(۲۷۸۱) سوال: از وقتی که وارد عربستان شده‌‌ام نتوانستم نماز جمعه را بخوانم و با ارده‌‌ی خودم نبوده بلکه با اراده‌‌ی دیگری بوده است. مکان کارم نیز دور است و مساجدی در آن جا نیست. اما هر کسی که از خود اراده و اختیار دارد نماز می‌‌خواند ولی من نماز جمعه را نمی‌‌خوانم، آیا گناه آن بر من است یا بر کسی دیگر؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

در شریعت اسلام قاعده‌‌ی عمومی و سودمندی وجود دارد که تعدادی از آیات قرآن بر آن دلالت دارد. از جمله‌‌ی آن‌‌ها فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ }[بقره: ۲۸۶](الله هیچ کس را جز به اندازه‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کند) و فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید) همچنین فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : { وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}[حج: ۷۸](و در دین برای شما هیچ سختی (و تنگنایی) قرار نداد).

لذا اگر مکانت از مساجد دور است و اطرافت مسجدی نیست که بتوانی در آن نماز جمعه بخوانی در این صورت نماز جمعه بر تو واجب نیست. زیرا به خاطر دوری و سختی در صورت ترک آن معذور هستی و اگر بر تو نماز جمعه واجب نیست، نه بر تو و نه بر دیگران گناهی وجود ندارد. به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ}[انعام: ۱۶۴](و هیچ کس بار (گناه) دیگری را به دوش نمی‌‌کشد) الحمدلله به خاطر آسانی که در این دین قرار داده. لذا تو اطمینان داشته باش که در این حالت بر تو گناهی نیست.