پنج‌شنبه 9 جمادی‌الثانی 1448
۲۸ آبان ۱۴۰۵
19 نوامبر 2026

(۱۴۷۹) حکم مسح بر جوراب پس از بیرون آوردن و پوشیدن دوباره در حالت طهارت

(۱۴۷۹) سوال: اگر فردی وضو گرفت و جوراب پوشید سپس وضویش که باطل شد، دوباره وضو گرفت و بر جورابش مسح ‌کرد سپس جوراب را بیرون ‌آورد و دوباره ‌پوشید؛ آیا می‌تواند با این وضوی دوم نماز بخواند؟ اگر بخواهد برای نماز بعدی، وضو بگیرد، آیا جایز است که بر جورابش مسح کند؟

جواب:

اگر کسی جوراب پوشید، سپس وضویش باطل شد و در وضوی بعدی بر جوراب مسح کرد، طهارت و وضویش کامل است؛ اگر بعد از مسح بر جوراب، آن را بیرون آورد، همچنان وضو دارد و تا وقتی وضویش باطل نشده، می‌تواند هر مقدار که بخواهد نماز بخواند. سپس هرگاه وضویش باطل شد، برایش حلال و جایز نیست که دوباره جوراب بپوشد و بر آن مسح کند مگر بعد از این ‌که وضوی کامل بگیرد و پاهایش را بشوید.

به سؤال کننده و شنوندگان قاعده‌ی مفید و سودمندی می‌آموزم: هرگاه شخص، جوراب یا خُفّ که بر آن مسح کرده است را از پایش بیرون آورد، فقط بعد از گرفتن وضوی کامل و شستن پاها می‌تواند دوباره آن را بپوشد و بر آن مسح کند.

بنابراین وقتی کسی جوراب یا خُفّ را مسح نمود و سپس آن را بیرون آورد، همچنان پاک و باوضو است. یعنی بیرون آوردن این‌ها، طهارت و وضویش را باطل نمی‌کند. اما مسح کردن بعد از این کار، درست نیست؛ یعنی فقط وقتی می‌تواند خف یا جوراب را برای مسح بپوشد که وضوی کامل بگیرد و پاهایش را بشوید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا تَطهَّر الرجل، ثم لبس الجوارب، ثم أحدث، ثم توضأ مرة أخرى، ومسح على الجوارب، ثم خلع الجورب، ولبسه مرة أخرى، فهل يصلي بذلك الوضوء، أي: الثاني؟ وكذلك هل يمسح على الجورب إذا أراد الطهارة لصلاة أخرى؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا لبس الإنسان الجورب، ثم أحدث ومسحه تمت طهارته، فإذا خلعه بعد المسح فهو باق على طهارته، يُصلي ما شاء حتى ينتقض وضوؤه، فإذا انتقض وضوؤه فإنه لا يحل له أن يلبس الجورب مرة ثانية، إلا بعد الوضوء وضوءًا كاملا يغسل فيه القدمين.

وأعطي السائل والمستمعين قاعدة مفيدة، وهي: أنه متى خلع ما مسحه من جورب، أو خف، فإنه لا يُعيده مرة أخرى، إلا بعد أن يتوضأ وضوءا كاملا يغسل فيه القدمين.

وعلى هذا نقول: إذا خلع الجورب الذي مَسَحه، أو الخف الذي مَسَحه، وهو على طهارة، فإنه يبقى على طهارته، ولا تبطل الطهارة بهذا الخلع، لكن يبطل المسح، بمعنى أنه لا يمكن أن يُعيده فيمسح عليه. إلا بعد أن يتوضأ وضوءا كاملًا يَغْسَل فيه القدمين.

مطالب مرتبط:

(۱۴۶۵) بسیاری از مردم به هنگام وضو گرفتن بر کفش، مسح می‌کنند؛ حکم این کار چیست؟

مسح کردن بر کفش یا جوراب، مستحب است اما باید با داشتن وضو پوشیده شوند، مسح در مدت زمان مشخص شده انجام شود و غسل واجب بر فرد نباشد؛ زیرا مسح بر کفش یا جوراب، فقط برای وضو انجام می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۴۷۴) حکم پوشیدن جوراب پای راست قبل از شستن پای چپ چیست؟

بنا بر احتیاط، بهتر است که شخص منتظر بماند تا پای چپ را نیز بشوید سپس جوراب‌ را بعد از کامل شدن وضویش بپوشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۷) حکم کشف خف پس از مسح در حالت بقای طهارت

هرگاه فرد در زمان معین شده (یک شبانه ‌روز برای مقیم و سه شبانه ‌روز برای مسافر) بر خف مسح نمود و سپس آن‌ را بیرون آورد، وضویش باطل نمی‌شود بلکه همچنان وضو دارد....

ادامه مطلب …

(۱۴۶۶) دلیل مسح بر جوراب (نه مسح بر خف) چیست؟

در مورد مسح بر جوراب، حديثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است و از چند تن از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نقل شده که بر جوراب مسح نموده‌اند....

ادامه مطلب …

(۱۴۷۰) آیا جایز است که نمازگزار در هنگام وضو گرفتن، پاهایش را نشوید و بر دمپایی‌اش مسح کند؟

مسح کردن بر دمپایی، جایز نیست؛ بلکه شخص باید دمپایی را بیرون آورده و پاهایش را بشوید اما مسح بر خُفّ (که پا را می‌پوشاند) جایز است و تفاوتی ندارد که خف از جنس پوست، پنبه، پشم یا هر چیز دیگری باشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۵۳) غیر از پایان مدت زمان مسح بر خفّ و عمامه، چه چیزهای دیگری مسح بر آن را باطل می‌کند؟

اصل بر بقای این وضو و طهارت می‌باشد که بنا بر دلیل شرعی ثابت گشته است تا این که دلیلی یافت شود؛ اما تا زمانی که دلیلی وجود ندارد وضو باقی مانده و باطل نمی‌شود. این قول راجح و دیدگاه صحیح نزد ما است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه