(۲۸۲) سوال: معنای کلمه‌ی الحاد چیست؟ آیا میان ملحد و کافری که قبلا مسلمان بوده با ملحد و کافری که اصلا چنین بوده مانند یهودی و نصرانی فرق وجود دارد؟

جواب:

کلمه‌ی الحاد، دو معنا دارد:

معنای اول: معنای لغوی:

در لغت به معنای روی‌گردانی از فرمان برداری الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با معصیت و نافرمانی از او است که با ترک واجبات و انجام کارهای حرام صورت می‌پذیرد؛ به دلیل فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ} [الحج: ۲۵]: (هر کسی‌ که در آن جا الحاد و ظلم را اراده کند، به او از عذابی دردناک می‌چشانیم) بنابراین هر کسی ‌که مرتکب معصیت و نافرمانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شود، ملحد است اما الحاد به دو قسمت تقسیم می‌شود:

قسمت اول: آن‌ که موجب خروج از اسلام می‌شود؛ یعنی موجب کفر است.

     قسمت دوم: باعث خروج از اسلام نمی‌شود؛ یعنی موجب فسق و گناه است.

معنای دوم: معنای عرفی:

معنای عرفی الحاد، انکار الوهیت یعنی انکار وجود الله (پناه بر الله) و ارتداد مسلمان است. این معنایی است که در عرف برای الحاد می‌دانم که بنابراین یهود و نصاری از نظر عرف، ملحد به شمار نمی‌روند اما این عرف، صحیح نیست زیرا زمانی که عرف با شرع در تضاد باشد، واجب است لغو شده و کنار گذاشته شود.

 صحیح این است که هر کسی‌ با اسلام مخالفت کند و مسلمان نباشد، ملحد است؛ تفاوتی ندارد که دارای دین و آیینی باشد یا نباشد و به وجود خالق، اقرار داشته باشد یا نداشته باشد لذا هر کس، کافر اصلی یا مرتد باشد ملحد است؛ زیرا هر چند که کفر (پناه بر الله) درجات دارد که بعضی از دیگری پست‌تر است اما از این جهت که همه‌اش خروج از اسلام است، یک ملت و آیین به شمار می‌روند.

***