(۶۷۷۸) سوال: معنی جدا کردن دین از سیاست چیست؟ و آیا بر عالم دینی واجب است که به سیاست بپردازند یا نه؟

جواب:

جدا کردن دین از سیاست به این معناست که ولی امر هر کاری را که فکر می‌کند به نفع پابرجا بودن دولت است، انجام دهد، چه با شرع همخوانی داشته باشد چه نداشته باشد حتی اگر به ضرر دین باشد زیرا «جدا کردن» به معنای تفکیک بین دو چیز و ایجاد مرز بین آن‌هاست و بر این اساس، ولی امر کاری را انجام می‌دهد که به نظر او مصلحت است حتی اگر خلاف شرع باشد.

بدون شک، این نظریه باطل و اشتباه است و دین همان سیاست است و سیاست نیز از دین است اما آنچه ما از سیاست مد نظر داریم، سیاست عادلانه است نه سیاست ظالمانه و برای اثبات این گفته‌ام، استدلال می‌کنم که دین اسلام برای اصلاح مردم در تعاملات آن‌ها با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، با یکدیگر و با عموم انسان‌ها آمده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حقوقی برای خود و حقوقی برای مردم و برای والدین، نزدیکان، همسران و عموم مسلمانان قرار داده است و حتی برای غیرمسلمانان نیز در اسلام حقوقی مشخص شده است که نزد اهل علم معلوم است.

همچنین اسلام برای جنگ و صلح، اسباب و شروطی مقرر کرده است و برای جرایم، مجازات‌هایی تعیین کرده که برخی از آن‌ها مشخص و برخی دیگر به نظر امام موکول شده است و چیزهای دیگر که به‌وضوح دلالت می‌دهند که اسلام تماماً سیاست است.

اصل سیاست از واژه «سائس» گرفته شده که به معنای کسی است که به امور حیوانات رسیدگی می‌کند و آنچه به مصلحت آن است را انجام می‌دهد و از آن‌ها در برابر ضرر محافظت می‌کند، این همان سیاست است و اگر در دین دقت کنیم، خواهیم دید که دین نیز از همین معنا برخوردار است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  برای بندگانش اموری را تشریع می‌کند که بدون آن‌ها زندگی‌شان سامان نمی‌گیرد و آن‌ها را از اموری نهی می‌کند که زندگی عمومی یا خصوصی‌شان را فاسد می‌کند.

بنابراین حقیقت این است که دین سراسر سیاست است و ما یقین داریم که هرکس سیاست را از دین جدا کند و سیاست خود را بر اساس آنچه خود می‌بیند و هوای نفسش می‌طلبد بنا نهد، سیاستش فاسد خواهد بود و بیشتر از آنکه اصلاح کند، فاسد می‌کند و اگر هم به نظر کوتاه خودش جنبه‌ای را اصلاح کند، جنبه‌های بزرگ‌تری را فاسد می‌سازد؛ تأمل در احوال آن‌هایی که سیاست‌های خود را بر اساس خواسته‌ها و نظراتشان بنا کرده‌اند و از دین اسلام فاصله گرفته‌اند، نشان می‌دهد که این سیاست‌ها همه فاسد یا بیشترشان فاسد هستند و اگر هم یک جنبه را اصلاح کنند، جنبه‌های دیگر را فاسد می‌کنند.

بر این اساس، می‌گوییم که جدا کردن سیاست از دین اشتباه است و بر کسی که می‌خواهد خود و دیگران را اصلاح کند، واجب است که هیچ‌کس را جز بر اساس مقتضای دین اسلام مدیریت و سیاست نکند.