سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۲۸۴۲) اولویت امامت در مسجد بین امام دائم و دانش‌آموزان ماهرتر در تلاوت قرآن

(۲۸۴۲) سوال: امام پنج وقت و ثابت مسجدی است در حالی که در مسجد دانش آموزان وی تلاوت آن­ها به نسبت قرآن از او بهتر است؛ چه کسی مستحق­تر به نسبت امامت است؟     

جواب:

امام پنچ وقت به نسبت امامت به نسبت دیگران مستحق­تر است زیرا او در این مسجد صاحب قدرت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «لا یؤمن الرجل الرجل فی سلطانه»[۱](هیچ کس در محدوده­ی تحت اختیار شخصی دیگر برای او امامت نکند) بعد از آن فرمود: «یؤم القوم أقرؤهم لکتاب الله، فأن کانوا فی القراءة سواء فأعلمهم بالسنة، فإن کانوا فی السنة سواء فأقدمهم هجرة، فإن کانوا فی الهجرة سواء فأقدمهم سلما» أو «سناً»(کسی برای مردم امامت دهد که بیش از دیگران قرآن را حفظ باشد و اگر در حفظ قرآن یکسان بودند هر یک از آن­ها که به سنت آگاه­تر بودند امام شود و اگر در دانش سنت مساوی بودند کسی که زودتر هجرت نموده امامت نماید و اگر در هجرت برابر بودند کسی که زودتر اسلام آورده یا سن او بیشتر است امامت دهد) لذا هیچ کس در محدوده­ی تحت اختیار شخصی دیگر برای او امامت نکند هر چند که از او بیشتر حفظ باشد و امام پنچ وقت و ثابت مسجد در مسجدش دارای قدرت است لذا کسی بر او پیشی نگیرد.   

بلکه برخی از علما گفته­اند: اگر شخصی جلو رفت و در مسجد بدون اجازه­ی­ امام ثابت و عذر او امام شد نماز درست نیست زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده است و آنچه نهی شده درست نیست.

در هر صورت برای انسان جایز نیست که بر امام ثابت مادامی که آن امام آنچه در امامت واجب است را رعایت پیشی بگیرد هر چند که دیگری بیش از او حفظ باشد یا اینکه فقیه­تر باشد.

اما در ابتدا اگر مردم جمع شده و خواستند که نماز جماعت بخوانند در این صورت همان­طور که در حدیث آمده کسی که حفظ او بیش­تر است را امام می­کنند همچنین اگر خواستیم امام ثابتی را برای آن مسجد قرار دهیم و افرادی برای امامت داوطلب شدند کسی که حفط و تفوایش بیشتر است انتخاب می­کنند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إمام مسجد راتب، وفي المسجد من تلاميذه من هو أقرأ منه للقرآن الكريم، فمن هو الأحق بالإمامة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإمام الراتب أحق بالإمامة من غيره في مسجده؛ لأنه هو ذو السلطان في هذا المسجد، وقد قال النبي- عليه الصلاة والسلام : «لا يَؤُمَّنَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ في سلطانه»، قال ذلك بعد أن قال: «يَؤُمُّ القوم أقرؤهم لكتاب الله، فإن كانوا في القراءة سواء فأعلمهم بالسُّنَّةِ، فإن كانوا في السُّنَّةِ سواء فأقدمهم هجرة، فإن كانوا في الهجرة سواء فأقدمهم سلما»، أو «أو سنا»، فلا يَؤُمَّنَّ الرجلُ الرجل في سلطانه ولو كان أقرأ منه، والإمام الراتب في مسجده ذو سلطان، فلا يتقدم عليه أحد.

بل قال بعض العلماء: لو تقدم أحد فصلي في المسجد بدون إذن الإمام الراتب أو عذره، فإن الصلاة لا تصح؛ لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- نهى عن ذلك، وما وقع منهيا عنه فإنه لا يصح.

وعلى كل حال فإنه لا يجوز للإنسان أن يتقدم على الإمام الراتب ما دام الإمام الراتب يقيم ما يجب في الإمامة، ولو كان غيره أقرأ منه أو أفقه منه.

أما ابتداء: فلو اجتمع ناس وأرادوا أن يصلوا جماعة، ففي هذه الحال يقدمون أقرأهم لكتاب الله، كما جاء في الحديث، وكذلك لو أردنا أن ننصب إماما في هذا المسجد ابتداء، وتقدم أناس للإمامة في هذا المسجد، فإننا نختار أقرأهم لكتاب الله وأتقاهم الله.

مطالب مرتبط:

(۲۹۰۷) اگر نمازگزاری در لباس امام نجاستی دید در حالی که امام نمی‌‌دانست چه کاری انجام دهد؟

اگر نجاست به قدری باشد که مورد عفو قرار نمی‌‌گیرد مانند اینکه مطمئن باشد که مدفوع است در این صورت واجب است که امام را از آن آگاه سازد...

ادامه مطلب …

(۲۸۴۷) آیا برای کسی که بلاغ نشده جایز است که برای مردم خطبه و نماز بخواند؟

بله، قول راجح این است که جایز است...

ادامه مطلب …

(۲۸۶۰) آیا نماز پشت سر کسی که در حرکات سوره‌ی فاتحه اشتباه می‌کند درست است؟

جایز نیست که این افراد به عنوان امامان مسجد باشند و بر والیان امر یکی از این دو چیز واجب است: یا اینکه این افراد آموزش داده شوند تا اینکه کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را درست بخوانند یا اینکه تغییر داده شوند....

ادامه مطلب …

(۲۸۵۲) حکم امامت شخصِ کثیرالخطا در تلاوت و قواعد عربی

بر مسؤولین مساجد واجب است که برای امامت مساجد کسانی را انتخاب نموده که حفظ و تلاوتش به نسبت قرآن بیشتر و بهتر باشد و نماز را بهتر بلد یاشد..

ادامه مطلب …

(۲۸۹۲) حکم اخذ اجرت بر اعمال عبادی و خدمات مساجد

گرفتن مزد به خاطر نظافت مساجد همچنین یاد دادن قرآن اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۲۸۴۵) شروط امامت چیست؟

امام مادامی که حفظ او بیشتر و در دین الله فقیه­تر باشد به نسبت دیگران برای امامت اولویت دارد

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه