(۳۱۲) ادعای سود یا زیان رساندن برخی افراد به مردم

(۳۱۲) سوال: برخی افراد نزد ما هستند ادعا می‌کنند فقیه هستند؛ البته فقیه علمی نیستند بلکه ادعا می‌کنند: به هر کسی که بخواهند، سود یا زیان می‌رسانند زیرا نیرویی دارند که هر کس را که بخواهند را تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ این سخن را نیز در موقعیت‌های گوناگون تکرار می‌کنند. آیا این حقیقت دارد یا خرافات جاهلانه است؟ نظر به این که برخی افراد، مانند کهنسالان و نادانان، سخنان آنان را باور می‌کنند، چگونه از شر آنان رهایی یابیم؟

جواب:

این افراد که ادعا دارند سود یا زیان می‌رسانند، دروغ‌گو هستند که برای هیچ کس جایز نیست آنان را باور و تصدیق کند و در مورد این چیزها از آن‌ها بپرسد؛ بر کسانی که چنین افرادی را می‌شناسند واجب است خبر آنان را به مسؤولان اطلاع دهند تا تصمیم لازم را در مورد آنان بگیرند. هیچ کس جز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که یگانه است و ‌شریکی ندارد، مالک نفع و ضرر نیست، حتى پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او فرمود: {قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرّاً وَلا رَشَداً * قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً} [جن: ۲۱-۲۲]: (بگو: قطعاً من سود و زیانی را برایتان در اختیار ندارم. بگو: هیچ کس هرگز مرا از الله در امان نخواهد داشت و جز او هیچ پناه‌گاهی ندارم) همچنین می‌فرماید: {قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَلا ضَرّاً إِلاَّ مَا شَاءَ اللَّهُ} [الاعراف: ۱۸۸]: (بگو: سود و زیانی را برای خودم در اختیار ندارم مگر آن ‌چه الله بخواهد) هر کس ادعا کند بدون دخالت اسباب حسی و معلوم، سود و زیان را در اختیار دارد، به او دستور داده می‌شود توبه کند و توبه می‌کند اما در غیر این صورت، کشته می‌شود زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تکذیب کرده است. به کسانی که خیال می‌کنند سخنان این دروغ‌گویان، درست است می‌گویم: بر ایمان و دینتان ثابت قدم باشید و بدانید که سود و زیان شما فقط در اختیار الله یگانه است که هیچ شریکی ندارد. از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که به ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا فرمود: «وَاعْلَمْ أَنَّ الْأُمَّةَ لَوْ اجْتَمَعَتْ عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَنْفَعُوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ لَكَ وَلَوْ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَضُرُّوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ»^۱ : (بدان که اگر تمام مردم یک‌پارچه شوند که به تو سودی برسانند، نمی‌توانند سودی به تو برسانند مگر آن‌چه الله برایت مقدّر نموده است و اگر گرد هم آیند که به تو زیان برسانند، هرگز به تو زیان نمی‌رسانند مگر آن چه الله به زیانت نوشته است) در قرآن کریم نیز وقتی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از جادوگران سخن به میان آورد، فرمود: {وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ} [البقره: ۱۰۲]: (آنان با سحر به هیچ کس جز به فرمان الله، نمی‌توانند زیان برسانند).

بنابراین، این افراد که ادعا می‌کنند مالک سود و زیان هستند دروغ‌گو هستند زیرا سود و ضرر فقط در اختیار الله یگانه است که هیچ شریکی ندارد؛ بر آنان واجب است از این‌ عمل، توبه کرده و به گناه و کوتاهی خود اعتراف نمایند. همچنین اعتراف کنند که در برابر قدرت الله، ضعیف و ناتوان هستند و نمی‌توانند ضرر و زیانی را از خود دور کنند چه برسد به دیگران! همچنین نمی‌توانند به خودشان سودی برسانند، چه برسد به دیگران! مگر آن‌ چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد. بر اطرافیان و کسانی که گرد آنان جمع شده و این سخنان را باور کرده نیز واجب است به خاطر تصدیق این افراد، توبه کنند و بدانند که اینان دروغ‌گو هستند و در این گونه مسائل هیچ بهره‌ای از حق نبرده‌اند.

***

مسند احمد: (٤٠٩/٤، شماره ٢٦٦٩) / سنن ترمذی: أبواب صفة القيامة والرقائق والورع، باب ما جاء في صفة أواني الحوض، شماره (٢٥١٦). ↩︎

تعداد بازدید: 33

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد عندنا بعض الناس يزعمون أنهم فقهاء، وليسوا فقهاء علما، بل يزعمون أنهم يضرون وينفعون من يشاءون، بحجة أن لهم شرهة يصيبون بها من يريدون، ويكررون هذا القول في كثير من المناسبات. فهل ذلك صحيح، أم خرافات جاهلية؟ وكيف نتخلص من ذلك، علما بأن بعض الناس يصدقونهم فيما يقولون؛ مثل كبار السن والجهال؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هؤلاء الذين يدعون أنهم ينفعون أو يضرون كذبة، لا يجوز لأحد أن يصدقهم، ولا أن يسألهم عن هذه الأشياء، ويجب على من علم بهم أن يبلغ أمرهم إلى ولاة الأمور ليتخذوا اللازم، فلا أحد يملك النفع والضرر إلا الله وحده لا شريك له، حتى النبي صلى الله عليه وسلم قال الله له: ﴿ قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا رَشَدًا إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَدًا ﴾ [الجن: ٢١-٢٢]. وأمره الله أن يقول: ﴿ قُل لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ الله ﴾ [الأعراف: ۱۸۸]. ومن زعم أن أحدا يملك الضرر أو النفع بغير أسباب حسية معلومة فإنه يستتاب فإن تاب وإلا قتل؛ لأنه مكذب الله تعالى ولرسوله .

وإني أقول لهؤلاء الذين يتوهمون صدق ما قاله هؤلاء الدجاجلة اثبتوا على إيمانكم ودينكم، واعلموا أنه لا يملك أحد الضرر والنفع إلا الله وحده لا شريك له. وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال لابن عباس رضي الله عنه: «وَاعْلَمْ أَنَّ الأُمَّةَ لَوْ اجْتَمَعَتْ عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَنْفَعُوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ لَكَ، وَلَوْ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَضُرُّوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ». وفي القرآن الكريم لما ذكر الله السحرة قال: ﴿ وَمَا هُم بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ﴾ [البقرة: ١٠٢].

فالمهم أن هؤلاء كذبة فيما يدعون من كونهم يملكون النفع والضرر، فإن ذلك إلى الله وحده لا شريك له، وعليهم أن يتوبوا إلى الله من هذا العمل، وأن يعترفوا بقصورهم وبتقصيرهم، وأنهم ضعفاء أمام قدرة الله، وأنهم لا يملكون دفع الضرر عن أنفسهم فضلا عن غيرهم، كما لا يملكون لأنفسهم جلب نفع، فضلًا عن جلبه لغيرهم، إلا ما شاء الله -سبحانه وتعالى-، وعلى من حولهم ممن يتوهمون صدقهم، أن يتوبوا إلى الله تعالى في تصديقهم، وأن يعلموا أنهم كذبة ولا حق لهم، ولا حظ لهم أيضًا، في مثل هذه الأمور.