(۲۷۲۸) سوال: حکم کسی که در خانه نماز میخواند در حالی که صدای اذان را میشنود، چیست؟ آیا نمازش درست است؟
جواب:
در این مسأله بین اهل علم اختلاف وجود دارد:
برخی میگویند: نمازش درست نیست، زیرا واجبی از واجبات نماز را ترک نموده است.
برخی میگویند: نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی.
و این قول صحیحتر است، بنابر فرمودهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم : «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذّ بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت بیست و هفت درجه بهتر از نماز فردی است) و این دلالت میدهد بر اینکه صحیح است، زیرا اگر صحیح نبود برای آن به صورت اطلاق فضلی وجود نمیداشت، اما اگر نماز جماعت را بدون عذر ترک کند، گناهکار میشود، بنابر فرمودهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم : «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) همچنین به دلیل فرمودهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم : «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۳](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آنها بستههایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمیشوند، تا خانههای آنها را با آتش بسوزانم) و رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم قصد این کار را نمیکند، مگر به خاطر ترک نمودن واجب و در این مورد حرف نمیزند مگر اینکه از روی هشدار و بیم دادن باشد.
[۱] بخاری: کتاب الأذان، باب فضل صلاة الجماعة، شمارهی (۶۴۵)، و مسلم: کتاب المساجد . مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شمارهی (۶۵۱).
[۲] ابن ماجه: کتاب المساجد و الجماعات، باب التغلیظ فی التخلف عن الجماعة، شمارهی (۷۹۳).
[۳] مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شمارهی (۶۵۱).