یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۳۰۶۹) بدون شک خطبه‌‌ی جمعه دارای شروط مشخصی است لطفا پیرامون آن توضیح دهید.

(۳۰۶۹) سوال: بدون شک خطبه‌‌ی جمعه دارای شروط مشخصی است لطفا پیرامون آن توضیح دهید.

جواب:

مهم‌‌ترین شروط در خطبه‌‌ی جمعه این است که مؤثر باشد، قلب‌‌ها را نرم و بیدار کند و مردم را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هدایت کند.

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خطبه را با حمد و ثنای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شروع می‌‌کرد لذا شایسته است انسان خطبه‌‌ها را با حمد و ثنای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شروع کند سپس وارد موضوع خطبه شود و شایسته است که القای خطبه متناسب با موضوع باشد اگر موضوع خطبه موضوع وعظ، پند و ترساندن باشد با اسلوب قوی و مؤثر صحبت کند همان‌‌طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «كان النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم إذا خطب احمرت عيناه، و علا صوته و اشتد غضبه، حتى كأنه منذر جيش يقول: صبحكم و مساكم»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که خطبه می‌‌گفت چشمانش قرمز شده و صدایش بالا می‌‌رفت و خشمش شدت می‌‌گرفت مانند اینکه یک لشکر را هشدار می‌‌دهد و می‌‌گوید: شبانه روز دشمن در حال حمله به شما است) همچنین شایسته است که خطیب موضوعاتی که مردم بدان بیشتر نیاز دارند انتخاب کند و این به نسبت احوال و اوقات متفاوت است.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لا شك أن لخطبة الجمعة شروطا معينة، حبذا لو حدثتمونا عنها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: أهم الشروط في خطبة الجمعة أن تكون مُؤَثِّرَة، تَلِينُ القلوب وتوقظها، وتهدي الخلق إلى الحق.

وكان النبي صلى الله عليه وسلم يبدأ خطبه بالحمد لله والثناء عليه، فينبغي للإنسان أن يبدأ الخطب بالحمد والثناء على الله عز وجل، ثم يدخل في موضوع الخطبة، وينبغي أن يكون إلقاؤه للخطبة مناسبًا للموضوع، فإذا كان الموضوع موضوع وعظ وتذكير وتخويف فليكن بأسلوب قوي مؤثر، كما «كان النبي – عليه الصلاة والسلام – إذا خطب احمرت عيناه، وعلا صوته، واشتد غضبه، حتى كأنه منذر جيش يقول: صبحكم ومساكم»، وينبغي أيضًا أن يختار الخطيب من المواضيع ما يكون الناس إليه أحوج، وهذا يختلف باختلاف الأحوال والأوقات.

 

مطالب مرتبط:

(۳۰۵۴) آیا غسل در صبح روز جمعه ، غسل نماز جمعه هم حساب می‌شود؟

قبل از نماز صبح کفایت نمی‌‌کند زیرا روز داخل نشده است اما بعد از نماز صبح کفایت می‌‌کند اما بهتر است که آن را بعد از طلوع خورشید تکرار کند تا اینکه مطمئن شود که غسلش در روز جمعه انجام شده است....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۶) حکم اقامه نماز جمعه برای عشایر ساکن بیابان

در بادیه‌‌ها (بیابان‌‌ها) نماز جمعه خوانده نمی‌‌شود زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیابان‌‌هایی در اطراف مدینه بود ولی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌‌ها امر نکرد که نماز جمعه را برپا کنند...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۴) وقتی خطیب جمعه نیامد، نمازگزاران چه کنند؟

یک نفر بلند شده و برای آن‌‌ها دو خطبه بخواند که با آن کفایت حاصل شود سپس نماز جمعه را بخوانند اما خواندن نماز ظهر در حالی که امکان اقامه‌‌ی نماز جمعه وجو دارد بر آن‌‌ها حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۱۳۳) حکم قرائت عمومی قرآن پیش از خطبه نماز جمعه

این کار از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش وراد نشده در حالی که منتظر نماز جمعه هستند یک نفر تلاوت کند...

ادامه مطلب …

(۳۱۰۰) حکم تفکیک بین خطیب و امام در نماز جمعه

جایز است خطیب یک نفر و امام کسی دیگر شود اما بهتر است امام همان خطیب باشد مگر این که برخی اوقات امام پنج‌‌وقت یا به خاطر ضعف علمی یا نقص بیان و... از ایراد خطبه معذور باشد ...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال کاری و عدم اجازه کارفرما

گر مکان تو از مسجد دور است همانند اینکه در مزرعه‌‌هایی که در خارج از شهر باشند باشی و صدای اذان را نشنوی در این حالت نماز جمعه بر تو واجب نیست و فقط نماز ظهر می‌‌خوانی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه