جمعه 7 ربیع‌الثانی 1448
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
18 سپتامبر 2026

(۲۴۸۹) آیا وتر قضا می‌شود؟

(۲۴۸۹) سوال: من وتر را برای آخر شب می­گذارم، اما در یکی از شب­ها هنگام نماز صبح بیدار شدم و وتر را نخواندم، حال چه کاری انجام دهم؟ آیا وتر قضا می­شود؟

جواب:

هرگاه انسان خواب رفت و نماز وتر را نخواند، آن را در روز هنگامی که خورشید بالا رفت قضا می­کند اما آن را به صورت شفع قضا می­کند بدین صورت که اگر وتر را سه رکعت می­خوانده، در روز آن را با چهار رکعت و با دو سلام قضا می­کند و اگر وتر را پنج رکعت می­خوانده، در روز آن را با شش ر­کعت و با سه سلام قضا می­کند و به همین ترتیب. زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «کان النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم إذا غلبه نوم أو وجع -یعنی: من صلاة اللیل- صلی من النهار ثنتی عشرة رکعة»[۱](پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه خواب یا بیماری بر ایشان غالب می­شد -یعنی از نماز شب- در روز دوازده رکعت می­خواندند.)

به همین مناسبت  دوست دارم بگویم: کسی که عادتش بر این است که در پایان شب بیدار شود وترش را در آخر شب قرار دهد زیرا بهتر است و چون نماز آخر شب با حضور فرشتگان است اما کسی که چنین عادتی ندارد و می­ترسد که بلند نشود، قبل از خواب وترش را بخواند زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «من خاف أن لا یقوم آخر اللیل فلیوتر أوله، و من طمع أن یقوم من آخر اللیل فلیوتر آخره، فإن صلاة آخر اللیل مشهودة، و ذلک أفضل»[۲](کسی که می­ترسد در آخر شب بلند نشود، اول آن نماز بخواند و کسی که طمع دارد در آخر شب بیدار شود، در آخر شب وتر بخواند، زیرا نماز آخر شب با حضور ملائکه است و این بهتر است.) همچنین ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را امر نمودند که قبل از خواب وترش را بخواند[۳] زیرا ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در اول شب، به خاطر دور احادیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  شب بیداری می­کردند لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایشان را به خواندن وتر قبل از خواب توصیه و راهنمایی نمودند.


[۱] [تخریج آن گذشت]

[۲] [تخریج آن گذشت]

[۳] [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أترك الوتر إلى آخر الليل، ولكن في إحدى الليالي لم أستيقظ إلا في وقت صلاة الفجر وتركت الوتر، فماذا أفعل؟ وهل يُقْضَى الوتر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا نام الإنسان عن وتره فإنه يقضيه في النهار إذا ارتفعت الشمس، لكنه يقضيه شفعًا، فإذا كان يوتر بثلاث صلى أربعًا بتسليمتين، وإذا كان يوتر بخمس صلَّى ستا بثلاث تسليمات، وهكذا؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- كان إذا غلبه نوم أو وجع صلَّى من النهار ثنتي عشرة ركعة.

وبهذه المناسبة أود أن أقول: من كان من عادته أن يقوم من آخر الليل فليجعل وتره آخر الليل؛ لأنه أفضل، ولأن صلاة آخر الليل مشهودة، ومن لم يكن من عادته ذلك وخاف أن لا يقوم فإنه يوتر قبل أن ينام؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «من خاف أن لا يقوم من آخر الليل فليوتر أوله، ومن طَمِعَ أن يقوم من آخر الليل فليوتر آخره، فإن صلاة آخر الليل مشهودة، وذلك أفضل»، وأمر أبا هريرة أن يوتر قبل أن ينام ؛ لأن أبا هريرة رضي الله عنه كان يَسْهَرُ في أول الليل؛ لتعاهد ما حفظه من حديث النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، فأرشده النبي صلى الله عليه وسلم، بل وَصَّاهُ أن يوتر قبل أن ينام.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۳) آیا می‌توانم شفع و وتر را به بعد از قیام به تاخیر بیندازم؟

تهجد در شب یعنی نماز خواندن در آخر شب بعد از خواب، و سنت است که هرگاه انسان از خوابش بلند شد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر کرده و بگوید:...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۲) آیا خواندن قنوت در نماز صبح جایز است یا خیر؟

صحیح این است که خواندن قنوت مشروع نیست مگر برخی اوقات در نماز وتر یا هنگام نوازل - یعنی زمانی که مسلمانان دچار حادثه‌‌ای شوند - سنت است...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۲) چگونه انسان وتر را قضا نماید هنگامی صبح فرا رسد؟

هرگاه وترش در شب از وی فوت شد  آن را در وقت چاشت قضا می­کند...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۶) حکم التزام به سوره‌های معیّن در نماز وتر پس از سوره‌ی فاتحه

وتر اگر سه رکعت باشد، سنت است در رکعت اول (سوره‌‌‌‌ی اعلی) و در رکعت دوم (سوره‌‌ی کافرون) و در رکعت سوم (سوره‌‌ی اخلاص) خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۷) دعای قنوت چیست؟ آیا زیادت بر آن جایز است؟

قنوت دو نوع است: قنوت در نمازهای فرض و قنوت در سنت وتر...

ادامه مطلب …

(۲۴۸۴) حکم نماز وتر چیست؟

نماز وتر سنت مؤکده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه