جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۵۳۷) حکم این سخن: “الله ما را امتحان و آزمایش نکند” چیست؟

(۵۳۷) سوال: حکم این سخن: (الله ما را امتحان و آزمایش نکند) که مردم عوام می‌گویند، چیست؟

جواب:

امتحان و آزمایش معنای مشابهی دارند که می‌تواند در خیر یا شر باشد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ} [الانبیاء: ۳۵]: (شما را با خوب و بد می‌سنجیم و به سوی ما بازگردانده می‌شوید) همچنین می‌فرماید: {وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ} [محمد: ۳۱]: (قطعا شما را آزمایش می‌کنیم تا مجاهدان و صابران از میان شما را بشناسیم).

اما منظور از آزمایش و امتحانی که در سؤال مطرح شد، امتحان و آزمایش در شر و بدی است لذا گفتن آن با این معنا، ایرادی ندارد. زیرا انسان از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهد که او را به چیزهای ناخوشایند و بد، دچار نکند؛ زیرا می‌ترسد که توان رهایی از آن ‌را نداشته باشد.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة من الأردن عمان: ما حكم دعاء بعض العامة بقولهم: الله لا يمتحنا. أو: الله لا يبتلينا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: المحنة والابتلاء معناهما متقارب، وتكون في الخير، وتكون في الشر، قال الله تعالى: ﴿ وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِ وَالْخَيْرِ فِتْنَةٌ وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ ﴾ [الأنبياء: ٣٥]. وقال تعالى: ﴿ وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَهِدِينَ مِنكُمْ والصَّبِرِينَ ﴾ [محمد: ۳۱]. ولكن دعاء الناس بقولهم: اللهم لا تمتحنا. أو لا تبلنا. إنما يريدون بذلك الامتحان في الشر، والابتلاء في الشر، ولا حرج أن يقول الإنسان: اللهم لا تمتحنا بهذا المعنى، أو: اللهم لا تبلنا. بهذا المعنى؛ لأن الإنسان يسأل الله ألا يبتليه بالشر، خوفًا مما إذا وقع الشر لم يستطع الخلاص منه.

مطالب مرتبط:

(۵۷۱) حکم شرع درباره‌ی این سخن: “به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزد ما غذا بخور”

برادران مسلمانم را نصیحت می‌کنم که دیگران را در تنگنا قرار ندهند و اجبار نکنند بلکه اکرام و مهمانی را پیشنهاد دهند؛ اگر موافقت و همراهی کرد که خوب است اما در غیر این صورت، وی را آزاد بگذارند.

ادامه مطلب …

(۵۷۰) حکم عبارت “من بر درِ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هستم”

در جواب می‌گوید: "من بر درِ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هستم" یعنی چیزی ندارم اما از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که برایم آسان و فراهم نماید. این مقصود مردم از این عبارت است و ایراد و اشکالی ندارد.

ادامه مطلب …

(۵۴۸) حکم استفاده از الفاظ “عقيده‌ی طحاويه” یا “عقيده‌ی واسطيه”

گفتن "عقيده‌ی واسطيه" یا "عقيده‌ی طحاويه" ایرادی ندارد زیرا این نام‌گذاری در واقع، نسبت دادن کتاب به مؤلف آن است؛ منظور این نیست که این، عقیده‌ی طحاوی رَحِمَهُ‌الله یا عقیده‌ی ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۵۶۸) حکم این سخن مردم: “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که تو را پیدا کنم”

تا زمانی که سخن در ذات خود، ممنوعیت و اشکال شرعی نداشته باشد، جایز است. بنابراین نظرم این است که اشکال و گناهی ندارد  زیرا مقصود از آن، واضح است و در ذات خود بر معنای فاسدی دلالت ندارد.

ادامه مطلب …

(۵۶۵) حکم گفتن “شكراً “: (متشکرم)

جایز است به کسی که در حق ما خوبی انجام داد، بگوییم: "شكراً": (متشکرم) یا "شَكَرَ اللهُ إلَيكَ": (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به تو پاداش دهد).

ادامه مطلب …

(۵۳۲) – آیا عبارت “کسی که کفر را نقل می‌کند، کافر نیست” صحیح است؟

این عبارت، حديث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه سخن علما است که صحیح می‌باشد؛ بدین معنا است که: کسی که سخن کافران را نقل قول کند، کافر نمی‌شود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه