پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۸۷) حکم دریافت مبلغ در مقابل تعویذ

(۸۷) سوال: یکی از نزدیکانم بیمار شد. مادرم خواست از یک رقیه‌خوان، برایش تعویذ‌هایی ببرم. این شخص در قبال تعویذ‌هایی که نزدیک سر بیمار قرار داد، مبلغ هزار ریال سعودی درخواست کرد! حکم این تعویذ‌ها چیست؟ حکم گرفتن این مبلغ هنگفت توسط این شخص چیست؟

جواب:

جایز نیست مسلمان از تعویذ‌هایی استعمال کند که از محتوایش با خبر نیست؛ بلکه باید از قرآن، سنت صحیح یا دعاهای مباح باشد. اگر نزد شخصی بیاید که بر مردم رقیه می‌خواند و تعویذ می‌نویسد و از وی تعویذ بخواهد، قطعا جایز نیست.

گذاشتن رقیه در کنار سر، هیچ پایه و اساسی ندارد و هیچ ‌یک از سلف این کار را انجام نداده‌اند اما اگر تعویذ از قرآن باشد، بعضی از سلف اجازه داده‌اند که انسان آن را به گردن بیاویزد یا در آب قرار داده و اثر مدادی را که در آب حل می‌شود بنوشد. اما قرار دادن تعویذ کنار سر یا زیر بالشت اصلی ندارد.

گرفتن دست ‌مزد در قبال این تعویذها، شایسته نیست؛ اما اگر انجام داد، گناهی ندارد؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گرفتن مزد برای رقیه را جایز دانست. گروهی از اصحاب به فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مأموریت جنگی رفتند. آنان از قومی درخواست مهمان شدن نمودند؛ اما آنان از مهمان ‌داری امتناع کردند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر سرورشان ماری مسخر نمود که وی را گزید. مردم آن قوم نزد اصحاب آمدند و درخواست قاری نمودند. گفتند: به شرطی بر شما رقیه می‌خوانیم که فلان مقدار از گوسفندان‌ را به ما دهید. پس گوسفندان‌ را به آنان دادند. این ماجرا به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رسید و آن را تقریر و تأیید نمود.

این‌ شخص که مبلغ هنگفتی را برای کار آسانی می‌گیرد؛ وی را به رعایت تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خصوص برادرانش نصیحت می‌کنم که از ضرورت مردم برای به چنگ آوردن اموالشان با نیرنگ و فریب سوء استفاده نکند. آنچه را حق خود می‌داند بگیرد و از ما زاد بر آن چشم ‌پوشی نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مرض أحد أقربائي، فطلبت أحد أقربائي، فطلبت مني والدتي أن أحضر لها عزائم من أحد الناس الذين يقرؤون على الناس، فطلب مني ذ الرجل مبلغ ألف ريال مقابل هذه العزائم التي توضع عند رأس المريض، فما حكم هذه العزائم ؟ وما حكم أخذ هذا الرجل هذا المبلغ الباهظ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما بالنسبة لهذه العزائم فإنه لا يجوز للإنسان من السنة أن يستعمل عزائم لا يدري ما هي حتى يعرف أنها من القرآن أو الصحيحة، أو من الأدعية المباحة، فأما أن يأتي لشخص يجده يقرأ على الناس ويكتب لهم العزائم فيطلب منه ذلك فإن هذا لا يجوز.

و أما وضعها عند الرأس فلا أصل له ولم يفعله أحد من السلف، لكن رخص بعض السلف في العزائم إن كانت من القرآن أن يَتَقَلَّدَهَا الإنسان، أو أن يضعها في ماء ويشرب أثر المداد الذي يتحلل في هذا الماء، وأما وضعها عند الرأس أو تحت الوسادة فلا أصل له.

و أما أخذ الأجرة والعوض على هذه العزائم: فالذي ينبغي للإنسان أن لا يفعل، وإن فعل فلا حرج، لأن النبي صلى الله عليه وسلم، أجاز أخذ الأجرة على الرقية في قصة الصحابة الذين بعثهم النبي صلى الله عليه وسلم، فاستضافوا قوما فلم يضيفوهم، فسلط الله على سيدهم حية فلُدِغَ، ثم جاؤوا إلى الصحابة يطلبون منهم قارئًا، قالوا: لا نقرأ عليكم إلا بكذا وكذا من الغنم فأعطوهم من الغنم، وبلغ ذلك النبي صلى الله عليه وسلم فأقره.

و أما كون القارئ يأخذ أجرًا كبيرًا على عمل يسير: فإني أنصحه أن يتقي الله -عز وجل- في إخوانه و ألا يستغل ضرورتهم في ابتزاز أموالهم، فليأخذ ما يرى أنه حق له، وأما ما زاد فَلْيَتَوَرَّعْ عنه.

مطالب مرتبط:

(۷۲) حکم نوشتن آیاتی از قرآن روی صفحه‌ای از چوب

این که رسول‌ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این کار را انجام داده باشد را نمی‌دانیم؛ اگر بعضی از سلف آن را انجام داده‌ باشند انجامش اشکالی ندارد؛ اما بهتر است خودش آیات و احادیثی را که در سنت وارد شده بر شخص بیمار بخواند که قرائت سوره‌‌ی فاتحه از این جمله است؛ این از بلیغ‌ترین داروها است.

ادامه مطلب …

(۵۲) طلب یاری از الله

دعا فقط برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و استعاذه و پناه بردن فقط به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد، مالکیت نیز فقط برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است زیرا او مستحق است که دعا شود و به وی پناه برده شود و او دارای فضل و احسان است.

ادامه مطلب …

(۷۴) حکم رقیه کردن بر روی آب و نوشاندن آن به مریض

برخی از سلف این کار را انجام داده‌اند؛ یعنی در آب می‌دمند و سپس شخص بیمار آن را می‌نوشد که تجربه شده و سودمند بوده است....

ادامه مطلب …

(۴۸) حسن ظنّ (گمان نیک) به الله

حسن ظنّ به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این ‌گونه است که هرگاه انسان کار نیکی انجام دهد به پروردگارش حسن ظنّ دارد که این عمل را از وی قبول می‌کند. هرگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را صدا زده و دعا نماید؛ به وی حسن ظن دارد که دعایش را قبول و اجابت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۵۷) حکم مداوا نمودن با برخی از آیات قرآن کریم

مداوا نمودن با قرآن عظیم، جایز است.

ادامه مطلب …

(۷۱) حکم نوشتن تعویذ برای افرادی که سحر شده‌اند

رقیه کردن بیماری که مبتلا به سحر یا بیماری‌های دیگر است اگر از قرآن یا دعاهای مباح باشد اشکالی ندارد؛ زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که اصحابش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم را رقیه می‌نمود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه