یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۷۹۹) حکم اقتدای مأموم در تشهد و پیوستن به جماعت دوم برای درک فضیلت بیشتر

(۲۷۹۹) سوال: هنگامی که شخصی با تأخیر به قصد نماز وارد مسجد شد و آن را در تشهد آخری یافت و همراه آن­ها نشست سپس بعد از کسانی مثل او با تأخیر آمدند آیا می­تواند با این جماعت سلام دهد و همراه کسانی که بعد از او آمدند در جماعت بعدی نماز بخواند؟ آیا این کار بهتر است؟ یا اینکه نمازی را که تشهد آن را درک کرده تکمیل کند و فضیلت جماعت را درک کرده است؟

جواب:

صحیح این است که هر کسی که تشهد را همراه امام درک کند نماز جماعت را درک نکرده است به دلیل فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من أدرک رکعة من الصلاة، فقد أدرک الصلاة»[۱](کسی یک رکعت از نماز را درک کند نماز جماعت را درک نموده است) این جمله شرطیه است و دلالت می­دهد بر اینکه هر کسی یک رکعت را درک کند نماز جماعت را درک کرده است و مفهوم آن این است که هر کسی یک رکعت را درک نکند نماز جماعت را درک نکرده است.

بنابراین هنگامی که جماعت دیگری حاضر شده و نمازش را قطع کند تا اینکه همراه آن­ها بخواند اشکالی ندارد زیرا نماز فرض را اینجا به قصد اتمام آن قطع نمود و آنچه حرام است این است که نماز فرض به قصد ترک آن قطع شود ولی اگر کسی نماز فرض را به قصد اتمام آن قطع کند از حالتی به حالت بهتر منتقل شده است و در این کار اشکالی وجود ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل رجل المسجد للصلاة متأخرا عن الجماعة، فوجدهم في التشهد الأخير، فجلس معهم، ثم جاء متأخرون مثله من بعده، فهل يُسَلَّمُ مع الجماعة ويُصَلِّي مع من جاء بعده جماعة أخرى؟ وهل ذلك أفضل؟ أم يُكْمِل الصلاة التي أدرك التشهد فيها، ويكون قد أدرك فضل الجماعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصحيح أن من أدرك التشهد مع الإمام فإنه ليس مدركًا لصلاة الجماعة؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «من أدرك ركعة من الصلاة، فقد أدرك الصلاة»، فهذه الجملة الشرطية تُفيد أن من أدرك ركعة أدرك الصلاة، فيكون مفهومها أن من لم يدرك ركعة لم يدرك الصلاة.

وعلى هذا فإذا حضر جماعة آخرون وقطع صلاته ليصلي معهم فإن هذا لا بأس به؛ لأنه إنما قطع الفرض هنا لإتمامه، والْمُحَرَّمُ قطع فرض لتركه، وأما من قطع فرضًا لإتمامه فقد انتقل من حال إلى حال أفضل منها، ولا حرج عليه في ذلك.

مطالب مرتبط:

(۲۷۹۲) اعتبار رکعت مأموم در صورت درک رکوع امام پس از تکبیرة الإحرام

هرگاه انسان همراه امام وارد نماز شده و تکبیرة الاحرام بگوید سپس به رکوع برود ولی امام قبل از این او به حد رکوع برسد بلند شود آن رکعت را درک نکرده است...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۷) حکم درک رکعت آخر نماز جماعت و اثر آن در تحقق جماعت

کسی که رکوع رکعت آخری نماز را با امام درک نموده نماز جماعت را درک نموده است...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۸) حکم اقتدای مأموم در تشهد آخر و تحقق جماعت برای او

هر کسی که آمد در حالی که امام در تشهد آخری بود اگر امید دارد که جماعت دیگری در این مسجد برپا می­شود یا در مسجدی دیگر برپا می­شود در نماز وارد نشود ولی اگر امیدی ندارد همراه امام وارد نماز می­شود زیرا درک کردن قسمتی از نماز بهتر از درک نکردن آن است...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۶) حکم رکعتی که در آن سوره فاتحه از مأموم فوت شده باشد در نماز جماعت

هنگامی که انسان به نماز آمد در حالی که امام در حالت رکوع بود تکبیرة الاحرام را در حالت ایستاده می‌‌گوید سپس تکبیر رکوع را می‌‌گوید و رکوع می‌‌کند و این رکعتش کامل است چه سوره‌‌ی فاتحه را بخواند و چه سوره‌‌‌‌ی فاتحه را نخواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۹۳) حکم ایستادن مأموم هنگام رکوع امام و عدم متابعت تا سجده

اگر آمدی در حالی که امام سرش را از رکوع بر بالا آورد در حالی که ایستاده‌‌ای تکبیرة الاحرام بگو سپس اگر امام در حال سجده بود به سجد برو و اگر امام نشسته بود بنشین و با این کار یک رکعت محسوب نمی‌‌شود زیرا رکوع از تو فوت شده است و هرکس رکوع از او فوت شد رکعت از او فوت شده است....

ادامه مطلب …

(۲۷۹۱) حکم رکوع مأموم در حال برخاستن امام و اثر آن بر ادراک رکعت

هنگامی که انسان وارد شد در حالی که امام در حالت رکوع بود، تکبیرة الاحرام را گفته و فوری رکوع کند، در این حالت تکبیر گفتنش برای رکوع سنت است و واجب نیست. اگر برای رکوع تکبیر بگوید بهتر است اما اگر آن را ترک نمود اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه