جمعه 17 صفر 1448
۹ مرداد ۱۴۰۵
31 جولای 2026

(۸۷) حکم دریافت مبلغ در مقابل تعویذ

(۸۷) سوال: یکی از نزدیکانم بیمار شد. مادرم خواست از یک رقیه‌خوان، برایش تعویذ‌هایی ببرم. این شخص در قبال تعویذ‌هایی که نزدیک سر بیمار قرار داد، مبلغ هزار ریال سعودی درخواست کرد! حکم این تعویذ‌ها چیست؟ حکم گرفتن این مبلغ هنگفت توسط این شخص چیست؟

جواب:

جایز نیست مسلمان از تعویذ‌هایی استعمال کند که از محتوایش با خبر نیست؛ بلکه باید از قرآن، سنت صحیح یا دعاهای مباح باشد. اگر نزد شخصی بیاید که بر مردم رقیه می‌خواند و تعویذ می‌نویسد و از وی تعویذ بخواهد، قطعا جایز نیست.

گذاشتن رقیه در کنار سر، هیچ پایه و اساسی ندارد و هیچ ‌یک از سلف این کار را انجام نداده‌اند اما اگر تعویذ از قرآن باشد، بعضی از سلف اجازه داده‌اند که انسان آن را به گردن بیاویزد یا در آب قرار داده و اثر مدادی را که در آب حل می‌شود بنوشد. اما قرار دادن تعویذ کنار سر یا زیر بالشت اصلی ندارد.

گرفتن دست ‌مزد در قبال این تعویذها، شایسته نیست؛ اما اگر انجام داد، گناهی ندارد؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گرفتن مزد برای رقیه را جایز دانست. گروهی از اصحاب به فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مأموریت جنگی رفتند. آنان از قومی درخواست مهمان شدن نمودند؛ اما آنان از مهمان ‌داری امتناع کردند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر سرورشان ماری مسخر نمود که وی را گزید. مردم آن قوم نزد اصحاب آمدند و درخواست قاری نمودند. گفتند: به شرطی بر شما رقیه می‌خوانیم که فلان مقدار از گوسفندان‌ را به ما دهید. پس گوسفندان‌ را به آنان دادند. این ماجرا به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رسید و آن را تقریر و تأیید نمود.

این‌ شخص که مبلغ هنگفتی را برای کار آسانی می‌گیرد؛ وی را به رعایت تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خصوص برادرانش نصیحت می‌کنم که از ضرورت مردم برای به چنگ آوردن اموالشان با نیرنگ و فریب سوء استفاده نکند. آنچه را حق خود می‌داند بگیرد و از ما زاد بر آن چشم ‌پوشی نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مرض أحد أقربائي، فطلبت أحد أقربائي، فطلبت مني والدتي أن أحضر لها عزائم من أحد الناس الذين يقرؤون على الناس، فطلب مني ذ الرجل مبلغ ألف ريال مقابل هذه العزائم التي توضع عند رأس المريض، فما حكم هذه العزائم ؟ وما حكم أخذ هذا الرجل هذا المبلغ الباهظ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما بالنسبة لهذه العزائم فإنه لا يجوز للإنسان من السنة أن يستعمل عزائم لا يدري ما هي حتى يعرف أنها من القرآن أو الصحيحة، أو من الأدعية المباحة، فأما أن يأتي لشخص يجده يقرأ على الناس ويكتب لهم العزائم فيطلب منه ذلك فإن هذا لا يجوز.

و أما وضعها عند الرأس فلا أصل له ولم يفعله أحد من السلف، لكن رخص بعض السلف في العزائم إن كانت من القرآن أن يَتَقَلَّدَهَا الإنسان، أو أن يضعها في ماء ويشرب أثر المداد الذي يتحلل في هذا الماء، وأما وضعها عند الرأس أو تحت الوسادة فلا أصل له.

و أما أخذ الأجرة والعوض على هذه العزائم: فالذي ينبغي للإنسان أن لا يفعل، وإن فعل فلا حرج، لأن النبي صلى الله عليه وسلم، أجاز أخذ الأجرة على الرقية في قصة الصحابة الذين بعثهم النبي صلى الله عليه وسلم، فاستضافوا قوما فلم يضيفوهم، فسلط الله على سيدهم حية فلُدِغَ، ثم جاؤوا إلى الصحابة يطلبون منهم قارئًا، قالوا: لا نقرأ عليكم إلا بكذا وكذا من الغنم فأعطوهم من الغنم، وبلغ ذلك النبي صلى الله عليه وسلم فأقره.

و أما كون القارئ يأخذ أجرًا كبيرًا على عمل يسير: فإني أنصحه أن يتقي الله -عز وجل- في إخوانه و ألا يستغل ضرورتهم في ابتزاز أموالهم، فليأخذ ما يرى أنه حق له، وأما ما زاد فَلْيَتَوَرَّعْ عنه.

مطالب مرتبط:

(۸۲) حکم پوشیدن تعویذ

آویزان کردن تمیمه، گذاشتنش در جیب و قرار دادنش زیر بالشت، به طور مطلق جایز نیست؛ فرقی ندارد که از قرآن یا غیر از آن باشد؛ اما قرائت آیات و دعاهای رقیه بر شخص بیمار جایز است....

ادامه مطلب …

(۷۸) حکم آویختن تعویذ به اعضای بدن

مسأله‌ی آویختن تعویذ یا تمیمه دو قسمت دارد: اول: اگر آنچه آویزان می‌شود از قرآن باشد. دوم: اگر نوشته‌هایش از غیر قرآن و معنایش نامفهوم باشد.....

ادامه مطلب …

(۱۰۱) حکم شوم دانستن خانه

چه بسا برخی از خانه‌ها، وسایل نقلیه و همسران، شوم پنداشته شوند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر اساس حکمت خود در همراهی با آن‌ها ضرر، از دست دادن منفعت یا ... قرار داده است.

ادامه مطلب …

(۴۷) مؤمن بین رجاء (امید) و خوف (ترس)

واجب است مؤمن در حرکتش به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مانند دو بال پرنده بین خوف و رجاء باشد. امام احمدرَحِمَهُ‌الله می‌فرماید: (شایسته است خوف و رجاء انسان ‌هم‌اندازه باشد اما اگر یکی بر دیگری غالب شود صاحبش هلاک می‌شود)....

ادامه مطلب …

(۹۵) حکم آویزان کردن آیات قرآن بر دیوار

این رفتار از جمله امور جدیدی است که در عهد سلف صالح که بهترین قرن‌ها بود، رخ نمی‌داد....

ادامه مطلب …

(۷۵) حکم آویزان کردن تمیمه

تمیمه‌ها یا از آیات قرآن نوشته می‌شود یا از غیر از آن؛ اگر از قرآن نوشته شود، علمای سلف و خلف پیرامون آن اختلاف‌ نظر دارند.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه