یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۳۱۱۵) هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

(۳۱۱۵) سوال: هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

جواب:

بله، هرگاه خطیب سلام کرد بر جماعت سلام می‌‌کند و کسی که بر جماعتی سلام می‌‌کند بر آن‌‌ها واجب است جواب او را بدهند اما جواب دادن فرض کفایه است لذا اگر صف اول یا برخی جواب سلام را داده و خطیب بشنود کافی است و این زمانی است که انسان در مسجد باشد اما اگر در خارج از مسجد باشد نگاه می‌‌کنیم اگر می‌‌خواهد در این مسجدی که امام آن آمده نماز بخواند جواب او را می‌‌دهد ولی اگر نمی‌‌خواهد در آن مسجد نماز بخواند جواب نمی‌‌دهد زیرا خطیب بر کسانی که داخل مسجد هستند و کسانی که می‌‌خواهند در این مسجد نماز بخوانند سلام کرد.

بنابراین می‌‌گوییم: اگر انسانی خواست در مسجدی که در غرب شهر است نماز بخواند و از خطیبی که در وسط شهر است عبور کرد؛ آیا بر این شخص واجب است با خطبه‌‌ی او سکوت کند یا این که به او می‌‌گوییم: او قصد نماز با او را ندارد لذا واجب نیست؟

جواب دومی است یعنی بر او واجب نیست برای این خطبه سکوت کند زیرا قصد خواندن نماز در مکانی که این خطیب خطبه می‌‌خواند را ندارد به همین دلیل اگر خرید و فروش کرد در حالی که به خطبه‌‌ی امامی که قصد نماز خواندن همراه او را ندارد گوش می‌‌داد خرید و فروش او درست است زیرا مسجدی که می‌‌خواهد در آن نماز بخواند خطیب آن شروع به خطبه نکرده بلکه اذان (دوم) گفته نشده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا قام الخطيب يوم الجمعة وقال: السلام عليكم ورحمة الله وبركاته، فهل نرد عليه السلام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم، إذا سَلَّم الخطيب يسلم على جماعة، والمسلم على جماعة يجب عليهم أن يردوا عليه، لكن الرد فرض كفاية، فإذا رد الصف الأول أو بعضهم وسمعهم الخطيب كفى، وهذا إذا كان الإنسان في المسجد، أما إذا كان في غير المسجد :نظرنا إن كان يريد أن يصلي في هذا المسجد الذي جاء إمامه فليرد عليه، وإن كان لا يريد الصلاة فيه فإنه لا يرد؛ لأن الخطيب إنما سلَّم على من في المسجد، وعلى من يريد أن يصلي في هذا المسجد.

ومن ثَمَّ نقول: لو أن إنسانًا أراد أن يصلي في مسجد غرب البلد، ومر بخطيب يخطب في وسط البلد، فهل يجب على هذا أن ينصت لخطبة الإمام، أو نقول: إنه لا يريد الصلاة معه فلا يجب؟

الجواب: الثاني، أنه لا يجب عليه أن ينصت لهذه الخطبة؛ لأنه لم يُرِدْ أن يصلي في المكان الذي فيه خطيبها، ولهذا لو باع أو اشترى وهو يستمع إلى خطبة الإمام الذي لا يريد الصلاة معه كان البيع والشراء صحيحًا؛ لأن المسجد الذي يريده لم يبدأ فيه الخطيب بالجمعة، بل لم يناد فيه للجمعة.

مطالب مرتبط:

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۹) آیا برای زن جایز است در اثنای خطبه‌‌ی جمعه صحبت کند؟

صحبت کردن هنگام خطبه‌‌ی جمعه برای کسی که به مسجد برای گوش دادن به خطبه می‌‌آید حرام است اما کسی که در خانه‌‌اش است و از کسانی است که نماز جمعه بر آن‌‌‌‌ها واجب نیست اشکالی ندارد صحبت کند...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۱۲۰) حکم گفت‌وگو درباره مناسک عمره در حین خطبه نماز جمعه

برای انسان جایز نیست در حال خطبه صحبت کند و هر کسی در حال خطبه صحبت کند لغو انجام داده و هر که لغو انجام دهد جمعه‌‌ای ندارد (فضیلت نماز جمعه را از دست می‌‌دهد)....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۰) حکم تفکیک بین خطیب و امام در نماز جمعه

جایز است خطیب یک نفر و امام کسی دیگر شود اما بهتر است امام همان خطیب باشد مگر این که برخی اوقات امام پنج‌‌وقت یا به خاطر ضعف علمی یا نقص بیان و... از ایراد خطبه معذور باشد ...

ادامه مطلب …

(۳۱۰۸) حکم منع دیگران از صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه

اشکالی ندارد با اشاره آن‌‌ها را آگاه سازد بدین صورت که انگشتت را بر دو لبت برای اشاره به آن‌‌‌‌ها قرار دهی زیرا تو صحبت نکردی و در منع آن‌‌ها از صحبت کردن در حال خطبه دور کردن شر آن‌‌ها از دیگران است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه