چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۱۱۵) هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

(۳۱۱۵) سوال: هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

جواب:

بله، هرگاه خطیب سلام کرد بر جماعت سلام می‌‌کند و کسی که بر جماعتی سلام می‌‌کند بر آن‌‌ها واجب است جواب او را بدهند اما جواب دادن فرض کفایه است لذا اگر صف اول یا برخی جواب سلام را داده و خطیب بشنود کافی است و این زمانی است که انسان در مسجد باشد اما اگر در خارج از مسجد باشد نگاه می‌‌کنیم اگر می‌‌خواهد در این مسجدی که امام آن آمده نماز بخواند جواب او را می‌‌دهد ولی اگر نمی‌‌خواهد در آن مسجد نماز بخواند جواب نمی‌‌دهد زیرا خطیب بر کسانی که داخل مسجد هستند و کسانی که می‌‌خواهند در این مسجد نماز بخوانند سلام کرد.

بنابراین می‌‌گوییم: اگر انسانی خواست در مسجدی که در غرب شهر است نماز بخواند و از خطیبی که در وسط شهر است عبور کرد؛ آیا بر این شخص واجب است با خطبه‌‌ی او سکوت کند یا این که به او می‌‌گوییم: او قصد نماز با او را ندارد لذا واجب نیست؟

جواب دومی است یعنی بر او واجب نیست برای این خطبه سکوت کند زیرا قصد خواندن نماز در مکانی که این خطیب خطبه می‌‌خواند را ندارد به همین دلیل اگر خرید و فروش کرد در حالی که به خطبه‌‌ی امامی که قصد نماز خواندن همراه او را ندارد گوش می‌‌داد خرید و فروش او درست است زیرا مسجدی که می‌‌خواهد در آن نماز بخواند خطیب آن شروع به خطبه نکرده بلکه اذان (دوم) گفته نشده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا قام الخطيب يوم الجمعة وقال: السلام عليكم ورحمة الله وبركاته، فهل نرد عليه السلام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم، إذا سَلَّم الخطيب يسلم على جماعة، والمسلم على جماعة يجب عليهم أن يردوا عليه، لكن الرد فرض كفاية، فإذا رد الصف الأول أو بعضهم وسمعهم الخطيب كفى، وهذا إذا كان الإنسان في المسجد، أما إذا كان في غير المسجد :نظرنا إن كان يريد أن يصلي في هذا المسجد الذي جاء إمامه فليرد عليه، وإن كان لا يريد الصلاة فيه فإنه لا يرد؛ لأن الخطيب إنما سلَّم على من في المسجد، وعلى من يريد أن يصلي في هذا المسجد.

ومن ثَمَّ نقول: لو أن إنسانًا أراد أن يصلي في مسجد غرب البلد، ومر بخطيب يخطب في وسط البلد، فهل يجب على هذا أن ينصت لخطبة الإمام، أو نقول: إنه لا يريد الصلاة معه فلا يجب؟

الجواب: الثاني، أنه لا يجب عليه أن ينصت لهذه الخطبة؛ لأنه لم يُرِدْ أن يصلي في المكان الذي فيه خطيبها، ولهذا لو باع أو اشترى وهو يستمع إلى خطبة الإمام الذي لا يريد الصلاة معه كان البيع والشراء صحيحًا؛ لأن المسجد الذي يريده لم يبدأ فيه الخطيب بالجمعة، بل لم يناد فيه للجمعة.

مطالب مرتبط:

(۳۰۸۴) هرگاه امام بین دو خطبه بنشیند آیا دعایی وجود دارد که مأموم بگوید؟

دعای مشخصی وجود ندارد اما شایسته است این فرصت را غنیمت شمرده و در این وقت دعا کند زیرا نزدیک‌‌ترین  وقت به اجابت دعا در روز جمعه از لحظه‌‌ی دخول امام به مسجد تا پایان نماز است....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۹) آیا نماز سنت جمعه بر زن لازم است؟

نماز جمعه فقط در حق مردان مشروع است و در حق زن مگر در صورت اقتدا به امام مشروع نیست لذا اگر همراه با مردم در نماز جمعه حاضر شدی جایز است به تبع آن‌‌ها نماز جمعه بخوانی....

ادامه مطلب …

(۳۰۳۹) حکم اقامه‌ی نماز جمعه پس از خروج از دریا و پس از گذشت وقت آن

نماز جمعه جز در مساجد در شهر یا روستا درست نیست ‌‌و از جماعتی که در دریا یا خشکی مشغول باشند درست نمی‌‌شود زیرا از شیوه‌‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبوده که نماز جمعه را در غیر از شهر یا روستا برگزار کند ...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۲) حکم اقامه‌ی نماز جمعه و سایر فرائض در خانه

برای انسان جایز نیست که نماز جمعه را در خانه‌‌‌‌اش بخواند بلکه برای او واجب است که همراه جماعت در مسجد حضور یابد اگر نمی‌‌تواند در خانه‌‌اش نماز ظهر بخواند زیرا در نماز جمعه باید در جماعت و در مسجد حضور داشت و باید خطبه داشته باشد و انسان نمی‌‌تواند به تنهایی در خانه‌‌اش نماز جمعه بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۲۹) حکم «عمل ختم» پس از نماز عصر جمعه

این عمل بدون شک بدعت است...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۲) اگر شخصی در حال خطبه عطسه بزند و تو در کنار او باشی حکم آن چیست؟

جایز نیست جواب او را بدهی زیرا گوش دادن به خطبه مهم‌‌تر است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه