پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۴۵) بعضی از مردم به آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از فضلش به دیگران داده، حسادت می‌کنند؛ نصحیت شما به آن‌ها چیست؟

(۶۶۴۵) سوال: بعضی از مردم در حق دیگران صحبت می‌کنند و به آنچه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از فضلش به آن‌ها داده، حسادت می‌کنند؛ نصحیت شما به آن‌ها چیست؟

جواب:

نصیحت ما به آن‌ها این است که تقوای الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را رعایت کنند و از حسادت بر حذر باشند چون حسادت همانند آتش که هیزم را از بین می‌برد، نیکی‌ها را نابود می‌کند و حسادت فایده‌ی جز هم و غم برای شخص حسود ندارد چون که هرگاه نعمت شخصی که مورد حسد قرار می‌گیرد زیاد شود، آتش حسادت در قلب شخص حسود شعله‌ور می‌شود و حسرت می‌خورد و از تلاش کردن برای اینکه مانند آن شخصی که حسادتش را کرده شود، عاجز می‌ماند.

 حسادت اعتراض بر قضا و قدر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است زیرا از این که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به دیگری نعمت داده است ناخوشایند است همچنین حسادت، دشمنی با کسانی است که حسادت آن‌ها را می‌کند چون غالبا شخص حسود سعی در کتمان و مخفی نمودن نعمت شخصی که به او حسودی می‌کند، دارد همچنین در غیبت کردن و ریختن آبروی او سعی می‌کند.

 حسادت از اخلاق یهود است چناچه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَدَّ كَثِیرمِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ لَوۡ یَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِیمَـٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم} [سوره البقرة: ۱۰۹]: (بسیاری از اهل کتاب، از روی حسدی که در وجودشان است، آرزو دارند که شما را بعد از ایمان‌تان به حال کفر باز گردانند) و: {أَمۡ یَحۡسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَاۤ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۖ فَقَدۡ ءَاتَیۡنَاۤ ءَالَ إِبۡرَٰهِیمَ ٱلۡكِتَـٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَءَاتَیۡنَـٰهُم مُّلۡكًا عَظِیما} [سوره النساء: ۵۴]: (آیا به مردم (= پیامبر و یارانش) بر آنچه الله از فضل خویش به آنان عطا کرده حسد می‌ورزند؟ در حقیقت ما به خاندان ابراهیم کتاب و حکمت دادیم، و به آنان فرمانروایی بزرگ بخشیدیم) و: {وَلَا تَتَمَنَّوۡا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ لِّلرِّجَالِ نَصِیبمِّمَّا ٱكۡتَسَبُوا۟ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِیبمِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦۤ} [سوره النساء: ۳۲]: (آنچه را که الله بدان بعضی از شما را بر بعضی دیگر برتری بخشیده‌است، آرزو مکنید، مردان را از آنچه به دست آورده‌اند؛ بهره‌ای است، و زنان را (نیز) از آنچه به دست آورده‌اند؛ بهره‌ای است، و از الله از فضل و بخشش او بخواهید. (

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «لا تحَاسَدوا»[۱]: (حسادت یک‌دیگر را نکنید) لذا حسادت اخلاق مذموم پستی است که از ضعیف بودن نفس و گمان بد به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و حقد بر مسلمانان حاصل می‌گردد.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الأدب، باب ما ينهى عن التحاسد والتدابر، شماره (٥٧١٨)، وصحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم التحاسد والتباغض والتدابر، شماره (٢٥٥٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس يتكلم في حَقٌّ الآخرين، ويَحْسُدُهم على ما آتاهم الله مِن فَضْلِه، فما توجيهكم لهؤلاء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: توجيهنا لهؤلاء أن يتَّقُوا الله -عز وجل- وأن يحذروا الحسد، فإن الحسد يأكل الحسنات كما تأكل النار الحطب، والحسد لا يُفيد الحاسد إلا هما وغا، لأنه كلما تجددت نعمة الله على المحسود، اشتعلت نار الحسد في قلبه واستحسر، وعجز عن أن يحاول أن يكون مثل هذا المحسود.

ثم إن الحسد اعتراض على قضاء الله وقَدَرِه، لأنه كَرِهَ ما أنعم الله به على غيره، ثم إن الحسد عدوان على المحسودين لأن الغالب أن الحاسد يسعى لكتم النعمة عن المحسود وإخفائها، وغيبة المحسود، والنيل من عرضه.

ثم إن الحسد من أخلاق اليهود، قال الله تعالى ﴿ وَدَّ كَثِیرࣱ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ لَوۡ یَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِیمَـٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدࣰا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم ﴾ [البقرة: ۱۰۹]، وقال الله تعالى ﴿ أَمۡ یَحۡسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَاۤ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۖ فَقَدۡ ءَاتَیۡنَاۤ ءَالَ إِبۡرَٰهِیمَ ٱلۡكِتَـٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَءَاتَیۡنَـٰهُم مُّلۡكًا عَظِیمࣰا ﴾ [النساء: ٥٤]، وقال الله تعالى ﴿ وَلَا تَتَمَنَّوۡا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ لِّلرِّجَالِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبُوا۟ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦ ﴾ [النساء: ٣٢].

وقال النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «لا تَحَاسَدُوا». أي لا يخشد بعضكم بعضا، فالحسد خُلق ذميم رذيل، لا يحصل إلا مِن ضَعْف نَفْس، وسُوء ظَنِّ بالله -عز وجل- وحقد على المسلمين.

مطالب مرتبط:

(۶۶۴۶) آیا برای مادر شوهر جایز است که در حال غیاب عروسش وارد اتاق او گردد و هرچه خواست از اتاقش بردارد؟

برای مادر شوهر جایز نیست که وارد اتاق خصوصی عروسش گردد زیرا این از اسراری است که انسان دوست ندارد کسی از آن اطلاع یابد و من این مادر شوهر را نصیحت می‌کنم که تقوای الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد خودش رعایت کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۱) اگر انسان به دروغ، ریا، کینه، حسد و غرور مبتلا شود، علاج آن چیست؟

درمان آن آسان می‌باشد و آن اینکه کنیه و بغض مسلمانان و ریا را رها کند و با اخلاص به عبادت الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مشغول شود اگرچه این برای کسی که بر آن‌ها (ریا و حقد و.. ) عادت داشته، سخت است ولی وقتی از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک گیرد و بر تصمیم خود عزم داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۰) علاج دوری از خشم

علاج این امر آسان است مادامی که سوال کننده این اوصافی که ذکر کرد را داشته باشد، لذا شایسته است هنگامی که عصبانی شد، خشم خود را نگه دارد و آن را فرو کشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۷) کبر چیست؟ و چگونه انسان متکبر می‌شود؟

یعنی انسان حق را رد کند مثل این‌که نظری داشته باشد سپس به او گفته‌ شود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خلاف آن را گفته است ولی او قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم راقبول نکند...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۴) حد و حدود حیا در زندگی و تأثیر آن بر امور فردی و اجتماعی

نصیحت من به چنین شخصی این است که خود را در مواجهه با مردم و صحبت کردن با آن‌ها به صورتی که خللی به شخصیت او وارد نکند، تمرین دهد تا این حیا (بیش از حد) از بین برود.....

ادامه مطلب …

(۶۶۳۲) کسب و تداوم فضائل اخلاقی در طول زندگی

اخلاق والا از کرم، شجاعت، بردباری و غیره به دو قسمت تقسیم می‌گردند:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه