پنج‌شنبه 7 ربیع‌الاول 1448
۲۹ مرداد ۱۴۰۵
20 آگوست 2026

(۳۱۰۷) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

(۳۱۰۷) سوال: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

جواب:

“احتباء” یعنی این که انسان بر روی باسن خود نشسته و ساق و دو رانش را راست قرار دهد و با کمربند یا ماننده آن ببندد تا این که به یکدیگر بپیوندند و راحت‌‌تر باشد در حالی که اگر این کار را انجام دهد زود به خواب می‌‌رود لذا از گوش دادن به خطبه و غنیمت شمردن وقت با تلاوت قرآن و نماز قبل از آمدن امام خواب می‌‌رود به همین دلیل از آن نهی شده است.

سؤال: آیا نهی از “احتباء” همراه خطبه است یا قبل از آن؟

 جواب: نهی از احتباء خاص خطبه یا غیر خطبه نیست اما از آن نهی می‌‌شود هرگاه انسان ترس کشف شدن عورتش را داشته باشد مانند این که با لنگش به صورت احتباء بنشیند هرگاه با لنگش به صورت احتباء بنشیند چه بسا عورتش کشف شود اما زمانی که ترس کشف شدن عورت نباشد اشکالی ندارد چه در اثنای خطبه‌‌ی جمعه و چه در غیر آن باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الاحتباء يوم الجمعة والإمام يخطب، فما هو الاحْتِبَاءُ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الاختباء هو أن الإنسان يجلس على اليتيه وينصب ساقيه وفخذيه، ويربط نفسه بِسَيْرِ أو شبهه فينضم بعضه إلى بعض، ويكون أكمل، راحة وهو إذا فعل ذلك يكون النوم إليه سريعا، فينام عن الخطبة وعن استغلال الوقت بقراءة القرآن أو الصلاة قبل مجيء الإمام، ولهذا نهي عنه.

يقول السائل: هل النهي عن الاحتباء مع الخطبة أم قبلها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: النهي عن الاحتباء لا يختص بالخطبة ولا بغير الخطبة، ولكنه ينهى عنه إذا كان الإنسان يخشى أن تنكشف عورته، مثل ان يحتبي بإزاره، فإنه إذا احتبى بإزاره فربما تنكشف عورته، وأما إذا كان لا يخشى انكشاف العورة فإنه لا بأس به، لا في أثناء خطبة الجمعة ولا في غيرها.

مطالب مرتبط:

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۵) آیا برای خطیب جمعه جایز است اگر شنوندگان او غیر عرب باشند به غیر از زبان عربی خطبه بخواند؟

قول درست در این مسئله این است که برای خطیب جایز است به زبانی خطبه بخوانند که حضار غیر از آن زبان را بلد نیستند اگر این قوم غیر عرب باشند و زبان عربی ر ا بلد نباشند به زبان آن‌‌ها خطبه می‌‌گوید زیرا این، وسیله‌‌ی بیان برای آن‌‌ها است....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۳) آیا در فضیلت امامت نماز و خطبه برای مردم در روز جمعه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی وارد شده است؟

نص خاصی را در فضیلت امامت نماز جمعه و خطبه‌‌ی آن سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۵) حکم استعمال تعبیر «حبیب‌الله» برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطبه جمعه

بدون شک رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حبیب الله است اما بهتر از حبیب الله این است که خلیل الله بگوییم زیرا خلّت بالاترین درجه‌‌ی محبت است...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۲) حکم طولانی و کوتاه نمودن خطبه چیست؟

آن چه در خطبه مشروع است این است که کوتاه باشد...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۶) آیا درست است در صورتی که عید در روز جمعه باشد خواندن نماز عید از نماز جمعه اکتفا می‌‌کند؟

بله، هر کسی نماز عید را همراه امام بخواند او را از نماز جمعه کفایت می‌‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه