(۲۵۵۰) حکم ختم قرآن در نماز تراویح و قیام شب

(۲۵۵۰) سوال: نظر بسیاری از مردم بر این است که باید قرآن در نماز تراویح و قیام اللیل ختم شود، این نظر چقدر صحت دارد؟

جواب:

این مفهوم اشتباه است و بر انسان واجب نیست که کل قرآن را در رمضان ختم کند، اما امر پسندیده‌‌ای است، تا مردم کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را از اول تا آخر آن بشنوند، اما حتما لازم نیست.

گفتی: تراویح و قیام رمضان، تراویح در حقیقت از قیام رمضان است و بسیاری از مردم گمان می‌‌کنند که تراویح یک چیز و قیام رمضان چیز دیگری است، اما واقعیت این است که تراویح از قیام رمضان است و به خاطر این مفهوم اشتباه که به آن اشاره نمودم یعنی این که تراویح غیر از قیام است بسیاری از ائمه -متاسفانه- از جهت طمانینه توجهی به نماز تراویح ندارند و آن قدر سریع می‌‌خوانند که به طمانینه‌‌ی مامومین خلل وارد می‌‌کند همچنین بر آن‌‌ها سخت می‌‌شود که این امری حرام است، اگر کسی به تنهایی نماز می‌‌خواند اشکال ندارد طوری سریع نماز بخواند که طمانینه‌‌اش خلل ایجاد نشود، اما اگر کسی پشت سرش باشد برایش جایز نیست، سریع نماز بخواند، زیرا به او اقتدا می‌‌شود و بر او واجب است تأنی داشته باشد تا مامومین حداقلِ کمالِ نمازشان را ادا کنند، لذا فرق است بین کسی که برای خود و دیگران نماز می‌‌خواند.

علما ذکر نموده‌‌اند که برای امام مکروه است آن قدر نماز را سریع بخواند که ماموم نتواند سنت را انجام دهد. نظرم این است که این کار بر امام حرام است، زیرا او امین است و برای خود و دیگران حق تصرف دارد و برای کسی که به نسبت دیگران تصرف می‌‌کند واجب است آنچه بهتر است را انجام دهد. به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ }[انعام: ۱۵۲](به مال يتيم نزديک نشويد, مگر به نيکوترين وجه) لذا بر این امام واجب است که حداقل آن قدر تانی داشته باشد که مامومین حداقل سنت را انجام دهند، اما این که سریع بخواند بر وی حرام است.

یکی از کسانی که به ایشان اعتماد دارم به من گفت که شبی وارد مسجد شده و دیده است که نماز تراویح را سریع می‌‌خواند، می‌‌گوید: شب در خواب دیدم که بر اهل این مسجد وارد شدم که آن‌‌ها در حال رقص هستند، مانند اینکه -الله اعلم- نمازشان به شوخی نزدیک‌تر است تا این که جدی باشد.

لذا برادرانم که امام هستند را از سریع خواندنی که بسیاری از مردم به آن عادت نموده‌‌اند برحذر می‌‌دارم و به آن‌‌ها می‌‌گویم: بر عدد مشروع در نماز تراویح که یازده یا سیزده رکعت است با طمانینه و تانی محافظت نموده تا آن طور که شایسته است نماز را بخوانند و اگر بیست و سه رکعت خواندند، اشکالی ندارد، اما اشکال در سریع خواندنی است که مامومین را از انجام دادن سنت‌‌ها باز می‌‌دارد.

تعداد بازدید: 94

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كثير من الناس يرى أنه لا بُدَّ من ختم القرآن في التراويح وفي قيام الليل، فما مدى صحة هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا مفهوم خطأ، وليس واجبًا على الإنسان أن يختم القرآن كله في رمضان لكنه من الأمر المستحسن؛ ليسمع الناس كلام الله سبحانه وتعالى من أوله إلى آخره، وأما كون ذلك أمرًا لازما فليس بلازم.

ثم إنك قلت: التراويح وقيام ،رمضان فالتراويح في الحقيقة هي من قيام رمضان، وكثير من الناس يظنون أن التراويح شيء وقيام رمضان شيء آخر، والواقع أن التراويح من قيام رمضان، ومن أجل المفهوم الخطأ الذي أشرت إليه أن التراويح غير القيام صار كثير من الأئمة -الأسف الشديد- لا مع يعتنون بصلاة التراويح من حيث الطمأنينة، فتجدهم يُسْرِعُونَ فيها إسراعًا بالغا يُحِلُّ بالطمأنينة بالنسبة للمأمومين، ويشقون عليهم أيضًا، وهذا أمر حرام عليهم؛ فإذا كان الإنسان يصلي لنفسه فلا بأس أن يسرع إسراعًا لكنه لا يخل بالطمأنينة، أما إذا كان خلفه أحد فإنه لا يجوز أن يسرع بهم ذلك الإسراع؛ لأنه الآن مُؤْتَمن عليهم ، فالواجب عليه أن يتأنى بحيث يؤدي المأمومون أدنى الكمال، ففرق بين من يصلي لنفسه ومن يصلي لغيره.

وقد ذكر العلماء أنه يكره للإمام أن يسرع سرعة تمنع المأمومين فعل ما يُسَنُّ، والذي أرى أنه يحرم عليه أن يسرع سرعة تمنع المأمومين فعل ما يُسَنُّ، لماذا؟ لأنه أمين يتصرف لنفسه ولغيره ، فالواجب لمن يتصرف لغيره أن يتبع ما هو أحسن؛ لقوله تعالى: ﴿ وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ﴾ [الأنعام: ١٥٢]، فيجب على هذا الإمام على الأقل أن يتأني بحيث يأتي المأمومون بأقل ما يُسَن، أما أن يسرع تلك السرعة فهذا حرام عليه.

وقد حدثني من أثق به أنه ذات ليلة دخل إلى مسجد، فوجدهم يصلون صلاة التراويح على الوجه الذي عُرِفَ عند الناس من السرعة، يقول: فلما كان في الليل رأيت في المنام أني دخلت على أهل هذا المسجد، فإذا هم يَرْقُصُون رقصا، كأن هذا – والله أعلم – إشارة إلى أن صلاتهم أشبه باللعب منها بالجد.

فأُحَذِّرُ إخواني الأئمة من هذه السرعة التي اعتادها كثير من الناس وأقول لهم: ليحافظوا على العدد المشروع في التراويح – وهو: إحدى عشرة ركعة، أو ثلاث عشرة ركعة، بالطمأنينة والتأني؛ ليؤدوا الصلاة على ما ينبغي، وإن زادوا إلى ثلاث وعشرين فلا حرج لا نقول بالمنع، لكن الحرج هو السرعة التي تمنع المأمومين فعل ما يُسَنُ.