شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۲۷۲۸) حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟

(۲۷۲۸) سوال: حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟ آیا نمازش درست است؟

جواب:

در این مسأله بین اهل علم اختلاف وجود دارد:

برخی می‌‌گویند: نمازش درست نیست، زیرا واجبی از واجبات نماز را ترک نموده است.

برخی می‌‌گویند: نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی.

و این قول صحیح‌‌تر است، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذّ بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت بیست و هفت درجه بهتر از نماز فردی است) و این دلالت می‌‌دهد بر اینکه صحیح است، زیرا اگر صحیح نبود برای آن به صورت اطلاق فضلی وجود نمی‌‌داشت، اما اگر نماز جماعت را بدون عذر ترک کند، گناه‌‌کار می‌‌شود، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۳](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد این کار را نمی‌‌کند، مگر به خاطر ترک نمودن واجب و در این مورد حرف نمی‌‌زند مگر اینکه از روی هشدار و بیم دادن باشد.


[۱] بخاری: کتاب الأذان، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۴۵)، و مسلم: کتاب المساجد . مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

[۲] ابن ماجه: کتاب المساجد و الجماعات، باب التغلیظ فی التخلف عن الجماعة، شماره­ی (۷۹۳).

[۳] مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يصلي بالبيت وهو يسمع الأذان؟ هل صلاته صحيحة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: في هذه المسألة خلاف بين أهل العلم. فمنهم من قال: إن صلاته غير صحيحة؛ لأنه ترك واجبًا من واجبات الصلاة.

ومنهم من قال: إن صلاته صحيحة مع الإثم وفَوَاتِ الأجر والخير. وهذا القول أصح؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفَذَّ بسبع وعشرين درجة»، وهذا يدل على أنها بسبع صحيحة؛ لأنها لو كانت غير صحيحة لم يكن فيها فضل إطلاقا، لكنه أثم بترك صلاة الجماعة بدون عذر؛ لقول الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من سَمِعَ النداء فلم يجب فلا صلاة له إلا من عذر»، ولقوله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتُقَامُ، ثم آمر رجلًا فيؤم الناس، ثم أنطلق برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقُ عليهم بيوتهم بالنار»، ولا يهم الرسول صلى الله عليه وسلم بهذا إلا بترك واجب، ولا يُحدث بهذا أيضًا إلا للتحذير والتخويف.

مطالب مرتبط:

(۲۷۳۶) حکم بلند گفتن «آمین» توسط زنان در نماز جماعت با حضور مردان نامحرم

زن هیچ یک از اذکاری را که سنت است به صورت جهری خوانده شود، جهری نمی‌‌خواند، در لبیک گفتن صدایش را بالا نمی‌‌برد، در اذکاتر بعد از نماز صدایش را بالا نمی‌‌برد و در آمین گفتن نیز صدایش را بالا نمی‌‌برد، این چیزی است که در حق زن مشهور است، چه مردان همراه آن‌‌ها باشند و چه نباشند....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۲) حکم نماز جماعت در کنار راه در صورت خطر رفت‌وآمد به مسجد

مادامی که این‌‌گونه است و مسجد حدود یک کیلومتر از شما فاصله دارد و بزرگراهی بین شما وجود دارد، اشکالی ندارد که در مکان خود نماز بخوانید و در این حالت اگر برای شما آسان‌‌تر است قصر و جمع بخوانید، زیرا مسافر هستید....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۱) حکم ترک جماعت در مسجد دارای بدعت

عمل شما جایز بلکه واجب است، اگر حضور شما در جماعت متضمن چیزهای منکری است، لذا اگر در مسجدی خالی از این منکرات نماز بخوانید، کار بسیار خوبی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۸) حکم ترک نماز جماعت به دلیل خصومت شخصی

به نسبت تخلف شخص از نماز جماعت در مسجد چون در مسجد کسی که با او خصومت دارد است، کارش حرام بوده و عذر به شمار نمی‌‌آید و در روز قیامت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی سودی نمی‌‌رساند؛ لذا بر او واجب است که نماز جماعت را در مسجد حاضر شده هر چند که دشمنش آنجا باشد، این اولین کاری که باید انجام است....

ادامه مطلب …

(۲۷۸۵) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب پرستاری از فرزند بیمار در مدت طولانی

مادامی که پسرت نیازمند وجودت همراهش بوده چیزی بر تو نیست چون نیاز مریض به پرستار از جمله چیزهایی است که وجوب نماز جمعه و جماعات را از پرستار ساقط می‌‌کند اما اگر امکان این وجود دارد که کسی در مدت رفتنت به نماز پرستاری او را بکند در این حالت نماز از تو ساقط نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۰) حکم شرکت در جماعت همراه با منکرات

بهتر این است که با آن‌‌ها نماز بخوانید و آن‌‌ها به ترک نمودن این اموری بدعی سفارش کنید، حال اگر هدایت شدند، به نفع شما و آن‌‌ها است، اما اگر هدایت نشدند، به نفع شما و به ضرر آن‌‌ها است و در این صورت برای شما عذر وجود دارد که تنهایی نماز بخوانید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه