جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۶۱۹) علل خمیازه کشیدن نمازگزاران در مسجد و راهکارهای اصلاح آن

(۶۶۱۹) سوال: ملاحضه می‌شود که بسیاری از مردم در هنگام نماز و نشستنشان در مسجد خمیازه می‌کشند، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند، اسباب آن چیست؟ و راه حل یا علاج آن چه می‌باشد؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ؛ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ»[۱]: (خمیازه کشیدن از سوی شیطان است؛ بنابراین هرگاه یکی از شما را خمیازه گرفت، باید تا جایی که می‌تواند جلوی آن را بگیرد و هرگاه یکی از شما بگوید: ‌ها، شیطان می‌خندد) آن دلیلی بر کسالت، بی حالی و خواب است و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمودند که تاجایی که انسان می‌تواند جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دستش را جلوی دهانش قرار دهد؛ پس وقتی این از جانب شیطان می‌باشد، شایسته است که انسان قلبش را هوشیار نگه دارد و قلب خود را متوجه آنچه عبادت یا قرائت یا گوش دادن به ذکر یا خطبه یا غیر آن که در پی آن است، بکند، این‌گونه خمیازه از بین می‌رود.


[۱] صحیح بخاري: كتاب بدء الخلق، باب صفة إبليس وجنوده شماره (٣١١٥)، و صحیح مسلم: كتاب الزهد والرقائق، باب تشميت العاطس وكراهة التثاؤب، شماره (٢٩٩٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يُلاحظ على كثير من الناس أنهم يُكثرون التثاؤب في المسجد أثناء جلوسهم، وأثناء الصلاة فما أسباب ذلك حفظكم الله؟ وما الحل، أو العلاج لذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قال النبي صلى الله عليه وسلم: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَنَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ». وهو دليل على الكسل والخمول والنوم، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم أن يكظم الإنسان ما استطاع، بمعنى أن يمنعه ما استطاع، فإن لم يستطع، فليضع يده على فيه، وإذا كان من الشيطان فإنه ينبغي للإنسان أن يُخضر قلبه، وأن يتجه إلى ما هو بصدده من عبادة، أو قراءة، أو استماع لذكر، أو الخطبة، أو غير ذلك، وبهذا يكون زَوَالُه، والقضاء عليه.

مطالب مرتبط:

(۶۶۲۴) حکم دمپایی واژگون در خانه و تأثیر آن بر ورود ملائکه

این اصلی ندارد و نمی‌دانم که در دمپایی واژگون شده اشکالی وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۰) آیا حدیثی وارد شده که از تکیه دادن بر دست در هنگام نشستن نهی کند یا حرام نماید؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌شود که مردی را دید که بر کف دست چپ خود تکیه زده است پس فرمودند: «أَتَقْعُدُ قِعْدَةَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»[1]: (آیا مانند کسانی که (الله) بر آن‌ها غضب کرده، می‌نشینی) ...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۳) مسئولیت رعایت حقوق راه هنگام همراهی با دوستان

نظر ما در مورد آنچه ذکر کردند که حقوقی که در این‌باره آمده است درباره‌ی کسی می‌باشد که در راه می‌نشیند و نه برای کسی از آن عبور می‌کند، این است که صحیح می‌باشد چون حدیث در مورد کسی آمده که در راه می‌نشیند ...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۱) وقتی وارد مسجد می‌شوم و هیچ کس در مسجد حضور ندارد، آیا به خاطر وجود ملائکه علیهم السلام، سلام کنم؟

بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام کن و این کفایت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۵۸۸) حکم سلام کردن به افراد، بدون دانستن دین آنان

اگر که بیشتر آن سرزمین را غیر مسلمانان هستند پس به اعتبار اکثر، سلام کرده نمی‌شوند تا این که شناخته شوند که مسلمان هستند اما اگر که عکس آن باشد و بیشتر اهل سرزمین مسلمانان باشند پس در این صورت سلام کرده می‌شوند چون که قصد مخالت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را نداشته....

ادامه مطلب …

(۶۵۷۷) واجبات و آداب پاسخ به سلام در میان مسلمانان

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که از حق مسلمان، بر برادرش این است که وقتی برادرش را دید بر او سلام کند؛ لذا سلام کردن از سنت‌های مؤکد دین اسلام می‌باشد و برای همین شایسته نیست که مسلمانان این سنت و شعیره‌ی بزرگی که از والا‌ترین خصوصیت‌های اسلام است را رها کنند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه