پنج‌شنبه 2 رمضان 1447
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
19 فوریه 2026

(۵۴۹۷) حکم ازدواج میان فرزندان خواهر و برادر در صورت وجود شیرخوارگی مشترک از مادر بزرگ

(۵۴۹۷) سوال: همسری دارم که دو برادر بزرگتر از خود دارد. آنها پسر و دختران زیادی دارند. همسر من نیز پسر و دخترانی به دنیا آورده است. مادر زنم و پسرانش آمده و به بچه‌های من همراه با بچه‌های خودشان شیر داده‌اند. حال آیا یکی از پسران برادر خانمم می‌تواند با یکی از دختران من ازدواج نماید؟ در چنین موضوعی، مسئول کیست؟

جواب:

آن عده از بچه‌های تو و بچه‌های برادران خانمت که از مادربزرگشان شیر خورده‌اند با هم برادر و خواهر هستند و نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند. اگر در نظر بگیریم که یکی از دخترانت با یکی از پسران برادر خانم‌هایت از این مادربزرگ شیر خورده‌اند، برایش جایز نیست که با دختر تو ازدواج کند؛ چون برادر هستند. اما آن عده از فرزندان تو و برادرخانم‌هایت که از مادربزرگشان شیر نخورده‌اند، بینشان محرمیتی وجود ندارد و می‌توانند با هم ازدواج کنند. یعنی اگر تو دختری داری که از مادربزرگش شیر نخورده و برادرخانم‌هایت نیز پسری دارند که از این مادربزرگ شیر نخورده، این پسر می‌تواند با دختر تو ازدواج کند.

اما اینکه در سوال گفت: مسئولیت این موضوع به عهده‌ی چه کسیست؟ این کار هیچ مسئولیتی ندارد؛ چون ممکن است مردم به شیرخوارگی نیاز پیدا کنند، خصوصا در گذشته که مردم آن قدر دارا نبودند که اگر شیر مادر خشک شد، کارشان را راه بیندازد و به همین خاطر مجبور می‌شده‌اند که از زنی دیگر بخواهند کودکشان را شیر بدهد و در چنین صورتی، هیچ مسئولیتی وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل لي زوجة ولها أخَوَان أكبر منها، ولهم أولاد وبنات كثيرون، وأنجبت زوجتي أولادًا وبنات ولقد قامت والدة زوجتي وإخوانها بإرضاع أبنائي وبناتي مع أبناء وبنات إخوان زوجتي، هل يجوز لأحد أبناء إخوان زوجتي الزواج من إحدى بناتي؟ وعلى من تعود المسئولية في مثل هذا الموضوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الذين وضعوا من جدتهم من أولادك وأولاد أخوة زوجتك فإنهم إخوان لا يجوز لبعضهم أن يتزوج ببعض، فإذا قَدَّرْنا أن بنت من بناتك رضعت من جدتها، وأن ابنا من أبناء إخوة زوجتك رضع من الجدة المذكورة، فإنه لا يجوز له أن يتزوج ببنتك؛ لأنهم إخوة. وأما من لم يرضع من جدتك من أولادك، أو أولاد إخوة زوجتك، فإنه ليس بينهم محرمية، فيجوز أن يتزوج الرجل منهم بالأنثى، فإذا كان لك بنت لم ترضع من جدتها، ولأخوة زوجتك ابن لم يرضع من جدتك، فإنه يجوز له أن يتزوج ببنتك.

وأما قول السائل: وعلى من تكون المسئولية في ذلك؟ فليس في ذلك مسئولية؛ لأن الرضاع ربما يضطر الناس إليه، لا سيما في الزمن السابق الذي ليس عند الناس ما يستغنون به عند جفاف لبن الأم، فيضطرون إلى أن يطلبوا مرضعة ترضع الطفل، وحينئذ لا يكون في ذلك مسئولية.

مطالب مرتبط:

(۵۴۹۹) کم ازدواج با دختر خاله‌ای که برادران کوچکترم از مادرش شیر خورده‌اند

اگر تو از مادر او شیر نخورده باشی و او هم از مادر تو شیر نخورده باشد، در این صورت ازدواج با او برای تو جایز است؛ زیرا در این حالت، هیچ صله‌ای بین شما دو تا وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۸) حکم شرعی حضور بدون حجاب در جمع کودکانی که خواهر شیری به آنها شیر داده است

آن کودکانی که خواهر شیری‌ات به آنها شیر داده، تو خاله‌شان هستی و می‌توانی همان طور که جلوی خواهرزاده‌هایت بی حجاب می‌گردی، جلوی آنها نیز بی حجاب باشی...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۷) حکم نکاح پس از کشف رضاع

بر او واجب است که از این خانم جدا شود؛ زیرا معلوم شده که عقد نکاح، باطل است و بنا بر این باید از او جدا شود. اما فرزندانی که در این میان به دنیا آمده‌اند، مشروع هستند...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۸) تأثیر شیرخوارگی میان خاله‌زاده و برادر در مشروعیت ازدواج با نسل بعدی

باید دانست آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت شده و کودک را فرزند زنی می‌کند که به او شیر داده، دارای شرط است...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۶) حکم ازدواج با دختری که پس از رضاع فرد با مادرش متولد شده

می‌توانی با آن زنی که دو بار به تو شیر داده هم ازدواج کنی؛ چون دو بار شیر خوردن تاثیری در ایجاد محرمیت ندارد؛ شیرخوارگی زمانی باعث محرمیت می‌شود که پنج بار به بالا باشد. اما کمتر از آن، تاثیری ندارد. این قول راجح علما در این مساله است....

ادامه مطلب …

(۵۴۸۲) حکم شرعی ازدواج برادر با دختر عمو در شرایط پیچیده شیرخوارگی و نسب

برادرت که از همسر پدربزرگت شیر خورده، می‌شود پسر پدربزرگت. وقتی پسر پدر بزرگت باشد، برادر پدر و عمویت هم می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه