دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۲۷۲۸) حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟

(۲۷۲۸) سوال: حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟ آیا نمازش درست است؟

جواب:

در این مسأله بین اهل علم اختلاف وجود دارد:

برخی می‌‌گویند: نمازش درست نیست، زیرا واجبی از واجبات نماز را ترک نموده است.

برخی می‌‌گویند: نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی.

و این قول صحیح‌‌تر است، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذّ بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت بیست و هفت درجه بهتر از نماز فردی است) و این دلالت می‌‌دهد بر اینکه صحیح است، زیرا اگر صحیح نبود برای آن به صورت اطلاق فضلی وجود نمی‌‌داشت، اما اگر نماز جماعت را بدون عذر ترک کند، گناه‌‌کار می‌‌شود، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۳](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد این کار را نمی‌‌کند، مگر به خاطر ترک نمودن واجب و در این مورد حرف نمی‌‌زند مگر اینکه از روی هشدار و بیم دادن باشد.


[۱] بخاری: کتاب الأذان، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۴۵)، و مسلم: کتاب المساجد . مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

[۲] ابن ماجه: کتاب المساجد و الجماعات، باب التغلیظ فی التخلف عن الجماعة، شماره­ی (۷۹۳).

[۳] مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يصلي بالبيت وهو يسمع الأذان؟ هل صلاته صحيحة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: في هذه المسألة خلاف بين أهل العلم. فمنهم من قال: إن صلاته غير صحيحة؛ لأنه ترك واجبًا من واجبات الصلاة.

ومنهم من قال: إن صلاته صحيحة مع الإثم وفَوَاتِ الأجر والخير. وهذا القول أصح؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفَذَّ بسبع وعشرين درجة»، وهذا يدل على أنها بسبع صحيحة؛ لأنها لو كانت غير صحيحة لم يكن فيها فضل إطلاقا، لكنه أثم بترك صلاة الجماعة بدون عذر؛ لقول الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من سَمِعَ النداء فلم يجب فلا صلاة له إلا من عذر»، ولقوله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتُقَامُ، ثم آمر رجلًا فيؤم الناس، ثم أنطلق برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقُ عليهم بيوتهم بالنار»، ولا يهم الرسول صلى الله عليه وسلم بهذا إلا بترك واجب، ولا يُحدث بهذا أيضًا إلا للتحذير والتخويف.

مطالب مرتبط:

(۲۷۴۵) حکم نماز خواندن در محل کار در صورت منع از رفتن به مسجد برای نگهبانی

اگر مسجد از تو دور است و صاحب مزرعه مانع رفتن تو می‌‌شود، زیرا بر نگهبانی از مزرعه و چهارپایان تأثیر دارد، اشکالی ندارد که در مزرعه نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۷) حکم مسئولیت والدین در قبال ترک جماعت فرزندان بالغ در نماز صبح

بر تو به خاطر عدم حضور آن‌‌ها در نماز گناهی نیست، مادامی که آن‌‌ها را بیدار می‌‌کنی ولی آن‌‌ها می‌‌خوابند؛ زیرا تو واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر تو واجب گردانیده را انجام دادی و آن‌‌ هم بیدار کردن کسانی که خواب هستند است....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۹) حکم اقامه‌‌ی نماز جماعت در مدرسه چیست؟

اقامه‌‌ی نماز جماعت در مدرسه نزد بسیاری از اهل علم جایز است، زیرا مدرسه یک هیئت کامل محسوب می‌‌شود و جماعت همه‌‌ی آن‌‌ها را جمع می‌‌کند و پراکندگی ایجاد نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۷۷۵) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به علت بیماری جسمی که موجب آزار دیگران می‌شود

اگر بو قوی باشد که کسانی را که در مسجد هستند اذیت می‌‌کند، از آمدن به مسجد خود داری کند، ...

ادامه مطلب …

(۲۷۷۳) حکم نماز جماعت برای کسی که مسجد شرعی در اطرافش وجود ندارد

قول راجح از اقوال اهل این است که نماز جماعت بر تک تک افراد واجب بوده همچنین واجب است که آن را به صورت جماعت در مساجد بخوانند،...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۳) آیا پاداش بین زن و مرد اگر زن همراه با زنان نماز جماعت بخواند، مساوی است؟

آنچه برایم ظاهر است این است که مساوی نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه