جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۲۵۸۳) اگر نماز صبح را از جماعت جا ماندم، اول فرض را بخوانم یا سنت را؟

(۲۵۸۳ ) سوال: آیا بهتر برای کسی که نماز صبح از او با جماعت فوت شده و می‌‌خواهد تنهایی بخواند، سنت صبح را مقدم بر فرض نماید؟ یا اینکه اول فرض را بخواند و بعد سنت را بخواند؟

جواب:

بهتر در حق کسی که نماز فجر با جماعت از او فوت شده و سنت صبح را نخوانده این است که اول راتبه را بخواند و بعد نماز فرض را بخواند، حتی اگر فرض شود که خواب بر او غالب شد و بعد از غروب طلوع خورشید بیدار شد، ابتدا سنت را می‌‌خواند، همانطور که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در داستان به خواب رفتنشان از نماز صبح در سفر ثابت شده است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سنت صبح را خواند سپس نماز را اقامه نمود و مانند هر روز برای اصحابش نماز خواند. [۱] و سنت صبح را بعد از نماز می‌‌خواند، کسی که سنت از او فوت شد و وارد مسجد شد در حالی که امام نماز فرض را شروع کرده است، در این صورت همراه امام نماز فرض را می‌‌خواند، سپس بعد از آن راتبه را می‌‌خواند.

برخی از اهل علم می‌‌گویند: بهتر است که قضای راتبه را تا وقت نماز ضحی به تأخیر بیندازد، مگر اینکه می‌‌ترسد آن را فراموش کند که در این صورت آن را بعد از نماز صبح می‌‌خواند.

اما برخی از علما می‌‌‌‌گویند: بلکه آن را در هر صورت بعد از نماز  صبح بخواند، حال چه ترس فراموشی باشد و چه نباشد، زیرا وقع فراموشی بین مردم زیاد است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الأفضل لمن فاتته صلاة الفجر في الجماعة وصلى منفردًا أن يُقَدِّم ركعتي الفجر على الفريضة؟ أم يصلي الفريضة أولا ثم يأتي بالسُّنَّة الراتبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الأفضل لمن فاتته الصلاة مع الجماعة ولم يصل راتبة الفجر أن يبدأ بالراتبة أولا، ثم يأتي بالفريضة، حتى لو فرض أن غلبه النوم ولم يستيقظ إلا بعد طلوع الشمس فإنه يُقَدِّمُ النافلة، أي: الراتبة قبل الفريضة، كما ثبت ذلك عن النبي صلى الله عليه وسلم في قصة نومهم عن صلاة الصبح في السفر، فإن النبي صلى الله عليه وسلم صلى نافلة الفجر، ثم أقام الصلاة وصلى بأصحابه كما يصلي كل يوم، وإنما تُصَلَّي راتبة الفجر بعد الفريضة لمن فاتته ودخل المسجد والإمام قد شرع في صلاة الفريضة، فإنه يدخل معه في صلاة الفريضة، ثم يصلي الراتبة بعدها.

قال بعض أهل العلم والأفضل أن يؤخر الراتبة إلى الضحى، إلا إذا كان يخشى أن ينساها فليصلها بعد صلاة الفجر.

وقال بعض العلماء: بل له أن يُصَلِّيها بعد صلاة الفجر بكل حال، سواء خشي أن ينساها أم لم يخش؛ لأن وقوع النسيان أمر كثير بين الناس.

مطالب مرتبط:

(۲۵۸۱) حکم خروج از مسجد پس از ادای سنت صبح پیش از نماز فرض

بله سنت قبلی راتبه است و آن را انجام داده است، اما هنگامی که برگشت بهتر است که سنت تحیه‌‌ی مسجد را بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۶۲۵) حکم قضای سنت وضو پس از رؤیای انجام غسل و وضو در خواب

 نه! لازم نیست و تو آن را نخوان....

ادامه مطلب …

(۲۶۲۲) برخی از نمازگزاران را ملاحظه می‌‌کنم که سنت را در مکانی غیر از مکان نماز فرض می‌‌خوانند، آیا این کار سنت است؟

بله! این کار اصلی در سنت دارد...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۲) حکم بالا بردن دو دست و مسح نمودن آن هنگام سنت‌‌های راتبه چیست؟

نه، این کار مشروع نیست، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوافل و دیگر سنت‌‌ها را می‌‌خواند ولی از ایشان نقل نشده که هرگاه سلام می‌‌دادند، دستانش را بالا برده و دعا می‌‌کردند یا اینکه بدون بالا بردن دو دست دعا می‌‌کردند....

ادامه مطلب …

(۲۵۷۷) سنت‌‌های رواتب کدام است؟ آیا نماز جمعه سنت قبلیه دارد؟

جمعه بعد از آن راتبه وجود دارد و قبل از آن راتبه‌‌ای نیست، زیرا مردم می‌‌آیند و هر قدر که الله می‌‌خواهد نماز می‌‌خوانند و تا آمدن امام قرآن می‌‌خوانند، لذا قبل از آن راتبه‌‌ای وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۹) حکم دو رکعت احرام چیست؟

اما دو رکعت احرام -دو رکعتی که کسی که می‌‌خواهد احرام ببندد، آن را می‌‌خواند- مشروع نیست، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که برای احرام نماز خاصی وجود دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه