(۶۸۶۹) سوال: آیا گناهان و معاصی مانع از استجابت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از دعای بنده‌اش می‌شود؟

جواب:

آثار معصیت‌ها بد هستند و ممکن است میان انسان و پذیرش آنچه رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آورده یا میان او و توبه فاصله بیندازند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَإِن تَوَلَّوۡا۟ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا یُرِیدُ ٱللَّهُ أَن یُصِیبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ وَإِنَّ كَثِیرࣰا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَـٰسِقُونَ} [سوره المائدة: ۴۹]: (و اگر آن‌ها (از حکم تو) روی گردانند، پس بدان که الله می‌خواهد آنان را به (خاطر) پاره‌ای از گناهان‌شان مجازات کند و بی‌گمان بسیاری از مردم نافرمانند. (

گناهان یکدیگر را به دنبال می‌کنند همان‌طور که حسنات یکدیگر را می‌خوانند؛ لذا بر بنده واجب است که اگر گناهی انجام داد، فوراً توبه کند تا آثار بد آن از بین برود وگرنه ممکن است یک گناه به دنبال گناه دیگری بیاید و سپس به دیگری تا آنجا که بر قلب او مهر زده شود -والعیاذ بالله- چنان که در حدیث آمده است: «مَنْ تَرَكَ ثَلَاثَ جُمَعٍ تَهَاوُنًا بهَا، طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قَلْبِهِ»[۱]: (هر کس سه نماز جمعه را از روی سهل‌انگاری ترک کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر دل او مُهر می‌زند. (

 اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر قلب کسی مهر بزند، او باطل را حق می‌بیند و حق را باطل همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَا یُكَذِّبُ بِهِۦۤ إِلَّا كُلُّ مُعۡتَدٍ أَثِیمٍ* إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَیۡهِ ءَایَـٰتُنَا قَالَ أَسَـٰطِیرُ ٱلۡأَوَّلِینَ* كَلَّاۖ بَلۡۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ یَكۡسِبُونَ} [سوره المطففين: ۱۲-۱۴]: (و جز ستمکاران گنهکار (کسی) آن (روز) را تکذیب نمی‌کنند* چون آیات ما بر او تلاوت شود، گوید: «(این) افسانه‌های گذشتگان است»* هرگز چنین نیست (که آن‌ها گمان می‌کنند) بلکه (بسبب) آنچه کرده‌اند بر دل‌هایشان زنگار بسته است. (

یعنی هرگز، این آیات، افسانه‌های پیشینیان نیست بلکه این انسان به دلیل گناهان و معاصی‌ای که مرتکب شده، قلبش تاریک و سیاه شده و این گناهان بر قلبش جمع شده است به همین دلیل او دیگر قرآن عظیم را نمی‌بیند جز به شکل افسانه‌های گذشتگان، طعم آن را نمی‌چشد و قلبش به وسیله آن روشن نمی‌شود، والعیاذبالله.

بنابراین، مهم است که معاصی آثار منفی آن همانطور که می‌گویند هم بر قلب و هم بر اعمال انسان است، پس، ‌ای مسلمان! خودت را از معاصی با توبه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیرون بکش و هنگامی که توبه‌ات صحیح باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  توبه‌ات را قبول خواهد کرد.

[۱] سنن أبو داود: كتاب الصلاة، باب التشديد في ترك الجمعة، شماره (١٠٥٢)، و سنن ترمذي: كتاب الجمعة، باب ما جاء في ترك الجمعة من غير عذر شماره (٥٠٠) وقال: حسن. وسنن نسائي: كتاب الجمعة، باب التشديد في التخلف عن الجمعة، شماره (۱۳۶۹) ، وسنن ابن ماجه: كتاب إقامة الصلاة والسنة فيه، باب فيمن ترك الجمعة من غير عذر، شماره (١١٢٥).