پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۲۸) حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟

(۲۷۲۸) سوال: حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟ آیا نمازش درست است؟

جواب:

در این مسأله بین اهل علم اختلاف وجود دارد:

برخی می‌‌گویند: نمازش درست نیست، زیرا واجبی از واجبات نماز را ترک نموده است.

برخی می‌‌گویند: نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی.

و این قول صحیح‌‌تر است، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذّ بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت بیست و هفت درجه بهتر از نماز فردی است) و این دلالت می‌‌دهد بر اینکه صحیح است، زیرا اگر صحیح نبود برای آن به صورت اطلاق فضلی وجود نمی‌‌داشت، اما اگر نماز جماعت را بدون عذر ترک کند، گناه‌‌کار می‌‌شود، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۳](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد این کار را نمی‌‌کند، مگر به خاطر ترک نمودن واجب و در این مورد حرف نمی‌‌زند مگر اینکه از روی هشدار و بیم دادن باشد.


[۱] بخاری: کتاب الأذان، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۴۵)، و مسلم: کتاب المساجد . مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

[۲] ابن ماجه: کتاب المساجد و الجماعات، باب التغلیظ فی التخلف عن الجماعة، شماره­ی (۷۹۳).

[۳] مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يصلي بالبيت وهو يسمع الأذان؟ هل صلاته صحيحة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: في هذه المسألة خلاف بين أهل العلم. فمنهم من قال: إن صلاته غير صحيحة؛ لأنه ترك واجبًا من واجبات الصلاة.

ومنهم من قال: إن صلاته صحيحة مع الإثم وفَوَاتِ الأجر والخير. وهذا القول أصح؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفَذَّ بسبع وعشرين درجة»، وهذا يدل على أنها بسبع صحيحة؛ لأنها لو كانت غير صحيحة لم يكن فيها فضل إطلاقا، لكنه أثم بترك صلاة الجماعة بدون عذر؛ لقول الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من سَمِعَ النداء فلم يجب فلا صلاة له إلا من عذر»، ولقوله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتُقَامُ، ثم آمر رجلًا فيؤم الناس، ثم أنطلق برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقُ عليهم بيوتهم بالنار»، ولا يهم الرسول صلى الله عليه وسلم بهذا إلا بترك واجب، ولا يُحدث بهذا أيضًا إلا للتحذير والتخويف.

مطالب مرتبط:

(۲۷۴۹) حکم اقامه‌‌ی نماز جماعت در مدرسه چیست؟

اقامه‌‌ی نماز جماعت در مدرسه نزد بسیاری از اهل علم جایز است، زیرا مدرسه یک هیئت کامل محسوب می‌‌شود و جماعت همه‌‌ی آن‌‌ها را جمع می‌‌کند و پراکندگی ایجاد نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۳) آیا پاداش بین زن و مرد اگر زن همراه با زنان نماز جماعت بخواند، مساوی است؟

آنچه برایم ظاهر است این است که مساوی نیست...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۱) حکم ترک نماز جمعه به دلیل اجبار و عدم اختیار شخص

اگر مکانت از مساجد دور است و اطرافت مسجدی نیست که بتوانی در آن نماز جمعه بخوانی در این صورت نماز جمعه بر تو واجب نیست. زیرا به خاطر دوری و سختی در صورت ترک آن معذور هستی...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۰) حکم ترک نماز جمعه برای کارمند شیفتی به سبب ضرورت شغلی

با این کار گناه‌‌کار نمی‌‌شود. اما برای مسئولین شایسته است که کسانی را که به صورت شیفتی کار می‌‌کنند را به صورت چرخشی قرار دهند طوری که گروهی در این هفته نماز جمعه بخوانند...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۸) حکم ترک کردن نماز صبح همراه با جماعت در مسجد چیست؟

او را نصیحت می‌‌کنیم که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در نفسش داشته و این تنبلی را رها نماید و اگر خود را بر قوت، نشاط و محکمی عادت دهد، موفق می‌‌شود و کسالت وی از بین می‌‌رود و حضورش در جماعت به گونه‌‌ای می‌‌شود که گویا بر آن فطرت یافته است و از دست دادن نماز جماعت باعث تنگی سینه‌‌اش و ناراحتی‌‌اش می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۳) حکم حدیث «یهادى بین الرجلین» درباره‌ی حضور بیمار در نماز جماعت

این دلالت بر حرص صحابه بر نماز جماعت دارد، تا جاییکه از آن‌‌ها کسانی بودند که هر چند عذر داشتند اما برای درک نمودن فضیلت آن خود را به سختی و با تلاش فراوان می‌‌رساندند و از جمله حرص آن‌‌ها بر نماز جماعت این بود که آن را در حالت بیماری رها نمی‌‌کردند تا جاییکه یکی از آن‌‌ها بین دو نفر از سمت راست و چپ تکیه می‌‌داد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه