(۸۹) سوال: امام مسجد روستا، از خاک قبرها استفاده می‌کند و تعویذ می‌نویسد. مردم ادعا دارند وی بیماری‌ها را معالجه و سحر و چشم زخم را باطل می‌کند. آیا نماز پشت سر این امام درست است؟

جواب:

شکی نیست که بهترین راه و روش، روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و بدترین چیزها بدعت‌ها و نوآوری‌ها است. همان‌ طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطبه‌های جمعه اعلام نمود، برداشتن خاک از قبر‌ها برای شفا یافتن با آن بدعت، گمراهی از دین الله و کم‌ عقلی است. در این خاک به‌ خاطر دفن مرده در قبر، هیچ چیزی رخ نداده که بتوان آن را سبب شفای مریضان قرار داد بلکه این خاک مانند بقیه‌ی خاک‌های روی زمین است و هیچ مزیتی بر دیگر خاک‌ها ندارد. کسی که به خاک قبر تبرک جوید و آن را سببی برای شفا قرار دهد، مرتکب بدعت، گمراهی و بی‌خردی شده است. چنین اشخاصی باید از این عملشان توبه‌ نمایند و بدانند که شفا از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. مسلمان باید معتقد باشد که با هیچ سببی شفا نمی‌یابد مگر سببی که الله معیّن نماید که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز برداشتن خاک از قبرها را سبب شفای مریضان قرار نداده است.

آیات قرآن و دعاهایی که در سنت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده، اسباب شرعی هستند که به وسیله‌ی آن، با اجازه و فرمان الله شفا صورت می‌گیرد. روایت است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سپاهی از مسلمانان نزد قومی رفتند و از آن‌ها طلب مهمانی نمودند؛ آن قوم از مهمان نمودن آن‌ها خودداری کردند؛ سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ماری را بر سرور آن قوم مسلط نمود که او را گزید و آن‌ها نزد اصحاب رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمدند و گفتند: آیا رقیه‌ کننده نزدتان وجود دارد؟ گفتند: بله. قوم گفتند: سرورمان را مار گزیده است و می‌خواهیم وی را رقیه نمایید. گفتند: او را رقیه نمی‌کنیم؛ مگر این که فلان تعداد گوسفند به ما پاداش دهید. آن‌ها نیز گوسفندها را به آنان دادند. سپس فردی از لشکر به سوی آن شخص رفت و سوره‌ی فاتحه را بر او خواند که سپس شخص گزیده شده همانند کسی که از بند رها شده از جایش برخاست و با اذن و اجازه‌ی الله با خواندن سوره‌ی فاتحه شفا یافت.

تاثیر خواندن قرآن، امری غیر قابل انکار است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: (وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقرآن مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا) [اسراء: ۸۲] : (قرآن که شفا و رحمت برای مؤمنان است را نازل می‌کنیم و برای ستم کاران‌ فقط زیان می‌افزاید» شفا در این جا شامل شفای بیماری‌های جسمی و قلبی می‌شود.

بر شما واجب است امامی که به خاک قبر، تبرک می‌جوید و از آن طلب شفا می‌کند را نصیحت کنید و به او یادآور شوید که این کار بدعت، موجب گمراهی از دین الله و نشانه‌ی کم‌خردی است و بر او واجب است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید.

البته رقیه خواندن بر بیماران با آیات قرآن و دعاهای ثابت شده از سنت اشکالی ندارد بلکه امر پسندیده و مطلوبی است.

دیدگاه راجح و برگزیده درباره‌ی خواندن نماز پشت سر این‌ شخص چنین است که هرگاه انسان عملش و بدعتش به حد کفر نرسد و موجب خروج از اسلام نشود، ادای نماز با اقتدا به او، درست است؛ مگر این که نماز خواندن پشت سرش موجب فتنه باشد. یعنی مردم به وسیله‌ی او دچار فتنه شوند و در بدعتش از او پیروی کنند. در این ‌صورت بهتر است پشت سرش نماز خوانده نشود. تا مردم دچار فتنه نشوند و گمان نکنند که او بر حق و کارش درست است.

***