یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۳۰۱) حکم شوخی و استفاده از الفاظ و عبارات ناشایست درباره‌ی قرآن

(۳۰۱) سوال: حکم کسی که از روی شوخی، الفاظ و عبارات ناشایستی درباره‌ی قرآن به کار می‌برد؛ مثلاً عبارتی از قرآن را یاد کرده و آن را به کلمه‌ی ‌عامیانه‌ای ربط می‌دهد.

جواب:

كفر، فرقی ندارد که از روی شوخی یا جدّی باشد لذا هرگاه انسان مرتکب چیزی شود که موجب کفر است، كافر به شمار می‌رود (پناه بر الله)؛ که از بزرگ‌ترینش این است که مرتکب چیزی شود که معنای تمسخر و ریشخند به قرآن در آن وجود داشته باشد که این کفر است و از الله می‌خواهیم ما را از آن در امان نگه دارد. منافقان که می‌گفتند: (هیچ کس را مانند قاریان خودمان ندیده‌ایم که تن‌پرورتر، دروغ‌گوتر و ترسوتر در هنگام رویایی با دشمن باشد) منظورشان از این سخن، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بود؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره‌ی آنان فرمود: {يَحْذَرُ الْمُنَافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِي قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِئُوا إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجٌ مَا تَحْذَرُونَ * وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ * لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ} [التوبه: ۶۴-۶۶]: (منافقان از آن می‌ترسند که الله سوره‌ای بر آنان نازل نماید که آن‌ها را از آنچه درون قلب‌هایشان است آگاه کند. بگو: مسخره کنید که الله آن چه را که از آن می‌ترسید، آشکار می‌نماید. اگر از آن‌ها بپرسی پاسخ می‌دهند که: ما به مزاح و سرگرمی سخن می‌گفتیم. بگو: آیا الله، آیات او و پیامبرش را مسخره می‌کردید؟ عذر نیاورید که شما بعد از ایمانتان، کافر شدید).

بنابراین کسی ‌که سخن کفرآمیز بگوید، کافر است و فرقی ندارد آن را جدی، از روی بازی و شوخی یا غیر شوخی گفته باشد. بنابراین بر کسی ‌که چنان سخنی گفته واجب است به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و پس از خروج از دین اسلام، دوباره بدان بازگردد. همچنین بر مؤمن واجب است كلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و کلام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تعظیم نماید همان طور که واجب است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را چنان که شایسته است، تعظیم نماید و از غلو در آن، خودداری نماید. مسخره کردن قرآن و ربط دادن کلمات و عبارات قرآنی که کلام پروردگار جهانیان است با سخن عامیانه و پوچ، کاری بسیار خطرناک است که چه بسا انسان به سبب آن، بدون این ‌که خودش متوجه باشد، از اسلام خارج شود.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يستعمل ألفاظا غير لائقة في القرآن أو عبارات أو جملا، وهذا من باب المزاح، كذكر كلمة من القرآن، وربطها بكلمة عامية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكفر لا فرق فيه بين المازح والجاد، فمتى أتى الإنسان بما يوجب الكفر فهو كافر والعياذ بالله، و من أعظم ذلك أن يأتي بشيء يفيد السخرية بالقرآن أو الاستهزاء بالقرآن، فإن هذا كفر نسأل الله العافية منه.

كما قال الله -عز وجل- في المنافقين الذين كانوا يقولون: ما رأينا مثل قرائنا هؤلاء أرغب بطونًا، ولا أكذب ألسنا، ولا أجبن عند اللقاء، يعنون بذلك رسول الله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأصحابه، فأنزل الله فيهم: ﴿يَحْذَرُ الْمُنَفِقُونَ أَن تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُم بِمَا فِي قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِهُ وَا إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجُ مَا تَحْذَرُونَ  وَلَئن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَعَايَنَيْهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِءُونَ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَنكم﴾ [التوبة: ٦٤-٦٦].

فمن أتى بكلمة الكفر فهو كافر، سواء أتى بها جادًا، أم لاعبًا مازحًا، أم غير مازح، فعلى من فعل ذلك أن يتوب الله عز وجل، وأن يعتبر نفسه داخلا في دين الإسلام بعد أن خرج منه، ويجب على المؤمن أن يعظم كلام الله -عز وجل-، وأن يعظم كلام رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – كما عليه أن يعظم الله سبحانه وتعالى، وأن يعظم رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بما يليق به، ولا يكون غلوا فيه.

و أما السخرية بالقرآن وربط الكلمات القرآنية -وهي كلام رب العالمين- بكلام عامي مبتذل فهذا أمرٌ خطير جدا، قد يخرج به الإنسان من الإسلام و هو لا يشعر.

مطالب مرتبط:

(۳۰۹) حکم گفتن “کافر” به شخصی که نماز نمی‌خواند

تارك نماز، کافر است و مرتکب کفری شده که او را از دین خارج می‌کند؛ اما شایسته نیست که هنگام درگیری، او را "کافر" خطاب کنیم بلکه در صحبت‌های عادی برایش توضیح می‌دهیم که ترك کردن نماز، كفر است و اگر بر ترک آن اصرار ورزد، كافر است...

ادامه مطلب …

(۲۹۴) توهین به دین اسلام در حالت عصبانیت

اگر این گوینده سخن کفری را در حالت عصبانیت شدید گفت، متوجه سخنانش نبود و نمی‌دانست که چه از او خارج می‌شود، سخنش حکمی ندارد و در این حالت، حکم ارتداد وی صادر نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۸۷) حکم کسی که معراج را انکار کند

بر کسی که معراج را انکار کرده چنین حکم می‌کنیم که اگر حق برایش آشکار گشته و نصوص شرعی از سنت صریح و ظاهر آیات قرآن که وارد شده را می‌داند، با این انکار، کافر است...

ادامه مطلب …

(۲۷۹) توضیحاتی در مورد نواقض اسلام

واقض اسلام به طور کلی عبارت است از: هر آن ‌چه موجب ارتداد و خروج از دین شود؛ یعنی هر چیزی اعم از قول، عمل یا عقیده‌ای که انسان با آن مرتد شود، ناقض اسلام است...

ادامه مطلب …

(۳۱۴) عذر به جهل در مسائل عقیده

به طور خلاصه: آيات و احاديث بسیاری وجود دارد که دلالت می‌دهد انسان به خاطر جهل، در همه چیز معذور است اما گاهی انسان در کسب علم و آگاهی، کوتاهی می‌کند که در این صورت، عذر داده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۰۴) تعریف فاسق

فاسق کسی است که مرتکب گناه کبیره شود و توبه نکند یا بر انجام گناه صغیره اصرار ورزد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه