شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۳۰۱) حکم شوخی و استفاده از الفاظ و عبارات ناشایست درباره‌ی قرآن

(۳۰۱) سوال: حکم کسی که از روی شوخی، الفاظ و عبارات ناشایستی درباره‌ی قرآن به کار می‌برد؛ مثلاً عبارتی از قرآن را یاد کرده و آن را به کلمه‌ی ‌عامیانه‌ای ربط می‌دهد.

جواب:

كفر، فرقی ندارد که از روی شوخی یا جدّی باشد لذا هرگاه انسان مرتکب چیزی شود که موجب کفر است، كافر به شمار می‌رود (پناه بر الله)؛ که از بزرگ‌ترینش این است که مرتکب چیزی شود که معنای تمسخر و ریشخند به قرآن در آن وجود داشته باشد که این کفر است و از الله می‌خواهیم ما را از آن در امان نگه دارد. منافقان که می‌گفتند: (هیچ کس را مانند قاریان خودمان ندیده‌ایم که تن‌پرورتر، دروغ‌گوتر و ترسوتر در هنگام رویایی با دشمن باشد) منظورشان از این سخن، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بود؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره‌ی آنان فرمود: {يَحْذَرُ الْمُنَافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِي قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِئُوا إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجٌ مَا تَحْذَرُونَ * وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ * لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ} [التوبه: ۶۴-۶۶]: (منافقان از آن می‌ترسند که الله سوره‌ای بر آنان نازل نماید که آن‌ها را از آنچه درون قلب‌هایشان است آگاه کند. بگو: مسخره کنید که الله آن چه را که از آن می‌ترسید، آشکار می‌نماید. اگر از آن‌ها بپرسی پاسخ می‌دهند که: ما به مزاح و سرگرمی سخن می‌گفتیم. بگو: آیا الله، آیات او و پیامبرش را مسخره می‌کردید؟ عذر نیاورید که شما بعد از ایمانتان، کافر شدید).

بنابراین کسی ‌که سخن کفرآمیز بگوید، کافر است و فرقی ندارد آن را جدی، از روی بازی و شوخی یا غیر شوخی گفته باشد. بنابراین بر کسی ‌که چنان سخنی گفته واجب است به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و پس از خروج از دین اسلام، دوباره بدان بازگردد. همچنین بر مؤمن واجب است كلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و کلام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تعظیم نماید همان طور که واجب است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را چنان که شایسته است، تعظیم نماید و از غلو در آن، خودداری نماید. مسخره کردن قرآن و ربط دادن کلمات و عبارات قرآنی که کلام پروردگار جهانیان است با سخن عامیانه و پوچ، کاری بسیار خطرناک است که چه بسا انسان به سبب آن، بدون این ‌که خودش متوجه باشد، از اسلام خارج شود.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يستعمل ألفاظا غير لائقة في القرآن أو عبارات أو جملا، وهذا من باب المزاح، كذكر كلمة من القرآن، وربطها بكلمة عامية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكفر لا فرق فيه بين المازح والجاد، فمتى أتى الإنسان بما يوجب الكفر فهو كافر والعياذ بالله، و من أعظم ذلك أن يأتي بشيء يفيد السخرية بالقرآن أو الاستهزاء بالقرآن، فإن هذا كفر نسأل الله العافية منه.

كما قال الله -عز وجل- في المنافقين الذين كانوا يقولون: ما رأينا مثل قرائنا هؤلاء أرغب بطونًا، ولا أكذب ألسنا، ولا أجبن عند اللقاء، يعنون بذلك رسول الله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأصحابه، فأنزل الله فيهم: ﴿يَحْذَرُ الْمُنَفِقُونَ أَن تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُم بِمَا فِي قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِهُ وَا إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجُ مَا تَحْذَرُونَ  وَلَئن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَعَايَنَيْهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِءُونَ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَنكم﴾ [التوبة: ٦٤-٦٦].

فمن أتى بكلمة الكفر فهو كافر، سواء أتى بها جادًا، أم لاعبًا مازحًا، أم غير مازح، فعلى من فعل ذلك أن يتوب الله عز وجل، وأن يعتبر نفسه داخلا في دين الإسلام بعد أن خرج منه، ويجب على المؤمن أن يعظم كلام الله -عز وجل-، وأن يعظم كلام رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – كما عليه أن يعظم الله سبحانه وتعالى، وأن يعظم رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بما يليق به، ولا يكون غلوا فيه.

و أما السخرية بالقرآن وربط الكلمات القرآنية -وهي كلام رب العالمين- بكلام عامي مبتذل فهذا أمرٌ خطير جدا، قد يخرج به الإنسان من الإسلام و هو لا يشعر.

مطالب مرتبط:

(۳۱۳) توضیحاتی در مورد موضوع “عذر به جهل”

عذر به جهل، با نصوص قرآن و سنت به ثبوت رسیده است که البته مقتضای  حکمت و رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۲۷۸) بعضی از اموری که موجب خروج از دین می‌شود

محدود کردن چیزهایی که موجب خروج از دین می‌شود، ممکن نیست؛ زیرا بسیار هستند؛ اما می‌توان این قاعده را قرار داد که محور آن‌ چه موجب خروج از اسلام می‌شود این دو امر هستند: انکار و استكبار....

ادامه مطلب …

(۳۱۲) ادعای سود یا زیان رساندن برخی افراد به مردم

این افراد که ادعا دارند سود یا زیان می‌رسانند، دروغ‌گو هستند که برای هیچ کس جایز نیست آنان را باور و تصدیق کند و در مورد این چیزها از آن‌ها بپرسد؛

ادامه مطلب …

(۳۰۸) حکم گفتن کافر به کسی که حکم کفر بر او صدق می‌کند

بهتر است با لقب کفر صدا زده نشود زیرا موجب فتنه و شر می‌شود؛ اما گفته می‌شود: "تو اگر توبه نکنی کافر هستی"...

ادامه مطلب …

(۲۸۱) اجرای احکام اسلامی برای کافر

مرتد همانند کافر اصلی نیست و مانند کافر اصلی با او برخورد نمی‌شود بلکه برخورد با او سخت‌تر و شدیدتر است...

ادامه مطلب …

(۳۰۹) حکم گفتن “کافر” به شخصی که نماز نمی‌خواند

تارك نماز، کافر است و مرتکب کفری شده که او را از دین خارج می‌کند؛ اما شایسته نیست که هنگام درگیری، او را "کافر" خطاب کنیم بلکه در صحبت‌های عادی برایش توضیح می‌دهیم که ترك کردن نماز، كفر است و اگر بر ترک آن اصرار ورزد، كافر است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه