یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۷۹) توضیحاتی در مورد نواقض اسلام

(۲۷۹) سوال: نواقض اسلام چیست؟

جواب:

نواقض اسلام به طور کلی عبارت است از: هر آن ‌چه موجب ارتداد و خروج از دین شود؛ یعنی هر چیزی اعم از قول، عمل یا عقیده‌ای که انسان با آن مرتد شود، ناقض اسلام است که برشمردن و محدود کردن آن در ده مورد، بیست مورد یا حتی بیشتر‌ در واقع امکان پذیر نیست اما ضابطه‌اش این است که: هر چیزی موجب ارتداد و خروج از دین شود، ناقض اسلام است.

برای مثال: کفر جحود عبارت است از: انکار و جحود آن چه ایمان به آن واجب است؛ مانند این که (پناه بر الله) وجود الله، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌های آسمانی، روز آخرت و قدر اعم از خیر و شر آن را انکار کند که در این صورت مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است. همچنین اگر وجوب نماز، روزه، زکات و حج را انکار کند یا تحريم زنا، خمر و چیزهای حرامی که واضح هستند و مسلمانان بر حرام بودنش اجماع و اتفاق‌ دارند را انکار کند نیز مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است. همچنین از جمله نواقض اسلام، استهزاء و تمسخر است لذا اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، آیاتش یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مسخره کند مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ * لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ} [التوبه: ۶۶-۶۵]: (اگر از آن‌ها بپرسی پاسخ می‌دهند که ما به مزاح و سرگرمی سخن می‌گوییم. بگو: آیا الله، آیات و فرستاده‌ی او را مسخره می‌کردید؟! عذر نیاورید که شما بعد از این که ایمان آوردید، کافر شدید).

 همچنین اگر از عمل به آن چه سرکشی و استکبار از آن کفر است سر باز زده، سرکشی کند و استکبار ورزد؛ مانند این که نمار خواندن را ترک کرده و نه در خانه و نه با جماعت، نماز نخواند که در این صورت، مرتکب ناقضی از نواقض اسلام شده است. همچنین اگر نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی معتقد باشد که شایسته‌ی او نیست این شخص، مرتد است. نتیجه: نواقض اسلام در عدد معیّنی محدود نمی‌شود بلکه با تعریف و ضابطه ذکر می‌شود که: هر آن چه موجب ارتداد و خروج از دین شود، ناقضی از نواقض اسلام است و فرقی ندارد عقیده باشد یا قول و فعل باشد.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما نواقض الإسلام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: أما بالنسبة لسؤاله عن نواقض الإسلام فنواقض الإسلام بمعناها الإجمالي كل ما أوجب الردة فهو ناقض للإسلام، أعني : كل شيء من قول أو فعل أو عقيدة يكون به الإنسان مرتدا فهو ناقض للإسلام، وأفراده لا تحصر في الواقع لا بعشرة، ولا بعشرين، ولا بأكثر، لكن الضابط أن كل ما كان مقتضيا للردة فهو من نواقض الإسلام.

فمثلا: كفر الجحود وهو أن يجحد ما يجب الإيمان به؛ مثل أن يجحد – والعياذ بالله- وجود الله، أو الملائكة، أو الرسل، أو الكتب، أو اليوم الآخر، أو القدر خيره وشره، فقد أتى ناقضًا من نواقض الإسلام.

ولو جحد وجوب الصلاة، أو وجوب الزكاة، أو وجوب الصيام، أو وجوب الحج، أو أنكر تحريم الزنى، أو تحريم الخمر، أو ما أشبه ذلك من المحرمات الظاهرة المجمع عليها، فهذا ناقض من نواقض الإسلام.

كذلك من نواقض الإسلام الاستهزاء؛ فلو استهزأ بالله، أو آياته، أو رسوله، فهذا ناقض من نواقض الإسلام، قال الله تعالى: ﴿ وَلَبِن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَوَايَيْهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِءُونَ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَنكُمْ ﴾ [التوبة: ٦٥-٦٦].

ذلك لو استكبر عما يكون الاستكبار عنه ،ردة، كما لو ترك الصلاة، وصار لا يصلي، لا في بيته، ولا مع الجماعة، فهذا ناقض من نواقض الإسلام، كذلك لو اعتقد في الله ما لا يليق بالله فهو مرتد.

والحاصل: أن نواقض الإسلام لا تحصر ،بعدد، و إنما تذكر بحد، وهو: كل ما أوجب الردة – أي: كل ما كان ردة- فهو ناقض من نواقض الإسلام، سواء كان ذلك في العقيدة أم في القول أم الفعل.

مطالب مرتبط:

(۲۹۳) بدگویی و دشنام به دین اسلام

دشنام و بدگویی به دین اسلام، كفر است زیرا این کار به منزله‌ی بدگویی و دشنام به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۲۸۲) معنای کلمه‌ی الحاد

در لغت به معنای روی‌گردانی از فرمان برداری الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با معصیت و نافرمانی از او است که با ترک واجبات و انجام کارهای حرام صورت می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۳۱۲) ادعای سود یا زیان رساندن برخی افراد به مردم

این افراد که ادعا دارند سود یا زیان می‌رسانند، دروغ‌گو هستند که برای هیچ کس جایز نیست آنان را باور و تصدیق کند و در مورد این چیزها از آن‌ها بپرسد؛

ادامه مطلب …

(۳۰۳) خطر نفاق

نفاق دو نوع است: نوع اول: نفاق اكبر که موجب خروج از اسلام می‌شود نوع دوم: نفاق اصغر که فرد را از اسلام خارج نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۹۰) همنشینی با افراد بی نماز

باید تا حد امکان بر نصیحت کردن آنان حرص بورزی؛ اگر اصلاحشان ممکن نشد، ترک کردن آنان، دوری از آنان و عدم هم‌نشینی با آنان واجب است زیرا در این صورت آنان از دین اسلام، مرتد شده‌اند (پناه بر الله).

ادامه مطلب …

(۳۰۱) حکم شوخی و استفاده از الفاظ و عبارات ناشایست درباره‌ی قرآن

كفر، فرقی ندارد که از روی شوخی یا جدّی باشد لذا هرگاه انسان مرتکب چیزی شود که موجب کفر است، كافر به شمار می‌رود (پناه بر الله)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه