شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۷۵۰) حکم صحت نماز جماعت یا فرادی در مدرسه با وجود مسجد نزدیک

(۲۷۵۰) سوال: هشت نفر هستیم که در مدرسه‌‌ای با مسجد حدود نصف کیلومتر فاصله دارد، ساکن هستیم و نماز خود را در مدرسه یا یه صورت جماعتی و یا فردی می‌‌خوانیم و برای خواندن آن به مسد روستا نمی‌‌رویم همچنین می‌‌دانیم که خواندن نماز مادامی که مسجد نزدیک است، جز در مسجد جایز نیست و در برنامه‌‌ی نور علی الدرب شنیدیم که خواندن نماز مادامی که صدای اذان شنیده می‌‌شود، جز در مسجد جایز نیست؛ آیا نمازهای گذشته‌‌ی ما صحیح است یا اینکه بر ما قضا لازم است؟

جواب:

نمازهای گذشته‌‌ی شما که آن را در مدرسه می‌‌خواندید در حالی که مسجد به شما نزدیک است، درست است:

اول: چون نمی‌‌دانستید نماز در مسجد واجب است.

دوم: زیرا نماز را به صورت جماعت خواندید و بسیاری از اهل غلم گفته‌‌اند: نماز جماعت واجب است، حال چه در مسجد یا اینکه در غیر از مسجد باشد، هرچند که راجح این است که باید در مساجد باشد.

سوم: قول راجح این است که نماز فردی قبول است هر چند که می‌‌تواند به صورت جماعت بخواند؛ به این معنا که از گردن او ساقط شده و قضا بر وی لازم نیست ولی با ترک نمودن آن گناه‌‌کار است.

و دلیل صحیح بودن آن حدیث ابن عمر و ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم   در مورد فضیلت نماز جماعت به نسبت نماز فردی است. [۱]زیرا فضیلت نماز جماعت بر نماز فردی دلالت می‌‌دهد بر اینکه نماز فردی در آن پاداش وجود دارد و ممکن نیست که در آن پاداش باشد ولی صحیح نباشد؛ اما صحیح است همراه با گناه برای کسی که می‌‌تواند همراه با جماعت در مسجد نماز بخواند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل عددنا ثمانية أفراد، نقيم في مدرسة تبعد عن المسجد بحوالي نصف كيلو متر، نؤدي صلاتنا في المدرسة جماعة أو فرادى، ولا نذهب لأدائها في مسجد القرية، ونحن نعلم بأن الصلاة لا تجوز إلا في المسجد ما دام قريبا، وسمعنا في برنامجكم نور على الدرب أنه لا يجوز الصلاة إلا في المسجد طالما سمعنا الأذان، فهل صلاتنا الماضية صحيحة أم يجب علينا القضاء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاتكم الماضية التي تصلونها في المدرسة مع قرب المسجد إليكم صلاة صحيحة:

أولا: لأنكم لا تعلمون أن الصلاة في المسجد واجبة.

ثانيا : لأنكم أديتم الجماعة، وقد قال كثير من أهل العلم: إن الواجب الصلاة جماعة، سواء في المساجد أم في غير المساجد، وإن كان الراجح أنه يجب أن تكون في المسجد. ثالثا: القول الراجح أن صلاة الفرد صحيحة وإن كان يتمكن من الجماعة، ومعنى قولنا: صحيحة أنها تبرأ بها الذمة ولا يلزمه قضاؤها، ولكنه آثم بترك الجماعة.

ودليل صحتها حديث ابن عمر، وحديث أبي هريرة رضي الله عنه في تفضيل صلاة الجماعة على صلاة الفَةٌ، فإن تفضيل صلاة الجماعة على صلاة الفَةٌ يدل على أن صلاة الفَكِّ فيها أجر، ولا يمكن أن يكون فيها أجر إلا إذا كانت صحيحة، ولكنها صحيحة مع الإثم على من قدر أن يصلي مع الجماعة في المسجد.

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۸) حکم ترک نماز جماعت به دلیل خصومت شخصی

به نسبت تخلف شخص از نماز جماعت در مسجد چون در مسجد کسی که با او خصومت دارد است، کارش حرام بوده و عذر به شمار نمی‌‌آید و در روز قیامت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی سودی نمی‌‌رساند؛ لذا بر او واجب است که نماز جماعت را در مسجد حاضر شده هر چند که دشمنش آنجا باشد، این اولین کاری که باید انجام است....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۰) حکم اذان و اقامه برای نماز در مکان دور از شهر بدون شنیدن صدای اذان مسجد

اگر می‌‌خواهد به شنیدن اذان از رادیو اکتفا کند، خود دارای حکمی است و اگر می‌‌خواهد هرگاه که اذان را از رادیو شنید، بلند شده و اذان بگوید، خود دارای حکمی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۷) حکم ترک نماز جماعت برای نگهبانی از امانت در محل کار

اشکالی ندارد که در مکان نگهبانی‌‌ات نماز بخوانی هر چند که به نماز جماعت نرسی، زیرا معذور هستی ولی به نسبت جمعه در سؤالش گفت که حاضر می‌‌شود و این از آسانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر وی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۹) حکم ترک برخی نمازهای جماعت به دلیل خستگی یا مشغله

اینکه نماز ظهر و عصر را تا وقت غروب به تأخیر بیندازد بر او حرام است و بر او لازم است که توبه کند و وقتش را طوری تنظیم کند که نمازها را در وقتش بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۸) حکم نماز جماعت در نمازخانه مؤسسه با وجود مسجد نزدیک

اگر این دانش آموزان به مسجد بروند و اهل مسجد از شلوغی با یکدیگر برخورد می‌‌کنند یا اینکه برخی در بازار سرگردان شوند و در مسجد نتوانند حضور یابند و اجتماع آن‌‌ها در این مکان بهتر و دورتر از تشویش است، نمازشان در این مکان بهتر از این است که به مسجد بروند و باعث اذیت، تشویش و فاصله انداختن و سرگردان شدن برخی در بازارها شوند..

ادامه مطلب …

(۲۷۴۵) حکم نماز خواندن در محل کار در صورت منع از رفتن به مسجد برای نگهبانی

اگر مسجد از تو دور است و صاحب مزرعه مانع رفتن تو می‌‌شود، زیرا بر نگهبانی از مزرعه و چهارپایان تأثیر دارد، اشکالی ندارد که در مزرعه نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه