شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۲۶۱۹) حکم شرعی خواندن دو رکعت نماز پس از تحیة‌المسجد در روز جمعه پس از اذان

(۲۶۱۹) سوال: بسیاری از مردم را می‌‌بینم که بعد از اذان به خصوص روز جمعه با این وجود که سنت تحیه را خوانده‌‌اند، دو رکعت می‌‌خوانند، حکم این نماز چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

اما نماز در غیر روز جمعه بین اذان و اقامه در تمام نمازها مشروع است، بنابر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «بین کل أذانین صلاة»[۱](بین هر اذان و اقامه‌‌ای نمازی وجود دارد) و اما جمعه بعد از اذان آن نمازی نیست، زیرا هنگامی که گفت، پیش روی خطیب اذان می‌‌گوید و هنگامی که مؤذن از اذانش فارغ شد، خطیب شروع به خطبه می‌‌کند، لذا ممکن نیست که انسان بعد از اذان دوم بلند شود و نماز بخواند.

اما اذان اول: حدود یک ساعت یا چهل و پنج دقیقه یا شبیه آن قبل از آمدن امام است، لذا کسی که بلند شد و نماز خواند اشکالی ندارد، اما نیت سنت راتبه نکند، زیرا اذان اول سنت امیر المؤمنین عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ است.

و چیز ممنوعی در اینجا وجود دارد که برخی از مردم آن را انجام می‌‌دهند، در حالی که در مسجد منتظر آمدن خطیب نشسته‌‌اند، هنگامی که زوال نزدیک شد، بلند می‌‌شود و دو رکعت نماز می‌‌خواند و این جایز نیست، زیرا هنگامی که زوال نزدیک شد، وقت نهی است و نماز مطلق در وقت نهی درست نیست و فقط نماز دارای سبب درست است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أرى كثيرًا من الناس يصلون ركعتين بعد الأذان، وخاصة يوم الجمعة، رغم أنهم قد صلوا التحية، فما حكم هذه الصلاة جزاكم الله خيرا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الصلاة في غير يوم الجمعة بين الأذان والإقامة فإنها مشروعة في كل الصلوات؛ لقول الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «بين كل أذانين صلاة»، وأما الجمعة فليس بعد أذانها صلاة؛ لأنه إذا أذن فإنما يؤذن بين يدي الخطيب، والخطيب إذا فرغ المؤذن من أذانه شرع في الخطبة، فلا يمكن أن يقوم الإنسان يصلي بعد أذان الجمعة الثاني.

أما الأذان الأول فيكون قبل مجيء الإمام بنحو ساعة، أو خمس وأربعين دقيقة، أو ما أشبه ذلك، فمن قام يصلي فلا حرج عليه، لكن لا ينوي ذلك سنةً راتبة؛ لأن الأذان الأول إنما سَنَّه أمير المؤمنين عثمان بن عفان رضي الله عنه.

وهنا شيء محظور يفعله بعض الناس وهو: أن يكون جالسا في المسجد ينتظر مجيء الخطيب، فإذا قارب الزوال قام يصلي ركعتين، وهذا لا يجوز؛ لأنه إذا قارب الزوال صار الوقت وقت نهي، ووقت النهي لا تجوز فيه الصلاة المطلقة، وإنما تجوز فيه الصلاة ذات السبب.

مطالب مرتبط:

(۲۶۳۲) حکم بالا بردن دو دست و مسح نمودن آن هنگام سنت‌‌های راتبه چیست؟

نه، این کار مشروع نیست، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوافل و دیگر سنت‌‌ها را می‌‌خواند ولی از ایشان نقل نشده که هرگاه سلام می‌‌دادند، دستانش را بالا برده و دعا می‌‌کردند یا اینکه بدون بالا بردن دو دست دعا می‌‌کردند....

ادامه مطلب …

(۲۶۰۷) چه زمانی سنت قبلیه‌‌ی عصر به نسبت زن پایان می‌‌یابد؟

نماز عصر سنت قبلیه و بعدیه ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۶۱۲) حکم مداومت بر سنت قبلیه‌‌ی عصر و عدم ترک آن چیست؟

شایسته است که قبل از نماز عصر دو رکعت بخواند، اما آن را سنت راتبه قرار ندهد، به این معنا که: برخی اوقات آن را نخواند...

ادامه مطلب …

(۲۵۷۲) نوافل را در خانه بخوانیم یا در مسجد؟

سنت‌‌ها را انسان همانطور می‌‌خواند که نماز فرض را می‌‌خواند، زیرا اصل در سنت این است که مثل فرض است مگر اینکه دلیلی وجود داشته باشد و سنت‌‌های تابع فرایض، رواتب نامیده می‌‌شوند...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۰) حکم خواندن چهار رکعت قبل از نماز عصر چیست؟

اگر این چهار رکعت را دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند، اشکالی ندارد، اما اگر با یک سلام می‌‌خواند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید:...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۵) چگونگی ادای سنت‌های نماز ظهر و عصر هنگام جمع‌کردن نمازها در فصل زمستان

وقت ظهر تا دخول وقت عصر ادامه دارد، لذا بین آن‌‌ها مسافت زمانی وجود ندارد، بلکه هنگامی که وقت ظهر خارج شد وقت عصر داخل می‌‌شود و اگر این دانسته شود، واضح می‌‌شود که اگر انسان نماز ظهر را در آخر وقتش نزدیک عصر بخواند، بین این دو جمع نبسته است، بلکه هر کدام را در وقت خود خوانده است، در این صورت می‌‌گوییم: اگر نماز ظهر را خواندی راتبه را بعد از آن قبل از نماز عصر بخوان....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه