(۶۳۰۳) سوال: چه اعمالی هستند که اگر انسان آن‌ها را قبل یا بعد از دعا انجام دهد، اجابت دعا قطعی خواهد بود؟

جواب:

مهم‌ترین چیز برای تحقق اجابت دعا، اخلاص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ یعنی انسان با حالت نیاز و افتقار به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعا کند همچنین پرهیز از خوردن حرام بسیار مهم است؛ زیرا حرام‌خواری از موانع اجابت دعاست در حدیث صحیح آمده: «أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا، وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ، فَقَالَ: {يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ} [المؤمنون: ۵۱]، وَقَالَ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ} [البقرة: ۱۷۲]، ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ: يَا رَبِّ يَا رَبِّ، وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ، وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ، وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ، وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ، فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ»^[۱]: (ای مردم الله پاک است و فقط پاکيزه را می پذيرد، الله به مؤمنان همان دستوری را داده که به پيامبران داده است؛ چنانکه می‌فرمايد: «ای پيامبران، از نعمت های پاکی که نصيب‌تان کرده ايم، بخوريد و کارهای شايسته انجام دهيد؛ همانا من به کردارتان دانا هستم» و می‌‌فرماید: ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیِ شما کرده‌ایم بخورید» سپس درباره‌ی شخصی سخن گفت که سفری طولانی کرده و ژوليده موی و غبارآلود است؛ دستانش را به سوی آسمان بلند می‌کند و می‌گويد: پروردگارا، پروردگارا؛ درحالی که آب و غذا و لباسش (از مال) حرام بوده و با حرام تغذيه شده است؛ چگونه دعای چنين شخصی پذيرفته می‌شود؟)، پس اگر انسان با صدق و اخلاص به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه برد و از حرام دوری کرد، پس قطعا درخور آن است که دعایش اجابت شود.

و باید دانست که اگر دعای بنده اجابت نشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را برای او در روز قیامت ذخیره می‌کند یا بلایی را از او دفع می‌نماید که بزرگ‌تر از آن باشد، پس کسی که دعا می‌کند، در هر حال بر خیر است؛ بنابراین پروردگار خویش را بخواند و به اجابت امیدوار باشد و از رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مأیوس نشود.

[۱] تخریج آن گذشت.