پنج‌شنبه 16 صفر 1448
۸ مرداد ۱۴۰۵
30 جولای 2026

(۷۴) حکم رقیه کردن بر روی آب و نوشاندن آن به مریض

(۷۴) سوال: آیا جایز است برای رقیه‌ی بیمار، آب را رقیه کنند و شخص بیمار آن را بنوشد؟

جواب:

برخی از سلف این کار را انجام داده‌اند؛ یعنی در آب می‌دمند و سپس شخص بیمار آن را می‌نوشد که تجربه شده و سودمند بوده است؛ اما اگر قاری مستقیما روی شخص بیمار بخواند، این کار بهتر و فایده‌اش بیشتر است و امید می‌رود از آن بهره ببرد. شخص مسلمان اگر نزد برادرش بیاید و وی را رقیه نماید، کار خوبی نموده است. گاهی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وی را سبب شفا قرار می‌دهد که در این صورت، خوبی و احسان بسیار زیادی در حق این شخص نموده است.

شخصی که بیماران‌ را رقیه می‌کند، باید بداند که واجب است معتقد باشد این رقیه به تنهایی سودمند است؛ اما اگر رقیه بخواند و دچار شک و تردید باشد، سودی نخواهد داشت. بنابراین باید به سودمند بودن رقیه معتقد باشد. شخصی که رقیه می‌شود نیز باید معتقد باشد که از رقیه سود می‌برد؛ اما اگر دچار شک و تردید شود، سودی برایش ندارد؛ زیرا در همه‌ی اسباب شرعی شرط است که فاعل این سبب، معتقد باشد که آن سبب، او را به هدفش می‌رساند تا این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   به وی نفع رساند.

برادرانم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وسیله‌ی قرائتشان بر بیماران نفع رسانده را نیز توصیه می‌نمایم از کلماتی که شناخته‌ شده نیست، دوری کنند. همچنین از کلماتی که فقط حاوی سجع‌‌های پیچیده و سرد است، دوری کنند. توصیه می‌کنم بر آنچه از رقیه‌ها که در سنت وارد شده اکتفا کنند که بزرگ‌ترین رقیه نیز قرائت سوره‌‌ی فاتحه است؛ زیرا رسول‌ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به کسی که شخص بیمار را با سوره‌‌ی فاتحه رقیه نمود و شخص بیمار گویا از بند رها شده بود، فرمود: «وما يدريك أنها رقية؟» : (از کجا دانستی که سوره‌‌ی فاتحه رقیه است؟) این سخن ایشان برای او و دیگران تشویقی است تا بیماران‌ را با آن رقیه نمایند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجوز الرُّقْيَةُ بالنَّفْثِ بالقرآن والأحاديث؟ حيث يرقي هذا الشخص الماء، ثم يَشْرَبُه المريض؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: فعل بعض السلف مثل هذا، أي: إنه ينفث في الماء ثم يشربه المريض، وقد جُرِّبَ ونفع، لكن كون القارئ يقرأ على المريض مباشرة أحسن وأفيد وأرجى للانتفاع ، والمسلم إذا أتى إلى أخيه ورَقَاهُ فإنه على خير، قد يجعل الله الشفاء على يده فيكون محسنًا إلى هذا المريض إحسانًا بالغا، ولكن ليعلم أن الراقي على المرضى لا بد أن يعتقد أن هذه الرقية نافعة في حد ذاتها، فإنه لو قرأ وهو متشكك متردد فإنها لا تنفع، لا بد أن يعتقد بأنها نافعة، ولا بد للمَرْقِي أن يعتقد أيضًا انتفاعه بها، فإن كان مترددًا شائًا فلا تنفعه، لأن كل سبب شرعي لا بد أن يكون الفاعل له مؤمنًا بأنه سبب يؤدي إلى المقصود حتى ينفع الله به.

وأَحبُّ إخواني الذين نفع الله بقراءتهم على المرضى أن يبتعدوا عن الكلمات التي لا تُعْرَفُ، والتي ليس فيها إلا أسجاع سمجة باردة، وأن يقتصروا على ما جاءت به السنة من الرقى، وأعظمه الرقية بالفاتحة، فإن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال في الذي رَقَى المريض بها فقام كأنما نشط من عقال -: «وما يدريك أنها رقية؟»، وهذا حث له ولغيره على أن يَرْقِيَ بها المرضى.

مطالب مرتبط:

(۶۳) قراردادن رقیه به عنوان شغل

فارغ شدن برای خواندن بر بیماران، کار خوب و نیکی است تا زمانی که هدف انسان رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و فایده رساندن به بندگان الله و توجیه نمودن آن‌ها به رقیه‌ی شرعی که در قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده، باشد.

ادامه مطلب …

(۶۷) حکم خواندن بر آب و نوشاندن آن به مریض

این کار از سلف صالح رَحِمَهُمُ‌الله وارد شده که قرآن را می‌خواندند و آب دهانشان را درونش می‌ریختند تا مریض از آن بنوشد.

ادامه مطلب …

(۴۹) حقیقت توکل بر الله

این که انسان کارش را به الله بسپارد و در اعتماد بر وی در جلب منفعت و دفع ضرر صادق باشد، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و وعده‌اش اعتماد داشته باشد و اسباب شرعی و حسّی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدان امر نموده را انجام دهد همان توکل است....

ادامه مطلب …

(۴۶) نذر و کراهت از انجام آن

ین نذر نیست که خیر را برای انسان به ارمغان آورده و شر را از وی دفع می‌کند، هرگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی را بخواهد هیچ چیزی‌ از جمله نذر و غیر آن نمی‌تواند از قضاء الله جلوگیری کند....

ادامه مطلب …

(۸۵) حکم قرائت بر کودکان برای دوری آنان از ترس

شخص عاقل و خردمند باید از این چیزها برحذر باشد، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استعانت بجوید و بر وی توکل نماید. اگر شخص صالحی یافتیم که قرآن کریم و احادیث نبوی را بر بیمار می‌خواند، اشکالی ندارد و از سنت است که انسان با رقیه‌های مشروع، برادرش را رقیه نماید....

ادامه مطلب …

(۵۱) انواع دعا

مقصود علماء از تقسیم دعا به دو قسمت: دعای مسألت و دعای عبادت؛ دعای مسألت این است که نیازهایت را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کنی. دعای عبادت نیز این‌گونه است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آنچه مشروع نموده عبادت کنی.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه