(۶۵۱) سوال: شما به یک دانشجوی علوم شرعی در زمینه‌ی عقیده و فقه و حدیث و سیرت برای شروع، چه کتاب‌هایی را  توصیه می کنید؟ با توجه به اینکه گرایش من به مذهب حنبلی است؟

جواب:

قبل از هر چیز، همه‌ی مسلمانان را نصیحت می‌کنم که به قرآن و فهم آن و تفسیر این کتاب، توجه داشته باشند و آن را از علمایی که در علم و امانتشان مورد اعتمادند، یاد بگیرند.

از کتاب‌های مورد اعتماد در تفسیر، می‌توان به تفسیر ابن کثیر و تفسیر شیخ عبدالرحمن بن سعدی و دیگر تفاسیری که مؤلفین آنها در عقیده و علمشان مورد اعتماد باشند، اشاره کرد. زیرا قرآن خیلی مهم است و صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم از ده آیه نمی‌گذشتند تا اینکه آنها را خوب آموخته و به آن عمل کنند. زیرا ارتباط انسان با کلام الله، در واقع ارتباط با الله تعالی است. چرا که لفظ ومعنای قرآن، هر دو کلام الله است. اگر مسلمان از قرآن فقط قرائت آن را بلد باشد، هر چند خواندن قرآن را بلد است، اما باز هم شخصی امّی به شمار می‌آید. الله عزوجل می‌فرماید: {وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لَا يَعْلَمُونَ الْكِتَابَ إِلَّا أَمَانِيَّ} [بقره: ۷۸]: (و بعضی از ايشان بيسوادند که از کتاب آسمانی خود، جز قرائتش چیزی نمی‌دانند). با این حال باز هم الله تعالی آنها را امّی نامیده است. اما این بدان معنی نیست که ما به قرائت قرآن اهمیت ندهیم. قرائت قرآن عبادت است. قاری قرآن به ازای هر حرفی از قرآن که تلاوت می‌کند، ده ثواب به دست می‌آورد. پس اولین چیزی که مسلمان باید از آن آغاز کند، فهم قرآن است.

در مرتبه‌ی بعد، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار دارد. دانشجو باید از کتاب‌های مختصر مانند (عمدة الأحکام)، تالیف عبدالغنی مقدسی شروع کند که احادیث مختصر از صحیحین را گرد آورده و بیشتر احادیثی که یک مسلمان در زمینه‌ی احکام به آنها نیاز دارد در آن موجود است. همچنین کتاب (اربعین نووی) تالیف نووی و تکمله‌ی آن که توسط ابن رجب حنبلی به رشته‌ی تحریر در آمده است. سپس به سراغ کتاب‌های بزرگ‌تر مثل کتاب (بلوغ المرام) و سپس به (المنتقی من أخبار المصطفی) رفته و به همین صورت پله پله پیش برود.

اما در زمینه‌ی عقیده، یکی از بهترین و جامع‌ترین و سودمندترین کتاب‌هایی که نوشته شده، کتاب (العقیدة الواسطیة) تالیف شیخ الاسلام ابن تیمیه می‌باشد که خلاصه و چکیده‌ی اعتقاد اهل سنت و جماعت را در خود جمع آورده است.

در زمینه‌ی فقه، یکی از بهترین کتاب‌های تألیف شده، کتاب (زاد المستقنع فی اختصار المقنع) می‌باشد که بر اساس مذهب حنبلی نوشته شده است.

***