دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۱ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۱۱۵) هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

(۳۱۱۵) سوال: هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

جواب:

بله، هرگاه خطیب سلام کرد بر جماعت سلام می‌‌کند و کسی که بر جماعتی سلام می‌‌کند بر آن‌‌ها واجب است جواب او را بدهند اما جواب دادن فرض کفایه است لذا اگر صف اول یا برخی جواب سلام را داده و خطیب بشنود کافی است و این زمانی است که انسان در مسجد باشد اما اگر در خارج از مسجد باشد نگاه می‌‌کنیم اگر می‌‌خواهد در این مسجدی که امام آن آمده نماز بخواند جواب او را می‌‌دهد ولی اگر نمی‌‌خواهد در آن مسجد نماز بخواند جواب نمی‌‌دهد زیرا خطیب بر کسانی که داخل مسجد هستند و کسانی که می‌‌خواهند در این مسجد نماز بخوانند سلام کرد.

بنابراین می‌‌گوییم: اگر انسانی خواست در مسجدی که در غرب شهر است نماز بخواند و از خطیبی که در وسط شهر است عبور کرد؛ آیا بر این شخص واجب است با خطبه‌‌ی او سکوت کند یا این که به او می‌‌گوییم: او قصد نماز با او را ندارد لذا واجب نیست؟

جواب دومی است یعنی بر او واجب نیست برای این خطبه سکوت کند زیرا قصد خواندن نماز در مکانی که این خطیب خطبه می‌‌خواند را ندارد به همین دلیل اگر خرید و فروش کرد در حالی که به خطبه‌‌ی امامی که قصد نماز خواندن همراه او را ندارد گوش می‌‌داد خرید و فروش او درست است زیرا مسجدی که می‌‌خواهد در آن نماز بخواند خطیب آن شروع به خطبه نکرده بلکه اذان (دوم) گفته نشده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا قام الخطيب يوم الجمعة وقال: السلام عليكم ورحمة الله وبركاته، فهل نرد عليه السلام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم، إذا سَلَّم الخطيب يسلم على جماعة، والمسلم على جماعة يجب عليهم أن يردوا عليه، لكن الرد فرض كفاية، فإذا رد الصف الأول أو بعضهم وسمعهم الخطيب كفى، وهذا إذا كان الإنسان في المسجد، أما إذا كان في غير المسجد :نظرنا إن كان يريد أن يصلي في هذا المسجد الذي جاء إمامه فليرد عليه، وإن كان لا يريد الصلاة فيه فإنه لا يرد؛ لأن الخطيب إنما سلَّم على من في المسجد، وعلى من يريد أن يصلي في هذا المسجد.

ومن ثَمَّ نقول: لو أن إنسانًا أراد أن يصلي في مسجد غرب البلد، ومر بخطيب يخطب في وسط البلد، فهل يجب على هذا أن ينصت لخطبة الإمام، أو نقول: إنه لا يريد الصلاة معه فلا يجب؟

الجواب: الثاني، أنه لا يجب عليه أن ينصت لهذه الخطبة؛ لأنه لم يُرِدْ أن يصلي في المكان الذي فيه خطيبها، ولهذا لو باع أو اشترى وهو يستمع إلى خطبة الإمام الذي لا يريد الصلاة معه كان البيع والشراء صحيحًا؛ لأن المسجد الذي يريده لم يبدأ فيه الخطيب بالجمعة، بل لم يناد فيه للجمعة.

مطالب مرتبط:

(۳۰۷۲) حکم ترک نشستن میان دو خطبه در نماز جمعه

این بدون شک مخالف سنت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که در روز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند و بین آن دو با نشستن فاصله می‌‌انداخت...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۴) برخی از مردم بعد از نماز جمعه نماز ظهر می‌‌خوانند؛ حکم این عمل چیست؟

خواندن نماز ظهر بعد از نماز جمعه بدعت منکری است و نه در قرآن، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سنت خلفای راشدین بعد از او مشروع نیست....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اجابت دعوت ولیمه در بیابان بدون مسجد جامع

اگر رفتن تو به سوی آن‌‌ها قبل از دخول وقت نماز جمعه است اشکالی ندارد اما اگر بعد از اذان دوم است بر تو حرام است...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۷) نظرتان در مورد قول کسانی که می‌‌گویند: تعداد رکعات روز جمعه بیست رکعت است چیست؟

همه‌‌ی این‌‌ها اصلی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۰۹۲) حکم طولانی و کوتاه نمودن خطبه چیست؟

آن چه در خطبه مشروع است این است که کوتاه باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه