روزه و حج و نیکی به والدین و صله‌ی رحم و غیره، واجب است. هر مسلمانی باید قبل از هر چیز، مسائل […]

ادامه مطلب …

(۶۲۵) یاد گرفتن چه علومی فرض کفایت است؟

(۶۲۵) سوال: یاد گرفتن چه علومی فرض کفایت است؟ آیا علمی هم وجود دارد که دانستنش بر تمام مسلمانان واجب باشد؟ جواب: بله، محافظت از شریعت به صورت کلی بر همه‌ی مسلمانان واجب است و باید در بین مسلمانان کسانی باشند که شریعت را حفظ کنند. اما فرض عین به نسبت هر کسی، فرق می‌کند. […]

ادامه مطلب …

(۶۳۵) سوال: چگونگی حفظ کردن قرآن کریم

(۶۳۵) سوال: جناب شیخ من می‌خواهم قرآن را حفظ کنم. اما نمی‌دانم چطور این کار را انجام دهم. لطفا مرا راهنمایی کنید. جواب: روش حفظ قرآن به نسبت هر شخص و به نسبت استادی که نزد او حفظ می‌کند، متفاوت است. برای حفظ قرآن چندین روش وجود دارد. از جمله: اول: پنج آیه پنج آیه […]

ادامه مطلب …

(۷۱۳) خواندن کتابهای دینی در عادت ماهانه

(۷۱۳) سوال: آیا وقتی که در عادت ماهانه هستم، جایز است کتاب‌های دینی مثل (فقه السنة) را بخوانم یا خیر؟ جواب: برای زن حایض جایز است الله را ذکر گفته و تهلیل[۱] و تسبیح و تکبیر بگوید. هر کتاب دینی که خواست، چه تفسیر باشد و چه حدیث یا کتب فقه و غیره را بخواند. […]

ادامه مطلب …

(۶۵۴) سوال: کتابهای مفید در علم حدیث

(۶۵۴) سوال: لطفا کتاب‌های مفیدی که در زمینه‌ی حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوشته شده‌اند را به من معرفی کنید. جواب: کتاب‌های حدیث که مطالعه‌ی آنها توصیه می‌شود، کتاب‌های صحیح معتمد نزد اهل علم هستند. کتاب‌هایی مثل: صحیح بخاری و صحیح مسلم، یا کتاب‌هایی که احادیث صحیح را گرد آورده و درجه‌ی صحتشان را بیان می‌کنند، […]

ادامه مطلب …

(۶۶۹) دو کتاب (حادی الأرواح) و (الروح) ابن قیم

(۶۶۹) سوال: نظر شما در مورد دو کتاب (حادی الارواح) و (الروح) تالیف ابن قیم چیست؟ جواب: هر دو کتاب ابن قیم، یعنی (حادی الأرواح) و (الروح) کتاب‌های سودمندی هستند و خیر زیادی در آنها نهفته است. گر چه هر دو کتاب خالی از اشکالاتی که ما را در صحتشان متردد می‌کنند، نیستند، اما بدون […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه