پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۵۱) حکم ترک جماعت در مسجد به‌علت اشتغال و دوری مکان از مسجد با وجود شنیدن اذان

(۲۷۵۱) سوال: مشغول به کاری است که ساعت کاری آن از نماز صبح شروع شده و تا بعد از نماز ظهر چه بسا عصر ادامه دارد و محل کارش از مسجد حدود دو کیلومتر فاصله دارد، صدای اذان را می‌‌شنویم ولی کار طوری است که باید در محل کار باقی بمانیم، حکم نماز فرض در این مکان چیست؟ آیا نماز صحیح است یا اینکه باید در مسجد با جماعت حضور داشته باشیم؟

جواب:

بر انسان واجب است که در نماز همراه با جماعت مسلمانان حضور داشته باشد، اما اگر در محل کار است همان‌‌طور که سؤال کننده گفت و نمی‌‌تواند برای نماز به مسجد برد؛ در محل کارش همراه با دوستان و همکارانش نماز جماعت می‌‌خواند، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ :  {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید)، همچنین: { وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}[حج: ۷۸](و در دین برای شما هیچ سختی (و تنگنایی) قرار نداد).

و این سؤال کننده و هر کسی جوابم را می‌‌شنود، بدانند که نماز جماعت فرض عین است و در آن پاداش زیادی نهفته است، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌‌فرماید: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت به نسبت نماز فردی بیست و هفت درجه بهتر است) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد نمودند که متخلفین از نماز را بسوزانند؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة -أو قال لا یشهدون الجماعة- فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۲](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه يعمل في عمل يتطلب منه الاستمرار من صلاة الفجر إلى بعد صلاة الظهر إن لم يكن العصر، ومكان العمل يبعد عن المسجد بحوالي اثنين كيلو متر، ونَسْمَعُ الأذان، ولكن العمل يتطلب أن نبقى في محلنا، فما حكم صلاة الفريضة في ذلك المكان؟ وهل الصلاة صحيحة أم لا بد من الحضور مع صلاة الجماعة بالمسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يحضر الصلاة في المسجد مع جماعة المسلمين، ولكن إذا كان في عمل كما قال السائل لا يمكن معه أن يذهب إلى الصلاة في المسجد، فليُصَلِّ جماعة في مكانه مع إخوانه وزملائه؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ﴾ [الحج: ۷۸].

وليعلم هذا السائل، ومن سمع جَوَابِي هذا أن صلاة الجماعة واجبة فرض على العيان وأن فيها أجرًا عظيما، قال فيها رسول الله -صلى الله علية وسلم-« صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع وعشرين درجة»، وهم أن يُحرق المتخلفين، فقال – صلى الله علية وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا أن يصلي بالناس، ثم أنطلق معي برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة أو قال: لا يشهدون الجماعة فَأَحَرقَ عليهم بيوتهم بالنار».

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۳) حکم نماز جماعت برای کسی که مسجد شرعی در اطرافش وجود ندارد

قول راجح از اقوال اهل این است که نماز جماعت بر تک تک افراد واجب بوده همچنین واجب است که آن را به صورت جماعت در مساجد بخوانند،...

ادامه مطلب …

(۲۷۷۴) حکم ترک جماعت به سبب بدعت یا دعاهای ناصحیح نمازگزاران در مسجد

چنین چیزی سبب جواز ترک نماز جماعت نیست بلکه بر شخص واجب است که در نماز جماعت حاضر شود و کسانی را که با شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در عمل مخالفت نموده نصیحت کند و فرقی ندارد که مربوط به نماز و یا غیر نماز باشد...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۲) ترک نماز جمعه به دلیل عدم اقامه در منطقه

باغ‌‌هایی که خارج از شهر هستند در آن جمعه واجب نیست منظورم این است که باغ‌‌هایی که از شهر دور هستند اما اگر نزدیک باشد بر آن‌‌ها واجب است که در مسجدی که نماز جمعه در آن برگزار می‌‌شود شرکت داشته و نماز جمعه را در آن برپا دارند....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۵) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به علت بیماری جسمی که موجب آزار دیگران می‌شود

اگر بو قوی باشد که کسانی را که در مسجد هستند اذیت می‌‌کند، از آمدن به مسجد خود داری کند، ...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۵) حکم نماز خواندن در محل کار در صورت منع از رفتن به مسجد برای نگهبانی

اگر مسجد از تو دور است و صاحب مزرعه مانع رفتن تو می‌‌شود، زیرا بر نگهبانی از مزرعه و چهارپایان تأثیر دارد، اشکالی ندارد که در مزرعه نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۶۰) حکم اذان و اقامه برای نماز در مکان دور از شهر بدون شنیدن صدای اذان مسجد

اگر می‌‌خواهد به شنیدن اذان از رادیو اکتفا کند، خود دارای حکمی است و اگر می‌‌خواهد هرگاه که اذان را از رادیو شنید، بلند شده و اذان بگوید، خود دارای حکمی است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه