چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۲۷۹) توضیحاتی در مورد نواقض اسلام

(۲۷۹) سوال: نواقض اسلام چیست؟

جواب:

نواقض اسلام به طور کلی عبارت است از: هر آن ‌چه موجب ارتداد و خروج از دین شود؛ یعنی هر چیزی اعم از قول، عمل یا عقیده‌ای که انسان با آن مرتد شود، ناقض اسلام است که برشمردن و محدود کردن آن در ده مورد، بیست مورد یا حتی بیشتر‌ در واقع امکان پذیر نیست اما ضابطه‌اش این است که: هر چیزی موجب ارتداد و خروج از دین شود، ناقض اسلام است.

برای مثال: کفر جحود عبارت است از: انکار و جحود آن چه ایمان به آن واجب است؛ مانند این که (پناه بر الله) وجود الله، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌های آسمانی، روز آخرت و قدر اعم از خیر و شر آن را انکار کند که در این صورت مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است. همچنین اگر وجوب نماز، روزه، زکات و حج را انکار کند یا تحريم زنا، خمر و چیزهای حرامی که واضح هستند و مسلمانان بر حرام بودنش اجماع و اتفاق‌ دارند را انکار کند نیز مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است. همچنین از جمله نواقض اسلام، استهزاء و تمسخر است لذا اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، آیاتش یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مسخره کند مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ * لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ} [التوبه: ۶۶-۶۵]: (اگر از آن‌ها بپرسی پاسخ می‌دهند که ما به مزاح و سرگرمی سخن می‌گوییم. بگو: آیا الله، آیات و فرستاده‌ی او را مسخره می‌کردید؟! عذر نیاورید که شما بعد از این که ایمان آوردید، کافر شدید).

 همچنین اگر از عمل به آن چه سرکشی و استکبار از آن کفر است سر باز زده، سرکشی کند و استکبار ورزد؛ مانند این که نمار خواندن را ترک کرده و نه در خانه و نه با جماعت، نماز نخواند که در این صورت، مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است. همچنین اگر نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی معتقد باشد که شایسته‌ی او نیست این شخص، مرتد است. نتیجه: نواقض اسلام در عدد معیّنی محدود نمی‌شود بلکه با تعریف و ضابطه ذکر می‌شود که: هر آن چه موجب ارتداد و خروج از دین شود، ناقضی از نواقض اسلام است و فرقی ندارد عقیده باشد یا قول و فعل باشد.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما نواقض الإسلام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: أما بالنسبة لسؤاله عن نواقض الإسلام فنواقض الإسلام بمعناها الإجمالي كل ما أوجب الردة فهو ناقض للإسلام، أعني : كل شيء من قول أو فعل أو عقيدة يكون به الإنسان مرتدا فهو ناقض للإسلام، وأفراده لا تحصر في الواقع لا بعشرة، ولا بعشرين، ولا بأكثر، لكن الضابط أن كل ما كان مقتضيا للردة فهو من نواقض الإسلام.

فمثلا: كفر الجحود وهو أن يجحد ما يجب الإيمان به؛ مثل أن يجحد – والعياذ بالله- وجود الله، أو الملائكة، أو الرسل، أو الكتب، أو اليوم الآخر، أو القدر خيره وشره، فقد أتى ناقضًا من نواقض الإسلام.

ولو جحد وجوب الصلاة، أو وجوب الزكاة، أو وجوب الصيام، أو وجوب الحج، أو أنكر تحريم الزنى، أو تحريم الخمر، أو ما أشبه ذلك من المحرمات الظاهرة المجمع عليها، فهذا ناقض من نواقض الإسلام.

كذلك من نواقض الإسلام الاستهزاء؛ فلو استهزأ بالله، أو آياته، أو رسوله، فهذا ناقض من نواقض الإسلام، قال الله تعالى: ﴿ وَلَبِن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَوَايَيْهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِءُونَ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَنكُمْ ﴾ [التوبة: ٦٥-٦٦].

ذلك لو استكبر عما يكون الاستكبار عنه ،ردة، كما لو ترك الصلاة، وصار لا يصلي، لا في بيته، ولا مع الجماعة، فهذا ناقض من نواقض الإسلام، كذلك لو اعتقد في الله ما لا يليق بالله فهو مرتد.

والحاصل: أن نواقض الإسلام لا تحصر ،بعدد، و إنما تذكر بحد، وهو: كل ما أوجب الردة – أي: كل ما كان ردة- فهو ناقض من نواقض الإسلام، سواء كان ذلك في العقيدة أم في القول أم الفعل.

مطالب مرتبط:

(۲۹۷) دشنام دادن به دین در حالت خشم

گر خشم چنان شدید باشد که انسان نتواند خود را کنترل کند، از دین خارج نمی‌شود؛ زیرا نمی‌داند چه می‌گوید اما اگر بر خود کنترل و تسلط داشته باشد، دشنام دادن به دین در این حالت، موجب کفر و ارتداد می‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۹۸) حکم تمسخر به دین

مسخره کردن الله، پیامبرش، کتابش و دینش هر چند که از روی شوخی و مزاح و برای خنداندن دیگران هم باشد، می‌گوییم: كفر و نفاق است....

ادامه مطلب …

(۲۸۷) حکم کسی که معراج را انکار کند

بر کسی که معراج را انکار کرده چنین حکم می‌کنیم که اگر حق برایش آشکار گشته و نصوص شرعی از سنت صریح و ظاهر آیات قرآن که وارد شده را می‌داند، با این انکار، کافر است...

ادامه مطلب …

(۲۸۵) حکم انکار زنده شدن مردگان بعد از مرگ

انكار زنده شدن بعد از مرگ، کفر است و موجب خروج از اسلام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۰۲) حکم کسی که می‌گوید “الله با ذات خویش در همه جا وجود دارد”

دیدگاه درست در این مورد، همان سخن شيخ الاسلام رَحِمَهُ‌الله است که اگر جاهل باشند کافر نمی‌شوند. اما اگر بدانند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بالای آسمان است سپس استکبار کرده و از قبول کردن، سر باز زنند و بگویند: در زمین هم موجود است، کافر هستند....

ادامه مطلب …

(۳۱۳) توضیحاتی در مورد موضوع “عذر به جهل”

عذر به جهل، با نصوص قرآن و سنت به ثبوت رسیده است که البته مقتضای  حکمت و رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه