جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۲۸۴۲) اولویت امامت در مسجد بین امام دائم و دانش‌آموزان ماهرتر در تلاوت قرآن

(۲۸۴۲) سوال: امام پنج وقت و ثابت مسجدی است در حالی که در مسجد دانش آموزان وی تلاوت آن­ها به نسبت قرآن از او بهتر است؛ چه کسی مستحق­تر به نسبت امامت است؟     

جواب:

امام پنچ وقت به نسبت امامت به نسبت دیگران مستحق­تر است زیرا او در این مسجد صاحب قدرت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «لا یؤمن الرجل الرجل فی سلطانه»[۱](هیچ کس در محدوده­ی تحت اختیار شخصی دیگر برای او امامت نکند) بعد از آن فرمود: «یؤم القوم أقرؤهم لکتاب الله، فأن کانوا فی القراءة سواء فأعلمهم بالسنة، فإن کانوا فی السنة سواء فأقدمهم هجرة، فإن کانوا فی الهجرة سواء فأقدمهم سلما» أو «سناً»(کسی برای مردم امامت دهد که بیش از دیگران قرآن را حفظ باشد و اگر در حفظ قرآن یکسان بودند هر یک از آن­ها که به سنت آگاه­تر بودند امام شود و اگر در دانش سنت مساوی بودند کسی که زودتر هجرت نموده امامت نماید و اگر در هجرت برابر بودند کسی که زودتر اسلام آورده یا سن او بیشتر است امامت دهد) لذا هیچ کس در محدوده­ی تحت اختیار شخصی دیگر برای او امامت نکند هر چند که از او بیشتر حفظ باشد و امام پنچ وقت و ثابت مسجد در مسجدش دارای قدرت است لذا کسی بر او پیشی نگیرد.   

بلکه برخی از علما گفته­اند: اگر شخصی جلو رفت و در مسجد بدون اجازه­ی­ امام ثابت و عذر او امام شد نماز درست نیست زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده است و آنچه نهی شده درست نیست.

در هر صورت برای انسان جایز نیست که بر امام ثابت مادامی که آن امام آنچه در امامت واجب است را رعایت پیشی بگیرد هر چند که دیگری بیش از او حفظ باشد یا اینکه فقیه­تر باشد.

اما در ابتدا اگر مردم جمع شده و خواستند که نماز جماعت بخوانند در این صورت همان­طور که در حدیث آمده کسی که حفظ او بیش­تر است را امام می­کنند همچنین اگر خواستیم امام ثابتی را برای آن مسجد قرار دهیم و افرادی برای امامت داوطلب شدند کسی که حفط و تفوایش بیشتر است انتخاب می­کنند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إمام مسجد راتب، وفي المسجد من تلاميذه من هو أقرأ منه للقرآن الكريم، فمن هو الأحق بالإمامة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإمام الراتب أحق بالإمامة من غيره في مسجده؛ لأنه هو ذو السلطان في هذا المسجد، وقد قال النبي- عليه الصلاة والسلام : «لا يَؤُمَّنَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ في سلطانه»، قال ذلك بعد أن قال: «يَؤُمُّ القوم أقرؤهم لكتاب الله، فإن كانوا في القراءة سواء فأعلمهم بالسُّنَّةِ، فإن كانوا في السُّنَّةِ سواء فأقدمهم هجرة، فإن كانوا في الهجرة سواء فأقدمهم سلما»، أو «أو سنا»، فلا يَؤُمَّنَّ الرجلُ الرجل في سلطانه ولو كان أقرأ منه، والإمام الراتب في مسجده ذو سلطان، فلا يتقدم عليه أحد.

بل قال بعض العلماء: لو تقدم أحد فصلي في المسجد بدون إذن الإمام الراتب أو عذره، فإن الصلاة لا تصح؛ لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- نهى عن ذلك، وما وقع منهيا عنه فإنه لا يصح.

وعلى كل حال فإنه لا يجوز للإنسان أن يتقدم على الإمام الراتب ما دام الإمام الراتب يقيم ما يجب في الإمامة، ولو كان غيره أقرأ منه أو أفقه منه.

أما ابتداء: فلو اجتمع ناس وأرادوا أن يصلوا جماعة، ففي هذه الحال يقدمون أقرأهم لكتاب الله، كما جاء في الحديث، وكذلك لو أردنا أن ننصب إماما في هذا المسجد ابتداء، وتقدم أناس للإمامة في هذا المسجد، فإننا نختار أقرأهم لكتاب الله وأتقاهم الله.

مطالب مرتبط:

(۲۸۵۴) آیا حفظ قرآن کریم برای امام ثابت واجب است؟

برای امام واجب نیست که حافظ قرآن باشد اما حفظ قرآن به نسب مجموع مسلمانان فرض کفایه است...

ادامه مطلب …

(۲۹۱۷) حکم پیش‌قدمی در امامت نماز جماعت در غیاب امام مسجد با گمان به رضایت او

اشکالی ندارد اگر اهل مسجد تو را برای نماز بعد از اینکه وقت اقامه گذشت جلو فرستادند به شرط اینکه امام تو را از این کار منع نکند...

ادامه مطلب …

(۲۸۸۱) حکم نماز پشت سر امامی که غیر از الله ازمردگان را فرا میخواند و دور قبور طواف میکند چیست؟

نماز پشت سر امامی که غیر از الله را فرا می­خواند باطل است...

ادامه مطلب …

(۲۸۷۵) حکم اقتدا به امامی که متوسل به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اولیاء می‌شود

توسل جستن به اولیا بعد از مرگشان نوعی شرک است و اگر اعتقاد فعل در آن¬ها داشته باشد شرک اکبر است....

ادامه مطلب …

(۲۸۸۷) حکم اعتراض به ترک آداب امام جماعت در نماز

تخلف شما از نماز جمعه به دلیل این اسبابی که ذکر نمودید اشتباه است و بر شما واجب است که حاضر شده و همراه امام نماز بخوانید....

ادامه مطلب …

(۲۸۹۰) حکم اخذ اجرت امامت بدون التزام به اقامه نماز جماعت در مسجد

برای انسان جایز نیست که در مقابل عملی مزد دریافت نماید مگر زمانی که آن عمل را انجام دهد و آنچه را از دولت دریافت می­کند در حقیقت دستمزد به معنای اصطلاحی فقهی نیست بلکه بنابر قول راجح روزی است یعنی روزی از جانب بیت المال برای کسی که این کار را انجام می­دهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه