یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۳۱۰) اهل کتاب

(۳۱۰) سوال: آیا فرد مسیحی که اهل کتاب است، جزو کافران برشمرده می‌شود؟ اهل کتاب چه کسانی هستند؟

جواب:

اهل كتاب، يهود و نصارى هستند که خود را مسیحی نامیده‌اند؛ علت نام‌گذاری آنان به اهل كتاب این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کتاب‌هایی را بر پیامبرانش نازل نمود: تورات را بر موسى صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نازل نمود که یهود، دین خود را از آن می‌گیرند و انجیل را بر عيسى صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نازل نمود که نصارى دین خود را از آن می‌گیرند که اکنون خود را مسیحی می‌نامند.

دين يهود با دين نصارى منسوخ شده است؛ یعنی بر یهود واجب است از دین نصاری پیروی کنند زمانی که دین نصاری برپا بود و دين نصارى و دیگر ادیان نیز به وسیله‌ی اسلام منسوخ شد که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای تبلیغ آن برانگیخته شد. بنابراین دین اسلام، ناسخ تمام ادیان است و هیچ دینی غیر از اسلام نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مقبول و پذیرفتنی نیست. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الإسلام} [آل عمران: ۱۹]: (دین نزد الله، فقط اسلام است) این صیغه‌ بیان‌گر حصر است؛ بدین مفهوم که هیچ دینی غیر از اسلام، نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پذیرفته نیست. همچنین می‌فرماید: {وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الإسلام دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ} [آل عمران: ۸۵]: (کسی ‌که دینی غیر از دین اسلام را برگزیند، هرگز از او پذیرفته نمی‌شود و  او در آخرت از جمله زیان کاران است) این آیه دلیلی است ‌که هیچ دینی غیر از اسلام، نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قابل قبول نیست و پیروان ادیان دیگر در آخرت، زیان‌کاران هستند که هیچ بهره‌ای از پاداش ندارند و این وصف، فقط بر کافران صدق می‌کند. بنابراین تمامی نصارى و يهود، بر دین و آیینی هستند که نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مقبول نیست لذا کافر هستند که البته کفر این‌ها با ایمان آوردن به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و پیروی از او، برطرف می‌شود. اگر آن‌ها به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایمان بیاورند در حقیقت به مقتضا و مدلول کتاب‌های خودشان عمل کرده‌اند همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النبیَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالإِنجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ * قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيي وَيُمِيتُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبیِّ الأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ} [الاعراف: ۱۵۶-۱۵۸]: (رحمت من همه چیز را فرا گرفته است  که آن‌ را برای کسانی محقق خواهم کرد که تقوا پیشه می‌کنند و زکات را می‌پردازند و آنان به آیات ما ایمان می‌‌آورند. آنان که از فرستاده‌ی پیامبر درس‌ناخوانده پیروی کنند که در تورات و انجیلی که نزد آن‌ها است وصف او را نگاشته می‌یابند که آن‌ها را به خوبی امر می‌کند، از زشتی باز می‌دارد، پاکی‌ها را بر آنان حلال می‌نماید، پلیدی و ناپاکی‌ها را بر آنان حرام می‌گرداند و بارهای سنگین که چون زنجیر به گردن دارند را از آنان بر می‌دارد. پس آنان که به او ایمان آوردند، او را بزرگ داشتند و یاری نمودند و از نوری که با او نازل شده پیروی نمودند، آنان همان رستگاران هستند. بگو: ‌ای مردم! من فرستاده‌ی الله به سوی همگی شما هستم که فرمان‌روایی آسمان‌‌ها و زمین از آنِ او است، هیچ معبود شایسته‌ای جز او وجود ندارد و او است که زنده می‌کند و می‌میراند. بنابرای به الله و به فرستاده‌‌اش پیامبر درس‌ناخوانده که به الله و سخنان او ایمان دارد ایمان آورید و از او پیروی کنید که قطعا هدایت می‌شوید).

مدلول این دو آیه این است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در تورات و انجیل، معروف است و بر پیروان این دو کتاب، واجب است که به او ایمان آورده و از او پیروی کنند. عيسى بن مريم صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز به قومش فرمود: {يَا بَنِي إِسْرائيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُبِينٌ} [الصف: ۶]: (ای بنی اسرائیل! من فرستاده‌ی الله به ‌سوی شما هستم تا کتاب تورات که قبل از من آمده را تصدیق ‌کنم و به آمدن پیامبری بعد از من که نامش احمد است مژده ‌دهم. وقتی آن پیامبر، آیات و معجزات را برایشان آورد، گفتند: این سحری آشکار است) مژده‌ دادن عيسى عَلَيْهِ‌السَّلَام به آمدن پیامبر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دلالت می‌دهد که بر پیروانش واجب است از پیامبر محمد پیروی کنند؛ اگر چنین نبود، اصلا مژده‌ دادن وی فایده‌ای نداشت؛ بلکه انسان فقط به چیزی بشارت می‌دهد که برایش خیر و خوبی به ارمغان بیاورد. بنابراین هر کس به پیامبر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کفر بورزد از جمله یهود، نصاری و دیگران، وی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کافر شده است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تمام بندگانش را فرمان داده که به فرستاده و پیامبر درس‌ناخوانده‌اش ایمان بیاورند و تبیین نمود که همین، مسیر رستگاری، هدایت و درستی است و هر دین و آیین دیگری گمراهی است. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی و هدایت را خواستاریم.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل وهو مصري ومقيم في الرياض: هل المسيحي يعد في عداد الكفرة، علما بأنه من أهل الكتاب، ومن أهل الكتاب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أهل الكتاب هم اليهود والنصارى الذين تسموا بالمسيحيين، فهؤلاء هم أهل الكتاب وإنما سموا أهل كتاب لأن الله تعالى أنزل كتبا على رسله فأنزل على موسى -عليه الصلاة والسلام- التوارة التي يدين بها اليهود، وأنزل على عيسى -عليه الصلاة والسلام- الإنجيل الذي يدين به النصارى الذين يسمون أنفسهم الآن بالمسيحيين.

و دين اليهود منسوخ بدين النصارى أي يجب على اليهود أن يتبعوا النصارى في دينهم حين كان دين النصارى ،قائما، ودين النصارى وغيره من الأديان نُسخ بدين الإسلام الذي بعث به النبي صلى الله عليه وسلم فكان دين الإسلام ناسخا لجميع الأديان، فلا دين مقبول عند الله إلا الإسلام. قال الله تعالى: ﴿ إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللهِ الْإِسْلَم ﴾ [آل عمران :۱۹]. وهذه الصيغة تقتضي الحصر، وأنه لا دين عند الله سوى الإسلام. وقال تعالى: ﴿ وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَسِرِينَ ﴾ [آل عمران: ٨٥]. وهذا دليل على أن الأديان غير الإسلام غير مقبولة عند الله، وأن أصحابها في الآخرة جميع خاسرون، ولا حظ لهم فيها في الآخرة، وهذا لا يكون إلا للكافرين.

و على هذا فإن النصارى واليهود كلهم ليسوا على دين مقبول عند الله، وإذا كانوا ليسوا على دين مقبول عند الله كانوا كفارًا، ويزول كفرهم بالإيمان بالنبي صلى الله عليه وسلم واتباعه، وهم إذا آمنوا بالنبي عليه الصلاة والسلام فإن هذا هو مقتضى ما تدل عليه كتبهم، كما قال الله تعالى: ﴿ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَوةَ وَالَّذِينَ هُم بِنَايَتِنَا يُؤْمِنُونَ  الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِي الأُمن الَّذِى يَجِدُونَهُ، مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِي التَّوْرَةِ وَالْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَنهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبيثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَلَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَذَرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِى أُنزِلَ مَعَهُ أُولَيكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ قُلْ يَتأَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ فَكَامِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُتِيَ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَتِهِ، وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴾ [الأعراف: ١٥٦-١٥٨].

فدلت هاتان الآيتان على أن النبي عليه الصلاة والسلام معروف في التوراة والإنجيل، وأنه يجب عليهم الإيمان به واتباعه وقد قال عيسى بن مريم -عليه الصلاة والسلام- لقومه: ﴿ يَبَنِي إِسْرَاءِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُم مُّصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ النَّوْرَيةِ ومبيرا بِرَسُول يَأْتِي مِنْ بَعْدِى اسْمُهُ: أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءَهُم بِالْبَيِّنَتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِينُ ﴾ [الصف: ٦].

فبشارة عيسى -عليه الصلاة والسلام – بالنبي محمد صلى الله عليه وسلم تدل على أنه يجب على أتباعه أن يتبعوه، ولو لم يكن الأمر كذلك ما كان لبشارته به فائدة، بل إن الإنسان لا يبشر إلا بما يعود إليه بالخير، فكل من كفر بالنبي محمد صلى الله عليه وسلم من اليهود والنصارى وغيرهم فإنه كافر بالله ؛ لأن الله تعالى أمر جميع العباد أن يؤمنوا به، وبرسوله النبي الأمي وبين أن هذا هو سبيل الفلاح والهدى والرشاد، وأن ما سوى ذلك فإنه ضلال، نسأل الله العافية والهداية.

مطالب مرتبط:

(۳۰۲) حکم کسی که می‌گوید “الله با ذات خویش در همه جا وجود دارد”

دیدگاه درست در این مورد، همان سخن شيخ الاسلام رَحِمَهُ‌الله است که اگر جاهل باشند کافر نمی‌شوند. اما اگر بدانند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بالای آسمان است سپس استکبار کرده و از قبول کردن، سر باز زنند و بگویند: در زمین هم موجود است، کافر هستند....

ادامه مطلب …

(۲۸۰) چیزهایی كه اعمال صالح را از بین می‌برد

چیزهایی که پاداش اعمال صالح را از بین می‌برد به دو قسمت تقسیم می‌شود: اول: (نوع عام) که تمام اعمال را باطل می‌کند همان ارتداد است؛ دوم: (نوع خاص) باطل ‌کننده‌ی همان عمل خاص است...

ادامه مطلب …

(۲۸۴) حکم تکذیب زنده شدن بعد از مرگ

اگر کسی زنده شدن بعد از مرگ را تکذیب کند کافر است و از دین اسلام خارج شده است...

ادامه مطلب …

(۲۹۴) توهین به دین اسلام در حالت عصبانیت

اگر این گوینده سخن کفری را در حالت عصبانیت شدید گفت، متوجه سخنانش نبود و نمی‌دانست که چه از او خارج می‌شود، سخنش حکمی ندارد و در این حالت، حکم ارتداد وی صادر نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۸۹) حکم خواندن نماز فقط در ماه رمضان

در صورتی که این کارشان از روی اعتقاد نباشد یعنی به وجوب نمازهای پنج‌گانه اعتقاد دارند اما در ادای آن سستی و سهل ‌انگاری می‌کنند و فقط در ماه رمضان نماز می‌خوانند، من در حکم به کفر آن‌ها توقف کرده و نظر نمی‌دهم....

ادامه مطلب …

(۲۹۰) همنشینی با افراد بی نماز

باید تا حد امکان بر نصیحت کردن آنان حرص بورزی؛ اگر اصلاحشان ممکن نشد، ترک کردن آنان، دوری از آنان و عدم هم‌نشینی با آنان واجب است زیرا در این صورت آنان از دین اسلام، مرتد شده‌اند (پناه بر الله).

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه