(۳۰۰۱) سوال: آیا کسی که در دمام مقیم است و به کشور بحرین می‌‌رود مسافر است و می‌‌تواند قصر و جمع بخواند و روزه نگیرد؟ با دانستن اینکه کشور بحرین فقط حدود بیست و پنج کیلومتر دو است؟

جواب:

کسی که از منطقه‌‌ی شرقی به بحرین برود مسافر است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ}[نساء: ۱۰۱](و چون در زمین سفر کنید گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه (= قصر) کنید) و بدون شک کسی که از منطقه‌‌ی شرقی به بحرین می‌‌رود مسافر است و همه‌‌ی مردم می‌‌دانند که مسافر است اما اینکه بیست و پنج کیلومتر است اشکالی ندارد زیرا قول راجح از اقوال علما این است که مشخص تعیین مقدار مسافتی که در آن قصر نمودن جایز است دلیلی بر آن وجود ندارد و در این قضیه به آنچه در عرف مردم مسافرت نامیده می‌‌شود رجوع می‌_‌شود و این قول راجح است و در صحیح مسلم از انس بن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت شده که می‌‌گوید: «کان النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم إذا خرج ثلاثة أمیال، أو ثلاثة فراسخ صلی رکعتین»[۱](رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که به اندازه‌‌ی سه میل یا سه فرسخ از شهر خارج می‌‌شدند دو رکعت می‌‌خواندند) یعنی نماز را قصر می‌‌کرد.

بنابراین می‌‌گوییم: سفر از منطقه‌‌ی شرقی به بحرین سفری است که انسان در آن می‌‌تواند از تمام رخصت‌‌‌‌های سفر استفاده کند از جمله‌‌: قصر نمودن نماز، روزه نگرفتن در رمضان و مسح بر جوراب یا خف به مدت سه روز.

[۱] تخریج آن گذشت.