دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۲۷۵۱) حکم ترک جماعت در مسجد به‌علت اشتغال و دوری مکان از مسجد با وجود شنیدن اذان

(۲۷۵۱) سوال: مشغول به کاری است که ساعت کاری آن از نماز صبح شروع شده و تا بعد از نماز ظهر چه بسا عصر ادامه دارد و محل کارش از مسجد حدود دو کیلومتر فاصله دارد، صدای اذان را می‌‌شنویم ولی کار طوری است که باید در محل کار باقی بمانیم، حکم نماز فرض در این مکان چیست؟ آیا نماز صحیح است یا اینکه باید در مسجد با جماعت حضور داشته باشیم؟

جواب:

بر انسان واجب است که در نماز همراه با جماعت مسلمانان حضور داشته باشد، اما اگر در محل کار است همان‌‌طور که سؤال کننده گفت و نمی‌‌تواند برای نماز به مسجد برد؛ در محل کارش همراه با دوستان و همکارانش نماز جماعت می‌‌خواند، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ :  {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید)، همچنین: { وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}[حج: ۷۸](و در دین برای شما هیچ سختی (و تنگنایی) قرار نداد).

و این سؤال کننده و هر کسی جوابم را می‌‌شنود، بدانند که نماز جماعت فرض عین است و در آن پاداش زیادی نهفته است، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌‌فرماید: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت به نسبت نماز فردی بیست و هفت درجه بهتر است) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد نمودند که متخلفین از نماز را بسوزانند؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة -أو قال لا یشهدون الجماعة- فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۲](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه يعمل في عمل يتطلب منه الاستمرار من صلاة الفجر إلى بعد صلاة الظهر إن لم يكن العصر، ومكان العمل يبعد عن المسجد بحوالي اثنين كيلو متر، ونَسْمَعُ الأذان، ولكن العمل يتطلب أن نبقى في محلنا، فما حكم صلاة الفريضة في ذلك المكان؟ وهل الصلاة صحيحة أم لا بد من الحضور مع صلاة الجماعة بالمسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يحضر الصلاة في المسجد مع جماعة المسلمين، ولكن إذا كان في عمل كما قال السائل لا يمكن معه أن يذهب إلى الصلاة في المسجد، فليُصَلِّ جماعة في مكانه مع إخوانه وزملائه؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ﴾ [الحج: ۷۸].

وليعلم هذا السائل، ومن سمع جَوَابِي هذا أن صلاة الجماعة واجبة فرض على العيان وأن فيها أجرًا عظيما، قال فيها رسول الله -صلى الله علية وسلم-« صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع وعشرين درجة»، وهم أن يُحرق المتخلفين، فقال – صلى الله علية وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا أن يصلي بالناس، ثم أنطلق معي برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة أو قال: لا يشهدون الجماعة فَأَحَرقَ عليهم بيوتهم بالنار».

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۱) حکم ترک جماعت در مسجد دارای بدعت

عمل شما جایز بلکه واجب است، اگر حضور شما در جماعت متضمن چیزهای منکری است، لذا اگر در مسجدی خالی از این منکرات نماز بخوانید، کار بسیار خوبی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۴) حکم ترک نماز جماعت در صورت بیماری روانی یا عصبی هنگام ازدحام

بله! می‌‌توانی نماز را ترک کنی و در خانه بخوانی، زیرا حضور در جماعت باعث می‌‌شود این بیماری به سراغت بیاید...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۵) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب پرستاری از فرزند بیمار در مدت طولانی

مادامی که پسرت نیازمند وجودت همراهش بوده چیزی بر تو نیست چون نیاز مریض به پرستار از جمله چیزهایی است که وجوب نماز جمعه و جماعات را از پرستار ساقط می‌‌کند اما اگر امکان این وجود دارد که کسی در مدت رفتنت به نماز پرستاری او را بکند در این حالت نماز از تو ساقط نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۸) حکم ترک کردن نماز صبح همراه با جماعت در مسجد چیست؟

او را نصیحت می‌‌کنیم که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در نفسش داشته و این تنبلی را رها نماید و اگر خود را بر قوت، نشاط و محکمی عادت دهد، موفق می‌‌شود و کسالت وی از بین می‌‌رود و حضورش در جماعت به گونه‌‌ای می‌‌شود که گویا بر آن فطرت یافته است و از دست دادن نماز جماعت باعث تنگی سینه‌‌اش و ناراحتی‌‌اش می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۷) حکم مسئولیت والدین در قبال ترک جماعت فرزندان بالغ در نماز صبح

بر تو به خاطر عدم حضور آن‌‌ها در نماز گناهی نیست، مادامی که آن‌‌ها را بیدار می‌‌کنی ولی آن‌‌ها می‌‌خوابند؛ زیرا تو واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر تو واجب گردانیده را انجام دادی و آن‌‌ هم بیدار کردن کسانی که خواب هستند است....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۹) ترجیح بین جماعت مسجد و اقامه نماز با خانواده ناتوان در شب‌های رمضان

اما نماز فرض: بر تو واجب است که آن را در مسجد بخوانی و جایز نیست جماعت را به خاطر مراعات اهل خانه ترک نمایی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه