جمعه 28 ذیقعده 1447
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
15 می 2026

(۲۷۹۳) حکم ایستادن مأموم هنگام رکوع امام و عدم متابعت تا سجده

(۲۷۹۳) سوال: در هنگام نماز مغرب وارد مسجد شدم و امام رکوع نمود و هنگام ورودم از رکوع بالا آمد لذا ایستادم تا اینکه از سجده بالا بیاید ولی شخص در کنار ایستاد و همراه امام به سجده رفت بدون اینکه به رکوع برود و من ایستادم بعد از اینکه امام بالا آمد نماز را تکمیل کردم لطفا به من پاسخ داده که آیا بر من به خاطر اینکه ایستادم چیزی است یا خیر؟ با دانستن اینکه من رکعتی که از من فوت شده بود را تکمیل کردم.

جواب:

آن چه از این سؤال فهمیده می‌‌شود این است شخصی که وارد شده تکبیر نگفته تا این که آن مرد آمده و در نماز وارد نشده و ایستاده است. این کار شایسته نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «فما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۱](هر اندازه از نماز را که رسیدید بخوانید و هر چه از شما فوت شد را تکمیل نمایید) لذا آن چه مشروع است این است که هرگاه انسان به نماز آمد و امام در هر حالی بود همانند امام انجام می‌‌دهی حال اگر رکوع را همراه امام درک نمود یک رکعت را درک نموده است ولی اگر امام سرش را از رکوع قبل از اینکه او را درک کند بالا بیاورد آن رکعت از او فوت شده است.

لذا اگر آمدی در حالی که امام سرش را از رکوع بر بالا آورد در حالی که ایستاده‌‌ای تکبیرة الاحرام بگو سپس اگر امام در حال سجده بود به سجد برو و اگر امام نشسته بود بنشین و با این کار یک رکعت محسوب نمی‌‌شود زیرا رکوع از تو فوت شده است و هرکس رکوع از او فوت شد رکعت از او فوت شده است.

سؤال: شیخ بزرگوار! یعنی الان کسی که همراه امام سجده نمود حق با او است؟

جواب: بله، کسی که همراه امام سجده نمود کار درست‌‌تری را انجام داده است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دخلت المسجد في صلاة المغرب، وركع الإمام وعند دخولي رفع من الركوع، فوقفت حتى يرفع من السجود، ولكن جاء رجل بجانبي فسجد مع الإمام دون أن يركع، وأنا وقفت، فحاول هذا الرجل أن أسجد دون أن أركع، ولكني بقيت واقفًا حتى نهض الإمام، ثم أكملت الصلاة. أرجو إحاطتي هل علي شيء خلال وقوفي أم لا؟ علما أنني أكملت الركعة التي فاتتني من الصلاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الذي يفهم من هذا السؤال أن هذا الداخل لم يكبر حتى جاء الرجل هذا، وبقي واقفًا لم يدخل في صلاته، وهذا العمل لا ينبغي؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: «فما أدركتم فصلوا، وما فاتكم فأتموا»، فالمشروع إذا أتى الإنسان إلى الصلاة والإمام على حالٍ أن يَصْنَعَ كما يصنع الإمام، ثم إن كان قد أدرك الركوع مع الإمام فقد أدرك الركعة، وإن رفع الإمام رأسه من الركوع قبل أن يدركه فقد فاتته هذه الركعة.

فإذا أتيت وقد رفع الإمام رأسه من الركوع فكبر تكبيرة الإحرام وأنت قائم، ثم إن كان الإمام ساجدًا فاسجد، وإن كان جالسا فاجلس، ولا تَعَتَدَّ بهذا الذي أدركت؛ لأنه قد فاتك الركوع، ومن فاته الركوع فقد فاتته الركعة.

يقول السائل: فضيلة الشيخ: إذا هذا الذي سجد مع الإمام هو الذي على الحق؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا الذي سجد مع الإمام أصوب منه.

مطالب مرتبط:

(۲۷۹۶) حکم رکعتی که در آن سوره فاتحه از مأموم فوت شده باشد در نماز جماعت

هنگامی که انسان به نماز آمد در حالی که امام در حالت رکوع بود تکبیرة الاحرام را در حالت ایستاده می‌‌گوید سپس تکبیر رکوع را می‌‌گوید و رکوع می‌‌کند و این رکعتش کامل است چه سوره‌‌ی فاتحه را بخواند و چه سوره‌‌‌‌ی فاتحه را نخواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۸) حکم اقتدای مأموم در تشهد آخر و تحقق جماعت برای او

هر کسی که آمد در حالی که امام در تشهد آخری بود اگر امید دارد که جماعت دیگری در این مسجد برپا می­شود یا در مسجدی دیگر برپا می­شود در نماز وارد نشود ولی اگر امیدی ندارد همراه امام وارد نماز می­شود زیرا درک کردن قسمتی از نماز بهتر از درک نکردن آن است...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۹) حکم اقتدای مأموم در تشهد و پیوستن به جماعت دوم برای درک فضیلت بیشتر

صحیح این است که هر کسی که تشهد را همراه امام درک کند نماز جماعت را درک نکرده است ...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۰) چگونه نمازگزار نماز جماعت را درک می‌‌کند؟

درست این است که جماعت مگر با درک نمودن یک رکعت کامل درک نمی‌‌شود به دلیل فرموده‌‌‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم :...

ادامه مطلب …

(۲۸۰۰) وارد مسجد شدم در حالی که امام در تشهد آخری بود آیا جماعت را درک نموده‌ام؟

هر کسی کمتر از یک رکعت را درک کند نماز جماعت را درک نکرده است و این قول راجح است....

ادامه مطلب …

(۲۷۹۱) حکم رکوع مأموم در حال برخاستن امام و اثر آن بر ادراک رکعت

هنگامی که انسان وارد شد در حالی که امام در حالت رکوع بود، تکبیرة الاحرام را گفته و فوری رکوع کند، در این حالت تکبیر گفتنش برای رکوع سنت است و واجب نیست. اگر برای رکوع تکبیر بگوید بهتر است اما اگر آن را ترک نمود اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه