جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

(۶۲۰۵) حکم معاشرت با دوستان تارکِ واجبات و اهل گفتار حرام

(۲۶۰۵) سوال: گروهی از دوستان من در انجام نماز سهل‌انگاری می‌کنند و همچنین در مسائلی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سخن گفتن در مورد آن‌ها را حرام کرده است، سخن می‌گویند؛ آیا برای من جایز است که با آن‌ها قطع رابطه کنم؟ لازم به ذکر است که من وقتی با آن‌ها ملاقات می‌کنم، آن‌ها را به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌اندازم و برای نصیحت آن‌ها تلاش می‌کنم.، چه نصیحتی برای من دارید، ای شیخ بزرگوار؟ الله شما را جزای خیر دهد.

جواب:

به شما نصیحت می‌کنیم که اگر ماندن در جمع آن‌ها مفید است و شما از جانب آن‌ها استقبال و پذیرش نصیحت می‌بینید و به آنچه که شما می‌گویید عمل می‌کنند، اشکالی ندارد که با آن‌ها بمانید زیرا در این صورت هم برای شما و هم برای آن‌ها مفید خواهد بود، برای آن‌ها نفع واضح است و برای شما نفع دارد، چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به علی بن ابی‌طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ فرمودند: «لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِدًا؛ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ»[۱]: (چون اگر الله يک نفر را به وسيله ی تو هدايت نمايد، برای تو از شتران سرخ مو بهتر است (شتر سرخ نزد عرب از باارزشترین اموال محسوب میشده است)).

اما اگر در میان آنان، میل و گرایشی به نصیحت نمی‌بینی و سخنت را نمی‌پذیرند، پس از هم‌نشینی با آنان بر حذر باش زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از همنشین بد بر حذر داشته و فرمودند: «وَنَافِخُ الْكِيرِ؛ إِمَّا أَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً»[۲]: (ولی دمندهی کورهی آهنگر، يا لباست را میسوزاند يا بوی بدی از او به تو میرسد). و نیز از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمودند: «الرَّجُلُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ، فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ»[۳]: (هرکسی بر دين و آيين دوست خويش است؛ پس باید هريک از شما بنگرد با چه کسی دوستی می‌کند).


[۱] صحیح بخاری: كتاب الجهاد والسير باب دعاء النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الناس إلى الإسلام والنبوة، شماره (۲۷۸۳)، وصحیح مسلم كتاب فضائل الصحابة، باب من فضائل علي بن أبي طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ شماره (٢٤٠٦).

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] سنن أبو داود: كتاب الأدب، باب من يؤمر أن يجالس، شماره (٤٨٣٣)، وسنن ترمذی: كتاب الزهد، بعد باب ما جاء في أخذ المال، شماره (۲۳۷۸) وقال: حسن غريب.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي مجموعة من الأصدقاء يتهاونون في أداء الصلاة، وأيضا يتحدثون فيما حرم الله من الكلام، فهل يجوز لي أن أقاطعهم؟ علما بأنني عندما ألتقي بهم أقوم بتذكيرهم بالله -عز وجل- وأسعى لِنُصْحِهم، فبماذا تنصحونني يا فَضِيلَةَ الشَّيْخِ، مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: ننصحك بأنه إذا كان يُفيد بقاؤك في صحبتهم، وتجد منهم إقبالا على النصيحة، وامتثالا لما توجههم إليه، فلا حرج أن تبقى معهم، لأن في ذلك انتفاعا لك ولهم، أما لهم فظاهر، وأما لك، فلأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال لعلي بن أبي طالب: «لَأَنْ يُهْدَى بِكَ رَجُلٌ وَاحِدٌ خَيْرٌ لَكَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ».

وأما إذا كنت لا تجد فيهم إقبالًا، ولا قبولا للنصيحة، فإياك وإياهم، فإن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- حَذَر مِن جَليس السوء، وأخبر أنه: «كَنَافِخُ الكِيرِ: إِمَّا أَنْ يُخْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةٌ».

ثم إنه يُرْوَى عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «الرَّجُلُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ، فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ».

مطالب مرتبط:

(۶۲۳۸) حکم کسی که اصرار دارد حق را نپذیرد، چون که گوینده از او کوچک‌تر است چیست؟

نصیحت من به شخص مورد نصیحت این است که باید پند را از هر کسی که باشد بپذیرد؛ زیرا حق، مطلوب مؤمن است، و مؤمن حقیقت را هر جا که بیابد، آن را می‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۶۲۲۳) حکم هم‌خانه بودن با فرزند فاسق و حدود مسئولیت والدین در برابر او

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به‌خاطر نعمتی که به شما داده و شما را از آن‌چه این شخص بدان مبتلا شده حفظ کرده، شکر گزارید، و تا جایی که می‌توانید، در نصیحت او بکوشید...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۶) حکم مجالست با خویشاوندان مشرک و تارکِ واجبات

بر تو نیز لازم است که تا آنجا که می‌توانی در نصیحت و خیرخواهی برای آن‌ها بکوشی و از اصلاح‌شان ناامید نشوی، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دل‌ها را دگرگون می‌سازد، چه بسا با تکرار بیان و نصیحت و راهنمایی، الله آنان را هدایت فرماید...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۹) حکم کسی که فرزندانش را از سن تمییز تا پانزده‌سالگی به نماز امر می‌کند، ولی بعد از آن فرزندان به حرف پدرشان گوش نمی‌دهند

گمان نمی‌کنم کسی که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه کند و از هدایت و راهنمایی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیروی کند بدین صورت که فرزندان، چه پسر و چه دختر، را در هفت‌سالگی به نماز امر کند، و در ده‌سالگی بر آن‌ها برای نماز بزند، و برای هدایتشان از الله بخواهد سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را در مورد فرزندانش ناکام سازد...

ادامه مطلب …

(۶۲۳۹) بهترین روش برای نصیحت همسایه‌ای که در نماز سستی می‌کند چیست؟

اگر انسان با روشی نیکو و نرم نصیحت شود و ناصح در نصیحتش برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخلص باشد، نه شماتت‌گر و نه سرزنش‌کننده، بی‌تردید کلام حق اگر از قلب نصیحت‌گر بیرون آید، بسیار تأثیر خواهد گذاشت....

ادامه مطلب …

(۶۲۱۰) نصیحتی برای فردی کم‌صبر در برابر سختی‌ها و بیماری‌ها

نصیحت من به او و کسانی که مانند او هستند این است که بسیار الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یاد کنند؛ زیرا دل‌ها با یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آرام می‌گیرند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه