دوشنبه 21 محرم 1448
۱۵ تیر ۱۴۰۵
6 جولای 2026

(۳۱۳۸) حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که چیست؟

(۳۱۳۸) سوال: از نظر شما حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که باعث کم شدن نمازگزاران در این مساجد می‌‌شود چیست؟

جواب:

نظر ما این است که اقامه‌‌ی نماز جمعه در بیش از یک مسجد مگر در صورت نیاز مانند دوری مسیر، تنگی مسجد، ترس از فتنه و… جایز نیست.

اهل علم به خصوص فقهای حنابله رَحِمَهُمُ‌الله نظرشان بر همین است زیرا تعدد برگزاری نماز جمعه بدون نیاز مخالف روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یک جمعه بیشتر اقامه نمی‌‌شد بلکه تعدد برگزاری نماز جمعه از قرن سوم هجری بوده است همان‌‌طور که برخی از اهل علم ذکر کرده‌‌اند همچنین چون تعدد برگزاری نماز جمعه بدون نیاز باعث از دست رفتن ویژگی آن به نسبت سایر نمازها می‌‌شود چون نماز جمعه همان‌‌طور که از اسم آن مشخص است باید در آن اجتماع باشد لذا اگر در مساجد تقسیم شود بین نماز جمعه و دیگر نمازها فرقی نیست بنابراین با این پراکندگی هدف از نماز جمعه از بین می‌‌رود یعنی جمع و انسجام مردم بر یک امام.

از جمله مفاسد پراکندگی نماز جمعه این است که باب تنبلی را باز می‌‌کند زیرا غالبا نماز جمعه در ابتدا و پایان آن در همه‌‌ی مساجد یکسان نمی‌‌شود لذا چه بسا این حجتی برای تنبل برای دیر آمدن به نماز جمعه باشد و هرگاه به او گفته شود برای چه؟ می‌‌گوید: چون در مسجد دیگر نماز خواندم.

همچنین زیرا باعث پراکندگی مسلمانان در روز عید هفتگی آن‌‌ها شود و این منافات دارد با آن چه مقصود شریعت از اجتماع و انسجام است و مخاطب این سخن کسی است که مسئول مساجد است اما بر عوام اشکالی ندارد اگر در یکی از این مساجد جامع نماز خواندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمصلي في يوم الجمعة أن يترك المسجد الموجود في منطقته ويذهب إلى مسجد آخر بعيد المسافة، وذلك لكون الخطيب الثاني لديه اطلاع واسع في أمور الدين، ولديه أسلوب جيد في إلقاء الخطبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الأحسن أن يصلي أهل الحي في مسجدهم؛ للتعارف والتآلف بينهم، وتشجيع بعضهم بعضًا، وتطييب قلب الإمام الذي يصلي بهم.

فإذا ذهب أحد إلى مسجد آخر لمصلحة دينية: كتحصيل علم، أو استماع إلى خطبة تكون أشد تأثيرًا وأكثر علمًا، فإن هذا لا بأس به، وقد كان الصحابة رضي الله عنهم يأتون يُصَلُّون مع النبي صلى الله عليه وسلم في مسجده؛ لإدراك فضل الإمام وفضل المسجد، ثم يذهبون يُصَلُّون في أهل حَيْهِمْ، كما كان معاذ رضي الله عنه يفعل ذلك في عهد النبي صلى الله عليه وسلم، و هو يعلم و لم ينكر عليه صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۱۳۱) آیا هر درود بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پسندیده است؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به درود و سلام فرستادن بر پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در تمام اوقات امر نموده است و آن را خاص روز جمعه قرار نداده است اما شما آن را فقط در روز جمعه قرار دادید....

ادامه مطلب …

(۳۰۶۳) حکم ترک اذان اول جمعه در صورت عدم تحقق مقصود شرعی

برای مردم بهتر است تا اینکه آگاه شوند که جمعه است و برای آن آماده شده و قبل از آمدن امام حاضر شوند این بهتر است اما آنچه در مورد شهرش ذکر نمود اصلی برای آن سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۳۱۰۸) حکم منع دیگران از صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه

اشکالی ندارد با اشاره آن‌‌ها را آگاه سازد بدین صورت که انگشتت را بر دو لبت برای اشاره به آن‌‌‌‌ها قرار دهی زیرا تو صحبت نکردی و در منع آن‌‌ها از صحبت کردن در حال خطبه دور کردن شر آن‌‌ها از دیگران است...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۳) آیا در فضیلت امامت نماز و خطبه برای مردم در روز جمعه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی وارد شده است؟

نص خاصی را در فضیلت امامت نماز جمعه و خطبه‌‌ی آن سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۳۱۴۰) حکم اقامه‌ی نماز در مسجد دورتر و استناد به حدیث «لا تشد الرحال…»

افرادی که به مسجد خارج از شهر می‌‌روند هدفشان خود مسجد نیست بلکه به خاطر علم، منفعت و نصیحتی که به وسیله‌‌ی خطبه‌‌ی این خطیب از آن بهره‌‌‌‌مند می‌‌شوند است و از باب بار سفر بستن به غیر از این مساجد سه‌‌گانه نیست...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۴) آیا غسل در صبح روز جمعه ، غسل نماز جمعه هم حساب می‌شود؟

قبل از نماز صبح کفایت نمی‌‌کند زیرا روز داخل نشده است اما بعد از نماز صبح کفایت می‌‌کند اما بهتر است که آن را بعد از طلوع خورشید تکرار کند تا اینکه مطمئن شود که غسلش در روز جمعه انجام شده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه