دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۶۶۱۹) علل خمیازه کشیدن نمازگزاران در مسجد و راهکارهای اصلاح آن

(۶۶۱۹) سوال: ملاحضه می‌شود که بسیاری از مردم در هنگام نماز و نشستنشان در مسجد خمیازه می‌کشند، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند، اسباب آن چیست؟ و راه حل یا علاج آن چه می‌باشد؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ؛ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ»[۱]: (خمیازه کشیدن از سوی شیطان است؛ بنابراین هرگاه یکی از شما را خمیازه گرفت، باید تا جایی که می‌تواند جلوی آن را بگیرد و هرگاه یکی از شما بگوید: ‌ها، شیطان می‌خندد) آن دلیلی بر کسالت، بی حالی و خواب است و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمودند که تاجایی که انسان می‌تواند جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دستش را جلوی دهانش قرار دهد؛ پس وقتی این از جانب شیطان می‌باشد، شایسته است که انسان قلبش را هوشیار نگه دارد و قلب خود را متوجه آنچه عبادت یا قرائت یا گوش دادن به ذکر یا خطبه یا غیر آن که در پی آن است، بکند، این‌گونه خمیازه از بین می‌رود.


[۱] صحیح بخاري: كتاب بدء الخلق، باب صفة إبليس وجنوده شماره (٣١١٥)، و صحیح مسلم: كتاب الزهد والرقائق، باب تشميت العاطس وكراهة التثاؤب، شماره (٢٩٩٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يُلاحظ على كثير من الناس أنهم يُكثرون التثاؤب في المسجد أثناء جلوسهم، وأثناء الصلاة فما أسباب ذلك حفظكم الله؟ وما الحل، أو العلاج لذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قال النبي صلى الله عليه وسلم: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَنَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ». وهو دليل على الكسل والخمول والنوم، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم أن يكظم الإنسان ما استطاع، بمعنى أن يمنعه ما استطاع، فإن لم يستطع، فليضع يده على فيه، وإذا كان من الشيطان فإنه ينبغي للإنسان أن يُخضر قلبه، وأن يتجه إلى ما هو بصدده من عبادة، أو قراءة، أو استماع لذكر، أو الخطبة، أو غير ذلك، وبهذا يكون زَوَالُه، والقضاء عليه.

مطالب مرتبط:

(۶۵۹۹) حکم ایستادن برای سلام در مجالس

اشکالی ندارد که انسان وقتی کسی که اهلیت احترام و اکرام را دارد، وارد می‌گردد بلند شود و این در بین مردم عادت شده و ترک کردن آن در این حالت شاید موجب تهمت کبر به کسی که نشسته است نیز بشود ...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۸) حکم هجر مسلمانی برای امور دنیایی و شخصی و نه برای دین، چیست؟

هجر نمودن مسلمان به خاطر امور دینی جایز است به شرط این‌که آن هجر فایده داشته باشد مثل این‌که منجر به اصلاح و استقامت آن شخص گردد اما اگر منجر به این اصلاح نشود و باعث شری بزرگتر گردد و بیشتر در طغیان غوطه‌ور شود، هجر نمی‌گردد....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۲) حکم خوردن غذا بر روی صندلی

خوابیدن بر روی تخت و بر سر سفره خوردن و نشستن بر روی صندلی اشکالی ندارد مادامی که به حد اسراف نرسد و این برای آن است که اصل در غیر عبادات حلال بودن آن می‌باشد تا زمانی که دلیلی برای منع آن وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۰) آیا حدیثی وارد شده که از تکیه دادن بر دست در هنگام نشستن نهی کند یا حرام نماید؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌شود که مردی را دید که بر کف دست چپ خود تکیه زده است پس فرمودند: «أَتَقْعُدُ قِعْدَةَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»[1]: (آیا مانند کسانی که (الله) بر آن‌ها غضب کرده، می‌نشینی) ...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۵) حکم خواندن آیة الکرسی، سوره‌ی اخلاص، معوذتین و اسماء الله الحسنی در هنگام خواب بدون وضو

بله جایز است اگر که از حفظ باشد زیرا که قرآن خواندن برای کسی که وضو ندارد حرام نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه