(۳۱۰۶) سوال: در حدیثی که به پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم نسبت داده شده آمده که میفرماید: «من مس الحصی فقد لغا، و من لغا فلا جمعة له»: (کسی که به سنگ ریزه دست بزند (و با آن بازی کند) دچار لغو شده است کسی که دچار لغو شود فضیلت جمعه را از دست میدهد) منظور از (مس) در این حدیث چیست؟ آیا کسی که بر روی سنگ ریزه بدون کفش راه میرود وضویش باطل میشود؟ لغو چند نوع است؟
جواب:
در فرمودهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم : «من مس الحصی فقد لغا» منظور این است که هنگام خطبهی جمعه سنگ ریزه را لمس کند و منظور از (الحصی) سنگ ریزهای است که به عنوان فرش مسجد است زیرا مسجد رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم با سنگ ریزه فرش شده بود لذا اگر با این سنگ ریزهها بازی کند لغو انجام داده است زیرا این کار بیهودهای است که او را از گوش دادن به خطبه محروم میکند در حالی که گوش دادن به خطبه واجب است و این مانند فرمودهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم است: «إذا قلت لصاحبك يوم الجمعة: أنصت، و الإمام يخطب فقد لغوت»[۱]: (هرگاه در روز جمعه به دوستت گفتی: ساکت شو در حالی که امام خطبه میخواند دچار لغو شدهای) لذا هر آن چه از گوش دادن به خطبهی جمعه باز میدارد لغو است.
منظور از لغو چیست؟ منظور از لغو چیزی است که فایدهای ندارد این در اصل است ولی منظور از لغو در حدیث کسی است که از پاداش جمعه محروم میشود است چون نماز جمعه بهتر از دیگر نمازها و اجر بیشتری دارد لذا هرگاه انسان با کلام کار بی فایدهای انجام میداد در حالی که امام خطبه میخواند یا سنگ ریزه را لمس میکرد در حالی که امام خطبه میخواند پاداش نماز جمعه که بیش از سایر نمازها است را از دست میدهد.
اما گفتار سؤال کننده: آیا انسان اگر بر روی سنگ ریزه با پای برهنه راه برود وضویش باطل میشود؟ جواب: وضویش باطل نمیشود و بین وضو و با پای برهنه راه رفتن بر روی سنگ ریزه ارتباطی وجود ندارد بلکه حتی اگر کسی با صحبت کردن یا… لغو انجام دهد در حالی که امام خطبه میخواند وضویش باطل نمیشود بلکه وضیش باقی است اما همانطور که گفتم از پاداش نماز جمعه که در میان سایر نمازها خاص است محروم میشود.
[۱] تخریج آن گذشت.