شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۷۵۱) حکم ترک جماعت در مسجد به‌علت اشتغال و دوری مکان از مسجد با وجود شنیدن اذان

(۲۷۵۱) سوال: مشغول به کاری است که ساعت کاری آن از نماز صبح شروع شده و تا بعد از نماز ظهر چه بسا عصر ادامه دارد و محل کارش از مسجد حدود دو کیلومتر فاصله دارد، صدای اذان را می‌‌شنویم ولی کار طوری است که باید در محل کار باقی بمانیم، حکم نماز فرض در این مکان چیست؟ آیا نماز صحیح است یا اینکه باید در مسجد با جماعت حضور داشته باشیم؟

جواب:

بر انسان واجب است که در نماز همراه با جماعت مسلمانان حضور داشته باشد، اما اگر در محل کار است همان‌‌طور که سؤال کننده گفت و نمی‌‌تواند برای نماز به مسجد برد؛ در محل کارش همراه با دوستان و همکارانش نماز جماعت می‌‌خواند، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ :  {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید)، همچنین: { وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}[حج: ۷۸](و در دین برای شما هیچ سختی (و تنگنایی) قرار نداد).

و این سؤال کننده و هر کسی جوابم را می‌‌شنود، بدانند که نماز جماعت فرض عین است و در آن پاداش زیادی نهفته است، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌‌فرماید: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت به نسبت نماز فردی بیست و هفت درجه بهتر است) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد نمودند که متخلفین از نماز را بسوزانند؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة -أو قال لا یشهدون الجماعة- فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۲](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه يعمل في عمل يتطلب منه الاستمرار من صلاة الفجر إلى بعد صلاة الظهر إن لم يكن العصر، ومكان العمل يبعد عن المسجد بحوالي اثنين كيلو متر، ونَسْمَعُ الأذان، ولكن العمل يتطلب أن نبقى في محلنا، فما حكم صلاة الفريضة في ذلك المكان؟ وهل الصلاة صحيحة أم لا بد من الحضور مع صلاة الجماعة بالمسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يحضر الصلاة في المسجد مع جماعة المسلمين، ولكن إذا كان في عمل كما قال السائل لا يمكن معه أن يذهب إلى الصلاة في المسجد، فليُصَلِّ جماعة في مكانه مع إخوانه وزملائه؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ﴾ [الحج: ۷۸].

وليعلم هذا السائل، ومن سمع جَوَابِي هذا أن صلاة الجماعة واجبة فرض على العيان وأن فيها أجرًا عظيما، قال فيها رسول الله -صلى الله علية وسلم-« صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع وعشرين درجة»، وهم أن يُحرق المتخلفين، فقال – صلى الله علية وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا أن يصلي بالناس، ثم أنطلق معي برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة أو قال: لا يشهدون الجماعة فَأَحَرقَ عليهم بيوتهم بالنار».

مطالب مرتبط:

(۲۷۵۳) صحت نماز در مسجد ساخته‌شده در زیرزمینِ ساختمان تجاری

اصل بر این است که نماز در همه جا درست است، مگر جاهایی که دلیل بر منع آن وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۲) آیا ممکن است که نماز جماعت را همراه با خواهرانم در خانه به جای مسجد بخوانم؟

قول صحیح از اقوال اهل علم این است که جایز نیست نماز جماعت را در خانه‌‌ات بخوانی، بلکه واجب است به مسجد بروی...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۲) عذرهایی که تخلف از نماز جماعت را بر انسان هرچند که اذان را بشنود، مباح می‌کند، چیست؟

بر هر مردی که صدای اذان را می­شنود واجب است که در مسجد حاضر شده و نماز جماعت را همراه مسلمانان بخواند، مگر اینکه عذر شرعی وجود داشته باشد و از جمله عذرهای شرعی، آن چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر نموده است...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۵) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب پرستاری از فرزند بیمار در مدت طولانی

مادامی که پسرت نیازمند وجودت همراهش بوده چیزی بر تو نیست چون نیاز مریض به پرستار از جمله چیزهایی است که وجوب نماز جمعه و جماعات را از پرستار ساقط می‌‌کند اما اگر امکان این وجود دارد که کسی در مدت رفتنت به نماز پرستاری او را بکند در این حالت نماز از تو ساقط نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۸) حکم نماز صبح در سفر

آنچه برخی گمان می‌‌‌‌کنند که مسافر در مسجد نماز نمی‌‌خواند، زیرا قصر می‌‌خواند، اشتباه است و نماز جماعت بر مسافر و بر مقیم واجب است، بنابراین بر مسافر واجب است که به مسجد برود و همراه مسلمانان نماز بخواند، مگر اینکه مسجد دور باشد و رسیدن به مسجد برای او سخت باشد، در این صورت همراه با دوستانش به صورت جماعت می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه