چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۶۶۱۹) علل خمیازه کشیدن نمازگزاران در مسجد و راهکارهای اصلاح آن

(۶۶۱۹) سوال: ملاحضه می‌شود که بسیاری از مردم در هنگام نماز و نشستنشان در مسجد خمیازه می‌کشند، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند، اسباب آن چیست؟ و راه حل یا علاج آن چه می‌باشد؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ؛ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ»[۱]: (خمیازه کشیدن از سوی شیطان است؛ بنابراین هرگاه یکی از شما را خمیازه گرفت، باید تا جایی که می‌تواند جلوی آن را بگیرد و هرگاه یکی از شما بگوید: ‌ها، شیطان می‌خندد) آن دلیلی بر کسالت، بی حالی و خواب است و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمودند که تاجایی که انسان می‌تواند جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دستش را جلوی دهانش قرار دهد؛ پس وقتی این از جانب شیطان می‌باشد، شایسته است که انسان قلبش را هوشیار نگه دارد و قلب خود را متوجه آنچه عبادت یا قرائت یا گوش دادن به ذکر یا خطبه یا غیر آن که در پی آن است، بکند، این‌گونه خمیازه از بین می‌رود.


[۱] صحیح بخاري: كتاب بدء الخلق، باب صفة إبليس وجنوده شماره (٣١١٥)، و صحیح مسلم: كتاب الزهد والرقائق، باب تشميت العاطس وكراهة التثاؤب، شماره (٢٩٩٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يُلاحظ على كثير من الناس أنهم يُكثرون التثاؤب في المسجد أثناء جلوسهم، وأثناء الصلاة فما أسباب ذلك حفظكم الله؟ وما الحل، أو العلاج لذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قال النبي صلى الله عليه وسلم: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَنَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ». وهو دليل على الكسل والخمول والنوم، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم أن يكظم الإنسان ما استطاع، بمعنى أن يمنعه ما استطاع، فإن لم يستطع، فليضع يده على فيه، وإذا كان من الشيطان فإنه ينبغي للإنسان أن يُخضر قلبه، وأن يتجه إلى ما هو بصدده من عبادة، أو قراءة، أو استماع لذكر، أو الخطبة، أو غير ذلك، وبهذا يكون زَوَالُه، والقضاء عليه.

مطالب مرتبط:

(۶۶۲۱) چگونه وقتی تنها سفر می‌کنم، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را رعایت کنم؟

مراد حدیث در زمان گذشته است که انسان تنهایی در صحرایی وسیع برود و هیچ کس همراهش نباشد و این اشتباه می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن بر حذر داشته....

ادامه مطلب …

(۶۵۸۶) حکم استفاده از تحیت‌های غیرشرعی به جای سلام اسلامی

این یا از جهل است یا از سهل‌انگاری است؛ لذا اینکه برخی مردم این کار را انجام می‌دهند یا به خاطر جهلشان به نسبت امر مشروع می‌باشد یا به خاطر سهل‌انگاری و عدم اهمیت به آن است که هر دوی آن مذموم است...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۰) برخی مردم بعد از خمیازه می‌گویند: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، آیا این وارد گشته است؟

(در نصوص) وارد نشده است هنگامی که انسان خمیازه بکشد، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بلکه چیزی که وارد شده این است که انسان خمیازه‌اش را در حد توان مخفی کند و اگر نتواند دستش را جلوی دهانش بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۲) حکم اسلام برای برخواستن کسی که وارد می‌گردد، چیست؟

برخواستن برای کسی که وارد می‌گردد، اشکالی ندارد زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت گشته که وقتی نمایندگان قبیله‌ی هوازن نزد ایشان آمدند برخواست...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۵) اظهار سلام و اختلاف در تعقیب آن

سلام تحیت (درود و سلام) مسلمانان است و صیغه‌ی آن اینگونه می‌باشد: اگر به یک نفر سلام می‌کند، می‌گوید: السلام علیک و اگر به جماعتی سلام می‌کند، می‌گوید: السلام علیکم ...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۸) حکم جواب دادن سلام با صیغه‌ی (وعلیهم السلام) چیست؟

جواب دادن با این صیغه صحیح نیست چون که جواب سلام کننده را نداده است برای اینکه (ه) ضمیر غائب است نه مخاطب (حاضر)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه