چهارشنبه 10 ذیحجه 1447
۶ خرداد ۱۴۰۵
27 می 2026

(۵۴۹۷) حکم ازدواج میان فرزندان خواهر و برادر در صورت وجود شیرخوارگی مشترک از مادر بزرگ

(۵۴۹۷) سوال: همسری دارم که دو برادر بزرگتر از خود دارد. آنها پسر و دختران زیادی دارند. همسر من نیز پسر و دخترانی به دنیا آورده است. مادر زنم و پسرانش آمده و به بچه‌های من همراه با بچه‌های خودشان شیر داده‌اند. حال آیا یکی از پسران برادر خانمم می‌تواند با یکی از دختران من ازدواج نماید؟ در چنین موضوعی، مسئول کیست؟

جواب:

آن عده از بچه‌های تو و بچه‌های برادران خانمت که از مادربزرگشان شیر خورده‌اند با هم برادر و خواهر هستند و نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند. اگر در نظر بگیریم که یکی از دخترانت با یکی از پسران برادر خانم‌هایت از این مادربزرگ شیر خورده‌اند، برایش جایز نیست که با دختر تو ازدواج کند؛ چون برادر هستند. اما آن عده از فرزندان تو و برادرخانم‌هایت که از مادربزرگشان شیر نخورده‌اند، بینشان محرمیتی وجود ندارد و می‌توانند با هم ازدواج کنند. یعنی اگر تو دختری داری که از مادربزرگش شیر نخورده و برادرخانم‌هایت نیز پسری دارند که از این مادربزرگ شیر نخورده، این پسر می‌تواند با دختر تو ازدواج کند.

اما اینکه در سوال گفت: مسئولیت این موضوع به عهده‌ی چه کسیست؟ این کار هیچ مسئولیتی ندارد؛ چون ممکن است مردم به شیرخوارگی نیاز پیدا کنند، خصوصا در گذشته که مردم آن قدر دارا نبودند که اگر شیر مادر خشک شد، کارشان را راه بیندازد و به همین خاطر مجبور می‌شده‌اند که از زنی دیگر بخواهند کودکشان را شیر بدهد و در چنین صورتی، هیچ مسئولیتی وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل لي زوجة ولها أخَوَان أكبر منها، ولهم أولاد وبنات كثيرون، وأنجبت زوجتي أولادًا وبنات ولقد قامت والدة زوجتي وإخوانها بإرضاع أبنائي وبناتي مع أبناء وبنات إخوان زوجتي، هل يجوز لأحد أبناء إخوان زوجتي الزواج من إحدى بناتي؟ وعلى من تعود المسئولية في مثل هذا الموضوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الذين وضعوا من جدتهم من أولادك وأولاد أخوة زوجتك فإنهم إخوان لا يجوز لبعضهم أن يتزوج ببعض، فإذا قَدَّرْنا أن بنت من بناتك رضعت من جدتها، وأن ابنا من أبناء إخوة زوجتك رضع من الجدة المذكورة، فإنه لا يجوز له أن يتزوج ببنتك؛ لأنهم إخوة. وأما من لم يرضع من جدتك من أولادك، أو أولاد إخوة زوجتك، فإنه ليس بينهم محرمية، فيجوز أن يتزوج الرجل منهم بالأنثى، فإذا كان لك بنت لم ترضع من جدتها، ولأخوة زوجتك ابن لم يرضع من جدتك، فإنه يجوز له أن يتزوج ببنتك.

وأما قول السائل: وعلى من تكون المسئولية في ذلك؟ فليس في ذلك مسئولية؛ لأن الرضاع ربما يضطر الناس إليه، لا سيما في الزمن السابق الذي ليس عند الناس ما يستغنون به عند جفاف لبن الأم، فيضطرون إلى أن يطلبوا مرضعة ترضع الطفل، وحينئذ لا يكون في ذلك مسئولية.

مطالب مرتبط:

(۵۴۹۰) آیا جایز است با دختر خاله‌ام که با برادر کوچک‌ترم شیرخوارگی دارند، ازدواج کنم؟

اگر از مادر یا زنِ پدرت شیر خورده، ازدواج با او برای تو حلال نیست؛ زیرا خواهر توست...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۹) آیا خواهر شیری بر همه‌ی فرزندان زن شیرده حرام می‌گردد؟

اگر کودکی از زنی پنج بار یا بیشتر قبل از شیر گرفتنش، شیر بخورد، فرزند او و شوهرش که این شیر از اوست، محسوب می‌گردد لذا وقتی این‌گونه باشد، تمام فرزندان این زن شیر دهنده، قبل و بعد، برادران او محسوب می‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۶) آیا خواهر شیریِ کودک، می‌تواند همسر برادر او شود؟

اگر این شیرخوارگی تام و کامل بوده، جایز نیست که این دختر با آن برادر بزرگتر ازدواج کند...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۶) آیا همه شیرخواران مادرم، خانواده‌ی من‌ هستند؟

اید بدانیم این زنی که این کودک دختر یا پسر را پنج بار شیر داده است، مادر او می‌باشد و فرزندان پسر و دختر او، خواهر و برادرانش می‌باشند...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۴) برای شمارش تعداد دفعات شیرخوارگی، چه چیزی اعتبار دارد؟

قول راجح این است که هر دفعه شیر خوردن باید از دفعه‌ی دیگر فاصله داشته باشد؛ طوری که این فاصله، آشکار و معلوم باشد. اما به مجرد اینکه پستان را رها کند و دوباره آن را به دهان بگیرد، یک بار حساب نمی‌شود؛ چون شیر خوردن در اینجا مثل لقمه برای کسی است که غذا می‌خورد....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۳) آیا همه دختران زن دایی که از او شیر خورده‌ام برایم حرام‌اند؟

اگر این شیرخوارگی حداقل پنج بار و قبل از دو سالگی بوده، زنی که به او شیر داده، مادرش به حساب می‌آید و شوهر این زن، پدر اوست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه