شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۷۵) حکم آویزان کردن تمیمه

(۷۵) سوال: حکم آویزان کردن تمیمه چیست؟

جواب:

تمیمه‌ها یا از آیات قرآن نوشته می‌شود یا از غیر از آن؛ اگر از قرآن نوشته شود، علمای سلف و خلف پیرامون آن اختلاف‌ نظر دارند، بدین صورت که برخی از علما گفته‌اند: آویزان کردن آن جایز است و اشکالی ندارد و چه بسا به این فرموده‌ی اللهسُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز استدلال نمایند: «وَهَذَا كِتَابٌ أَنزَلنَاهُ مُبَارَك» [أنعام ۹۲] : (این کتاب مبارکی است که نازل کرده‌ایم) پس این کار را از جمله برکت قرآن می‌شمارند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شر و چشم ‌زخم را از کسی که آن را آویزان کند، دفع می‌نماید.

برخی از علما نیز گفته‌اند: آویزان کردنش حرام است؛ زیرا اثبات مشروعیت چنین چیزهایی جایز نیست؛ مگر این که دلیلی از قرآن یا سنت وجود داشته باشد که در قرآن و سنت نیز دلیلی برای سودمند بودن آویزان کردن قرآن، وجود ندارد بلکه فقط به کسی سود می‌رساند که آن را قرائت می‌کند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز می‌فرماید: «كِتَابٌ أَنزَلنَاهُ إِلَیكَ مُبَارَك لِّیَدَّبَّرُوا ءَایَاتِهِۦ وَلِیَتَذَكَّرَ أُولُوا ٱلأَلبَابِ» [ص: ۲۹] : (کتابی پربرکت است که آن را بر تو نازل کردیم تا در آیاتش بیندیشند و خردمندان پند گیرند) پس برکت قرآن فقط با تطبیق آنچه شریعت بدان دستور داده، به دست می‌آید. این دیدگاه، راجح و برگزیده است؛ یعنی جایز نیست تمیمه‌هایی از قرآن، بر سینه آویزان شود یا زیر بالشت و… قرار دهند. کسی که بخواهد خود را با قرآن، درمان کند باید روش درمان وی نیز مطابق سنت باشد.

اگر تمیمه‌ها از غیر قرآن و از جمله طلسم‌هایی باشد که بی‌معنا هستند یا نوشته‌ای مانند نقش‌هایی باشد که قابل خواندن نیستند و…، آویختن آن‌ها حرام هستند‌ و برای هیچ کس و به هیچ وجه جایز نیست آن را به خودش آویزان کند؛ زیرا گاهی اسم‌های شیاطین و جن‌های شرور بر آن نوشته می‌شود؛ در این مسائل چیزی که معنایش را نمی‌دانید، جایز نیست از آن استفاده کنید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في تعليق التمائم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التمائم لا يخلو إما أن تكون من القرآن أو من غيره، فإن كانت من القرآن ففيها خلاف بين أهل العلم من السلف والخلف. فمن العلماء من يقول: إن تعليقها جائز ولا بأس به، وربما يستدل بقوله تعالى: ﴿وَهَذَا كِتَبُ أَنزَلْتَهُ مُبَارَكُ﴾ [الأنعام: ۹۲]، ويجعل هذا من بركة القرآن أن الله -تعالى- يرفع به العَيْنَ والشَّرَّ ممن عَلَّقَهُ.

وقال بعض أهل العلم من السلف والخلف: إن تعليقه محرم، وذلك لأن مثل هذه الأمور لا يجوز إثباتها إلا بدليل من الكتاب والسنة، وليس في الكتاب والسنة دليل على أن تعليق القرآن يكون نافعا لصاحبه، وإنما ينفع من يقرؤه، وقد قال الله تعالى -: ﴿كِتَبُ أَنزَلْتَهُ إِلَيْكَ مُبَرَكَ لِيَدَّبَّرُوا ءَايَتِهِ، وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الأَلْبَبِ﴾ [ ص: ۲۹] فَنَيْلُ البركة من القرآن إنما يكون على حسب ما جاءت به الشريعة.

وهذا هو القول الراجح أنه لا يجوز أن تُعَلَّقَ التمائم من القرآن على الصدر، ولا أن تجعل تحت الوسادة وما أشبه ذلك، ومن أراد أن يستشفي بالقرآن فليستشف به على حسب ما جاءت به السنة.

وأما إذا كانت التمائم من غير القرآن من طلاسم لا يدرى ما معناه، أو كتابة كالنقوش لا تقرأ وما أشبهها فإنها محرمة محرمة بلا شك، ولا يجوز للمرء أن يُعَلِّقَهَا بأي وجه من الوجوه، لأنها قد تكون أسماء شياطين، أو أسماء عفاريت من الجن أو ما أشبه ذلك، والشيء الذي لا تدري معناه لا يجوز لك أن تتناوله وتستعمله في مثل هذا الأمور.

مطالب مرتبط:

(۷۱) حکم نوشتن تعویذ برای افرادی که سحر شده‌اند

رقیه کردن بیماری که مبتلا به سحر یا بیماری‌های دیگر است اگر از قرآن یا دعاهای مباح باشد اشکالی ندارد؛ زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که اصحابش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم را رقیه می‌نمود.

ادامه مطلب …

(۵۱) انواع دعا

مقصود علماء از تقسیم دعا به دو قسمت: دعای مسألت و دعای عبادت؛ دعای مسألت این است که نیازهایت را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کنی. دعای عبادت نیز این‌گونه است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آنچه مشروع نموده عبادت کنی.

ادامه مطلب …

(۸۲) حکم پوشیدن تعویذ

آویزان کردن تمیمه، گذاشتنش در جیب و قرار دادنش زیر بالشت، به طور مطلق جایز نیست؛ فرقی ندارد که از قرآن یا غیر از آن باشد؛ اما قرائت آیات و دعاهای رقیه بر شخص بیمار جایز است....

ادامه مطلب …

(۴۶) نذر و کراهت از انجام آن

ین نذر نیست که خیر را برای انسان به ارمغان آورده و شر را از وی دفع می‌کند، هرگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی را بخواهد هیچ چیزی‌ از جمله نذر و غیر آن نمی‌تواند از قضاء الله جلوگیری کند....

ادامه مطلب …

(۷۴) حکم رقیه کردن بر روی آب و نوشاندن آن به مریض

برخی از سلف این کار را انجام داده‌اند؛ یعنی در آب می‌دمند و سپس شخص بیمار آن را می‌نوشد که تجربه شده و سودمند بوده است....

ادامه مطلب …

(۵۹) حکم رقیه بر زنان نامحرم

تلاوت قرآن بر دختر جوان، اشکالی ندارد اما در این حالت واجب است آنچه پوشاندنش واجب است مانند صورت و غیره پوشیده شود. اما مسح و دست کشیدن بر سر و صورتش بعد از قرائت، وجهی ندارد و شایسته‌ نیست بلکه حرام است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه