(۱۴۵۳) سوال: غیر از پایان مدت زمان مسح بر خفّ و عمامه، چه چیزهای دیگری مسح بر آن را باطل می‌کند؟

جواب:

اگر شخص خفّ را قبل از انتهای مدت زمان مسح از پا بیرون بیاورد، مسح بر آن در هر وقتی باشد باطل می‌گردد اما فرد همچنان وضو دارد. دلیل این که بیرون آوردن خفّ، مسح را باطل می‎‌کند، حدیث صفوان بن عسّال رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ است که گفت: «أمَرَنا رسولُ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم أن لا نَنزِعَ خِفَافَنَا »[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ما فرمان داد که خُفّ‌های خود را بیرون نیاوریم). این حدیث دلالت دارد که بیرون آوردن خف، مسح بر آن را باطل می‌نماید؛ لذا اگر کسی خفّ را مسح نمود سپس آن را بیرون آورد، نمی‌تواند دوباره آن را بپوشد و مسح کند مگر این ‌که وضوی کامل بگیرد و پاهایش را بشوید سپس خفّ را بپوشد. اگر خف را بیرون آورد، همچنان وضو دارد و طهارتش باقی است زیرا وضو با بیرون آوردن چیزی که بر آن مسح می‌شود باطل نخواهد شد؛ زیرا فرد با مسح کشیدن بر آن بنا بر دلیل شرعی، وضو و طهارتش کامل گشته است لذا فقط بر اساس دلیل شرعی می‌توان حکم به نقض و بطلان این طهارت کرد در حالی که هیچ دلیل شرعی وجود ندارد که بیرون آوردن خفّ، وضو را باطل ‌کند. دلیل شرعی فقط بیانگر این است که با بیرون آوردن خفّ، مسح آن‌ باطل می‌شود و نمی‌تواند دوباره آن را بپوشد و بر آن مسح کند مگر بعد از این ‌که دوباره وضوی کامل بگیرد و پاهایش را بشوید.

بنابراین می‌گوییم: اصل بر بقای این وضو و طهارت می‌باشد که بنا بر دلیل شرعی ثابت گشته است تا این که دلیلی یافت شود؛ اما تا زمانی که دلیلی وجود ندارد وضو باقی مانده و باطل نمی‌شود. این قول راجح و دیدگاه صحیح نزد ما است.

[۱] تخریج آن گذشت.