(۵۳۵۰) سوال: در حالت عصبانیت و جلو زنم قسم به سه طلاق خوردم به این که من با کسی دیگر ازدواج میکنم و وقت را مشخص نکردم و تا الان نیز ازدواج نکردم، حکم این مسئله چیست؟
جواب:
در ابتدا تو را نصیحت میکنم که دست این کار بکشی و قسم نخوری (اگر خواستی قسم بخوری) مگر به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ»[۱]: (کسی که سوگند یاد میکند باید به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند یا ساکت باشد): و قسم به طلاق امری بدعی است و شایسته نیست که انسان دست به آن کار بزند یا کار همیشگی او باشد بلکه وقتی قسم میخوری به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ قسم بخور وگرنه ساکت باش.
و علماء در مورد کسی که قسم به طلاق بخورد و به آنچه قسم خورده است وفا نکند، اختلاف کردهاند:
برخی از آنها گفتهاند: طلاق واقع میشود چون طلاق را به شرطی معلق کرده است که محقق گشته است لذا طلاق با آن واقع میگردد و اگر گفتی: اگر این کار را کردم، همسرم طلاق است و آن کار را انجام دادی پس طلاق در نزد این علماء واقع میگردد.
و برخی دیگر از اهل علم گفتهاند: اگر انسان نیت وقوع طلاق را نداشته باشد و فقط نیت او، تشویق یا منع یا تصدیق یا تکذیب باشد، این شرط به معنای قسم است لذا اگر بگوید: اگر این کار را کردم، همسرم طلاق است، مراد او منع کردن خود از آن عمل بوده باشد ولی آن را انجام دهد لذا همسرش طلاق نیست ولی باید کفارهی قسم بدهد.
لذا در این مسئله بین اهل علم اختلاف است ولی قول راجح این است که برای هر فردی آنچه نیت کرده است، حاصل میگردد و اگر معنای قسم را نیت کرده پس آن قسم است و غالبا در این امور مثل این نیز همین است و در هر صورت تو الان یا ازدواج میکنی یا نمیکنی لذا اگر ازدواج کردی پس چیزی بر تو لازم نیست زیرا آنچه بر آن قسم را خورد را کامل کردی و اگر ازدواج نمیکنی پس کفارهی قسم بر تو واجب میشود یعنی ۱۰ مسکین را از غذای متوسطی که خانوادهات میخورند بدهی یا به آنها رباس بدهی یا اگر برده وجود داشته باشد آن را آزاد کنی و اگر اینها را نیافتی پس سه روز پشت سرهم روزه بگیری.
[۱] رواه البخاری (۲۶۷۹).