چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۳۰۱۰) ادای نماز در سفر هوایی: در هواپیما، هنگام فرود یا پس از آن؟

(۳۰۱۰) سوال: با هواپیما سفر کردم و وقت نماز داخل شد حال چه چیزی در حق مسافر بهتر است؟ منتظر ماندن یا اینکه در هواپیما نماز بخواند یا اینکه هرگاه به فرودگاه رسید نماز بخواند؟

جواب:

امکان ندارد که انسان در هواپیما نماز واجب را به جای آورد اما اگر نافله باشد امر آن آسان است نافله را در حالی که بر روی تخت خودش و در جهتی که هواپیما باشد می‌‌خواند.

اما نمی‌‌تواند نماز فرض را بخواند زیرا ملزم به قیام، رکوع، سجود و قرار گرفتن در جهت قبله است و چنین چیزی در بیشتر هواپیماهای مشهور نزد ما فراهم نیست.

بنابر این می‌‌گوییم: هرگاه وقت نماز فرا رسید و از جمله نمازهایی بود که با نماز بعدی جمع می‌‌شود در حالی که در هواپیما بودی آن را به تأخیر بینداز تا اینکه به فرودگاه برسی و پیاده شوی سپس جمع تأخیر بخوانی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سافرت بالطائرة وحان وقت الصلاة، فما هو الأفضل في حق المسافر؟ الانتظار أم الصلاة في الطائرة، أم يصلي إذا وصل إلى المطار؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصلاة في الطائرة لا يمكن أن يقوم الإنسان فيها بالواجب، لكن إذا كانت نافلة فأمرها سهل، يصلي النافلة وهو على سريره، وعلى الاتجاه الذي عليه الطائرة. أما الفريضة فإنه لا يمكنه أن يصليها؛ لأنه سوف يلزم بالقيام والركوع والسجود والاتجاه إلى القبلة، وهذا لا يتوفر في غالب الطائرات المعروفة عندنا.

وبناء على ذلك نقول: إذا حان وقت الصلاة وهي مما يجمع إلى ما بعدها وأنت في الطائرة، فأَخَّرْهَا حتى تصل إلى المطار وتنزل، ثم تجمع جمع تأخير.

وإن كانت الصلاة مما لا يجمع إلى ما بعدها: كصلاة الفجر مثلا، أو صلاة العصر لا تجمع إلى المغرب، أو صلاة العشاء لا تجمع إلى الفجر، ففي هذه الحال لا يصلي أيضًا حتى ينزل في المطار ليتمكن من القيام بالواجبات فإن كان لا يمكن الوصول إلى المطار إلا بعد خروج الوقت، فهنا يصلي في الطائرة ويتجه للقبلة، إذا كانت القبلة أمامه فالأمر واضح، وإذا لم تكن أمامه فإنه يجب أن يتجه إلى القبلة، وفي هذه الحال فسوف نلزمه بالقيام، يصلي قائما والقيام ممكن، فيقوم مثلا من على الكرسي ويتجه إلى القبلة، ثم يركع إن تمكن، وإلا أَوْماً وإلا حتى ظهره على قدر ما يمكنه، ثم يرفع، وعند السجود يجلس ويسجد إن تمكن، وإلا فيومئ بقدر ما يمكنه، هذا إذا كان لا يمكن أن يصل إلى المطار قبل خروج الوقت، أما إذا كان يمكنه أن يصل إلى المطار قبل خروج الوقت فإنه ينتظر حتى يَصِلَ.

مطالب مرتبط:

(۲۹۶۱) آیا پیش از ترک اقامتگاه می‌توان نمازها را با هم و کوتاه‌تر خواند؟

برای مسافر جایز نیست قصر نمودن مگر اینکه از شهرش خارج شود بنابراین مادامی که در شهرش است هر چند قصد سر داشته و کالاهایش را حمل نموده جایز نیست که قصر کند تا زمانی که شهر خارج شود....

ادامه مطلب …

(۳۰۰۳) حکم نماز کسی که روزانه مسافت سفر را طی می‌کند

برخی از اهل علم سفری را که نماز در آن قصر می‌‌شود مسافت آن را هشتاد و یک یا هشتاد و سیه کیلومتر مشخص کرده‌‌اند و بنابر این قول می‌‌تواند نماز را قصر کند اما از روی احتیاط قصر نکند بهتر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۹) مدت جواز قصر نماز برای مسافر در اقامت‌های میان‌مدت

اختلاف در این مسأله زیاد است تا جایی که اهل علم بیش از بیست قول ذکر کرده‌‌اند اما نص صریح و صحیحی برای تعیین مدت به عدد خاصی وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۹) بررسی حکم قصر و جمع نماز مسافر در صورت رسیدن به شهر پیش از پایان وقت نماز

در این حالت بهتر است که نماز عصر را نخواند زیرا نیازی به خواندن جمع در این حالت نیست و در صورتی که نیازی به خواندن جمع در سفر نباشد بهتر است که به صورت جمع نخواند....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۶) حکم استمرار قصر نماز برای شاغلانِ دائم‌السفر

مادامی که مسافر هستی -هر چند که مدت سفر و منتقل شدنت بین شهرها طولانی باشد- جایز است نمازها را قصر کنی بلکه در حق تو مشروع است یا واجب  یا سنت بنابر اختلافی که در این زمینه بین اهل علم وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۷۹) حکم اقامت طولانی معلم مهاجر و تأثیر آن بر قصر یا اتمام نماز

آنچه نزد من ترجیح پیدا می‌‌کند بر حسب نیت او است در صورتی که نیت اقامت مطلق را در کشوری که به آن سفر نموده را دارد مقیم است و احکام سفر در حق او قطع می‌‌شود و جایز نیست قصر بخواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه