جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۹۸) وظیفه‌ی دعوتگران در مورد تدریس عقیده

(۶۹۸) سوال: تدریس عقیده، یک موضوع بسیار مهم است. حال وظیفه‌ی دانشجویان و دعوتگران به سوی الله در این زمینه چیست؟

جواب:

واقعیت این است که مردم چه در زمینه‌ی عقیده و چه غیر عقیده، جهل بسیاری دارند. اما – الحمدلله – مردم تا حدودی رو به علم آورده و حتی بعضی از آنها دچار غلو شده‌اند تا جایی که حتی در عقیده نیز غلو می‌کنند. در مورد مسائلی صحبت می‌کنند و می‌خواهند آنها را اثبات کنند که سلف در مورد آنها چیزی نگفته‌اند. اما بر دانشجویان و طلاب علم واجب است که بر حسب موقعیت با مردم سخن بگویند؛ مثلا اگر دیدیم اهالی یک منطقه در باب عقیده به انحراف رفته‌اند، روی عقیده تمرکز کرده و به صورت قوی آن را مطرح کنیم. اگر دیدیم کسانی دیگر در باب نماز جماعت تنبلی می‌کنند، در مورد نماز جماعت صحبت کنیم. بنا بر این دعوت و اصرار بر دعوت بر حسب موقعیت و وضعیت موجود است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ} [نحل: ۱۲۵]: (مردمان را با حکمت و موعظه‌ی نیکو به راه پروردگارت فراخوان، و با ايشان به شيوه‌ی هرچه نيكوتر و بهتر گفتگو كن). حال اگر کسانی را دیدیم که نماز را به صورت شایسته برگزار می‌کنند، اما در مورد زکات، سهل انگاری دارند، ما روی قضیه‌ی نماز تمرکز کنیم چون مهم‌تر از زکات است؟ یا چون در موضوع زکات تساهل دارند،  باید تمرکز خود را روی زکات بگذاریم؟ جواب، دومی است؛ زیرا هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد و حکیم آن است که کاری را انجام دهد که می‌بیند مردم به آن نیاز دارند؛ چه این احتیاج در باب عقیده باشد و چه در باب دیگر مسائل.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ تدريس العقيدة أمر مهم، فماذا يجب على طلاب العلم والدعاة إلى الله حيال ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أن الناس عندهم جهل كثير في العقيدة وغير العقيدة، لكن أصبح – والحمد لله – عند الناس إقبال على العلم، وبعضهم عنده إقبال زائد يغالي حتى في العقيدة، يتكلم في أشياء ما تكلم فيها السلف يريد إثباتها، لكن على طلبة العلم أن يُكَلَّموا الناس بحسب الحال، فمثلا إذا رأينا أهل قريةٍ انحرفوا في العقيدة نركز على العقيدة ونبحث فيها بحثا قويًا، وإذا رأينا آخرين فرطوا في صلاة الجماعة تكلمنا في صلاة الجماعة، فتكون الدعوة والإلحاح فيها على حسب ما تقتضيه الحال، قال الله -عز وجل : ﴿ أَدْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَحَدِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ﴾ [النحل: ١٢٥]، وإذا رأينا أناسًا يقيمون الصلاة كما ينبغي وعندهم تفريط في الزكاة، فهل نركز على الصلاة لأنها أهم من الزكاة؟ أو نركز على الزكاة لأنهم مفرطون فيها؟ الجواب الثاني فلكل حال مقال والحكيم يفعل ما يرى الناس في ضرورة إليه، سواء في العقيدة أو في أعمال الجوارح.

مطالب مرتبط:

(۶۸۴) کتاب تنبیه الغافلین تالیف سمرقندی

(۶۸۴) سوال: در مورد کتاب «تنبیه الغافلین بأحادیث سید الأنبیاء والمرسلین» تألیف فقیه زاهد شیخ نصر الدین محمد بن ابراهیم سمرقندی رَحِمَهُ‌الله سوال دارم. آیا احادیثی که در آن آمده، صحیح هستند یا نه؟ جواب: در این کتاب نیز مثل دیگر کتاب‌های موعظه، احادیث صحیح و حسن و ضعیف و موضوع روایت شده و به […]

ادامه مطلب …

(۶۷۵) نظر شریعت در مورد کتاب‌های صوفیه

(۶۷۵) سوال: نزد ما بسیاری از کتاب‌های تصوف وجود دارد. نظر شرع در مورد این کتاب‌ها و در مورد تصوف چیست؟ جواب: نظرم در مورد تصوف و دیگر فرقه‌هایی که در اسلام بدعت وارد کرده‌اند، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امتشان فرمودند: «بر شما لازم است که روش من و روش خلفای برحق […]

ادامه مطلب …

(۶۱۴) روش صحیح طلب علم در ابتدای آموختن

(۶۱۴) سوال: جناب شیخ از شما تقاضا دارم که روش صحیح طلب علم برای مبتدی را بیان کنید. هم چنین کتاب‌هایی که باید از آنها شروع کند را معرفی نمایید. جواب: منهج صحیح برای طالب علم، چه در اول راه باشد و چه در میانه راه طلب علم و چه در پایان آن، این است […]

ادامه مطلب …

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

(۷۰۶) حاضر نشدن در کلاس به بهانه‌ی امتحان

(۷۰۶) سوال: آیا برای دانشجویان علوم دینی جایز است که از حضور در یک کلاس به بهانه‌ی خواندن درس دیگری که امتحان دارند، خودداری کنند؟ خصوصا اگر دانشجو در اول ترم سستی کرده و وقتی امتحانات ترم شروع شود، به بهانه‌ی درس خواندن، در کلاس‌ها حضور پیدا نکند؟ آیا برای دانشجویان نصیحت و توصیه‌ای در […]

ادامه مطلب …

(۷۱۴) حضور زن حائض در مسجد برای استماع سخنرانی

(۷۱۴) سوال: آیا برای زنی که در عادت ماهانه به سر می‌برد جایز است برای گوش دادن به سخنرانی‌های سودمند در مسجد حاضر شود؟ البته در صورتی که مطمئن است جایی را کثیف نمی‌کند و برای کم شدن ناپاکی، وضو هم می‌گیرد؟ نیز با توجه به اینکه مدت زمان عادت ماهانه در بین زنان متفاوت […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه