یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۰۱۰) ادای نماز در سفر هوایی: در هواپیما، هنگام فرود یا پس از آن؟

(۳۰۱۰) سوال: با هواپیما سفر کردم و وقت نماز داخل شد حال چه چیزی در حق مسافر بهتر است؟ منتظر ماندن یا اینکه در هواپیما نماز بخواند یا اینکه هرگاه به فرودگاه رسید نماز بخواند؟

جواب:

امکان ندارد که انسان در هواپیما نماز واجب را به جای آورد اما اگر نافله باشد امر آن آسان است نافله را در حالی که بر روی تخت خودش و در جهتی که هواپیما باشد می‌‌خواند.

اما نمی‌‌تواند نماز فرض را بخواند زیرا ملزم به قیام، رکوع، سجود و قرار گرفتن در جهت قبله است و چنین چیزی در بیشتر هواپیماهای مشهور نزد ما فراهم نیست.

بنابر این می‌‌گوییم: هرگاه وقت نماز فرا رسید و از جمله نمازهایی بود که با نماز بعدی جمع می‌‌شود در حالی که در هواپیما بودی آن را به تأخیر بینداز تا اینکه به فرودگاه برسی و پیاده شوی سپس جمع تأخیر بخوانی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سافرت بالطائرة وحان وقت الصلاة، فما هو الأفضل في حق المسافر؟ الانتظار أم الصلاة في الطائرة، أم يصلي إذا وصل إلى المطار؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصلاة في الطائرة لا يمكن أن يقوم الإنسان فيها بالواجب، لكن إذا كانت نافلة فأمرها سهل، يصلي النافلة وهو على سريره، وعلى الاتجاه الذي عليه الطائرة. أما الفريضة فإنه لا يمكنه أن يصليها؛ لأنه سوف يلزم بالقيام والركوع والسجود والاتجاه إلى القبلة، وهذا لا يتوفر في غالب الطائرات المعروفة عندنا.

وبناء على ذلك نقول: إذا حان وقت الصلاة وهي مما يجمع إلى ما بعدها وأنت في الطائرة، فأَخَّرْهَا حتى تصل إلى المطار وتنزل، ثم تجمع جمع تأخير.

وإن كانت الصلاة مما لا يجمع إلى ما بعدها: كصلاة الفجر مثلا، أو صلاة العصر لا تجمع إلى المغرب، أو صلاة العشاء لا تجمع إلى الفجر، ففي هذه الحال لا يصلي أيضًا حتى ينزل في المطار ليتمكن من القيام بالواجبات فإن كان لا يمكن الوصول إلى المطار إلا بعد خروج الوقت، فهنا يصلي في الطائرة ويتجه للقبلة، إذا كانت القبلة أمامه فالأمر واضح، وإذا لم تكن أمامه فإنه يجب أن يتجه إلى القبلة، وفي هذه الحال فسوف نلزمه بالقيام، يصلي قائما والقيام ممكن، فيقوم مثلا من على الكرسي ويتجه إلى القبلة، ثم يركع إن تمكن، وإلا أَوْماً وإلا حتى ظهره على قدر ما يمكنه، ثم يرفع، وعند السجود يجلس ويسجد إن تمكن، وإلا فيومئ بقدر ما يمكنه، هذا إذا كان لا يمكن أن يصل إلى المطار قبل خروج الوقت، أما إذا كان يمكنه أن يصل إلى المطار قبل خروج الوقت فإنه ينتظر حتى يَصِلَ.

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۰) نماز قصر چه احکامی دارد؟

نماز قصر سنت مؤکده است و گفته شده در صورتی که انسان سفر کند و شهرش را ترک کند واجب است.......

ادامه مطلب …

(۲۹۷۶) حکم استمرار قصر نماز برای شاغلانِ دائم‌السفر

مادامی که مسافر هستی -هر چند که مدت سفر و منتقل شدنت بین شهرها طولانی باشد- جایز است نمازها را قصر کنی بلکه در حق تو مشروع است یا واجب  یا سنت بنابر اختلافی که در این زمینه بین اهل علم وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۵۸) آیا قصر و جمع نماز بر مسافر واجب یا سنت است؟

قول صحیح بعد از اینکه بررسی کردم این است که واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۸) حکم جمع بین مغرب و عشاء در سفر هنگام رسیدن به مقصد پیش از دخول وقت عشاء

بهتر است که در این حالت جمع نبندد زیرا گمان غالبش بر این بوده که قبل از وقت نماز دومی یا در اثنای آن به شهرش می‌‌رسد....

ادامه مطلب …

(۲۹۶۴) حکم جمع بین نماز مغرب و عشاء هنگام سفر از شهری دور به شهری نزدیک

برای تو جایز است که نماز را قصر و جمع کنی مادامی که به شهرت برنگشتی زیرا جمع از رخصت‌‌های سفر است و قصر از عزیمت‌‌های سفر و سنت بسیار مؤکده است...

ادامه مطلب …

(۲۹۵۴) حکم قصر نمازهای فرض در روز ترویه

نماز تو درست زیرا در مکانی که نماز قصر می‌‌شود کامل خواندی اما سنت بر این است که مسافر نماز چهار رکعتی را قصر می‌‌کند و اگر کامل خواند نمازش ناقص است اما باطل نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه