سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

(۱۶۳۸) سوال: مردی دور از مناطق مسکونی، مشغول چراندن شتران است و طی مدت طولانی به آب دسترسی نداشته است. وی در این مدت به جای آب، از شیر شتر برای سیراب شدن استفاده می‌کند. همسرش نیز همراه او است. آیا درست است که برای ادای نمازهایش تیمم کند؟ برای غسل چه کاری باید انجام دهد؟ اگر جنب شد و برای مدت یک ماه فقط تيمم نمود، حکم نمازهایش چیست؟ آیا سفر با شتران برای پیدا کردن چراگاه، سفر معتبری محسوب می‌شود که احکام خاص سفر از جمله قصر نماز چهار رکعتی، روزه نگرفتن در رمضان و… را مباح و جایز گرداند؟

جواب:

برای شخص مسافر که دسترسی به آب ندارد، جایز است که تمام کارهایی همچون همبستری با همسر، بوسیدن وی و… که در زمان دسترسی به آب، حلال است را انجام دهد. اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید.

در مورد این که این شخص می‌تواند از رخصت‌های سفر استفاده کند یا خیر، باید بررسی شود: اگر این مکان چراگاه، اقامتگاه وی باشد و همیشه در همین محل باشد، احکام سفر به وی تعلق نمی‌گیرد اما اگر چند روزی در این مکان می‌ماند و سپس به جای دیگری سفر خواهد کرد و این جا، محل اقامت وی نیست بلکه مکان دیگری برای اقامت و سکونت دارد، در این حالت می‌تواند از احکام سفر بهره‌مند شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل يرعى الإبل بعيدًا عن المنازل، ولم يجد الماء مدة طويلة، ويعيش على لبن الإبل بدل الماء في هذه الفترة، وزوجته معه، فهل يصح له أن له أن يتيمم ويصلي؟ وماذا يفعل من ناحية الغُسل؟ وما حكم صلاته – وهو جنب- بالتيمم فقط لو طالت المدة إلى شهر مثلا؟ وهل السفر مع هذه الإبل بحثاً عن الكلأ يعتبر سفرًا يبيح أحكام السفر؛ من قصر الصلاة الرباعية، والإفطار في رمضان وغيرها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : يجوز للإنسان المسافر العادم للماء أن يفعل كل ما يباح له في حال وجود الماء؛ من جماع زوجته، وتقبيلها، وغير ذلك. وإذا وجب عليه غُسل من الجنابة فإنه يتيمم إذا لم يجد الماء، وإذا تيمم فإن جنابته ترتفع، لكنه ارتفاع مؤقت، إلى أن يجد الماء، فإذا وجد الماء وجب عليه أن يغتسل.

وأما كونه يترخّص برخص السفر فينظر : إن كان هذا المكان الذي يرعى فيه مكان إقامته؛ بحيث يعرف أنه مستمر في هذا دائما، فإنه لا يترخص برخص السفر. وإن كان يبقى فيه أياما، ثم يرتحل إلى مكان آخر، وهكذا، وليس هذا محل إقامته، وإنما محل إقامته وسكناه محل سوى ذلك، فإنه يترخص برخص السفر.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۴) اگر بیمار بودم و توانایی تیمم کردن را نداشتم، چگونه تیمم کنم؟

اگر برای این زن دشوار است که هر نماز را در وقت خودش ادا کند، می‌تواند نمازهای ظهر و عصر و نیز نمازهای مغرب و عشا را به صورت جمع بخواند اما قصر نکند زیرا مسافر نیست....

ادامه مطلب …

(۱۶۱۷) آیا تیمم کردن به نیت رفع جنابت یا به جای غسل از عادت ماهیانه همانند تیممی است که به جای وضو انجام می‌شود؟

حدث اصغر و حدث اکبر در تیمم فرقی ندارد لذا تيمم به جای غسل حيض یا برای رفع جنابت همانند تيمم به جای وضو است که بعد از ادرار، مدفوع و باد شکم انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۲) حکم استمرار تیمم برای بیمار با منع پزشکی از استعمال آب

اگر امکان‌پذیر نباشد و شستن و مسح کردن برای چشمش ضرر داشته باشد: هر مقدار از صورتش که به او زیان نمی‌رساند را می‌شوید و به جای بقیه تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۹) جواز تیمم برای درک نماز جماعت در غیاب آب

جایز نیست که کسی برای رسیدن به نماز جماعت، تیمم کند زیرا نماز بدون جماعت هم صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه