چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۵۳۵۰) حکم قسم به سه طلاق در حالت عصبانیت

(۵۳۵۰) سوال: در حالت عصبانیت و جلو زنم قسم به سه طلاق خوردم به این که من با کسی دیگر ازدواج می‌کنم و وقت را مشخص نکردم و تا الان نیز ازدواج نکردم، حکم این مسئله چیست؟

جواب:

در ابتدا تو را نصیحت می‌کنم که دست این کار بکشی و قسم نخوری (اگر خواستی قسم بخوری) مگر به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ»[۱]: (کسی که سوگند یاد می‌کند باید به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند یا ساکت باشد): و قسم به طلاق امری بدعی است و شایسته نیست که انسان دست به آن کار بزند یا کار همیشگی او باشد بلکه وقتی قسم می‌خوری به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم بخور وگرنه ساکت باش.

و علماء در مورد کسی که قسم به طلاق بخورد و به آنچه قسم خورده است وفا نکند، اختلاف کرده‌اند:

برخی از آن‌ها گفته‌اند: طلاق واقع می‌شود چون طلاق را به شرطی معلق کرده است که محقق گشته است لذا طلاق با آن واقع می‌گردد و اگر گفتی: اگر این کار را کردم، همسرم طلاق است و آن کار را انجام دادی پس طلاق در نزد این علماء واقع می‌گردد.

و برخی دیگر از اهل علم گفته‌اند: اگر انسان نیت وقوع طلاق را نداشته باشد و فقط نیت او، تشویق یا منع یا تصدیق یا تکذیب باشد، این شرط به معنای قسم است لذا اگر بگوید: اگر این کار را کردم، همسرم طلاق است، مراد او منع کردن خود از آن عمل بوده باشد ولی آن را انجام دهد لذا همسرش طلاق نیست ولی باید کفاره‌ی قسم بدهد.

لذا در این مسئله بین اهل علم اختلاف است ولی قول راجح این است که برای هر فردی آنچه نیت کرده است، حاصل می‌گردد و اگر معنای قسم را نیت کرده پس آن قسم است و غالبا در این امور مثل این نیز همین است و در هر صورت تو الان یا ازدواج می‌کنی یا نمی‌کنی لذا اگر ازدواج کردی پس چیزی بر تو لازم نیست زیرا آنچه بر آن قسم را خورد را کامل کردی و اگر ازدواج نمی‌کنی پس کفاره‌ی قسم بر تو واجب می‌شود یعنی ۱۰ مسکین را از غذای متوسطی که خانواده‌ات می‌خورند بدهی یا به آن‌ها رباس بدهی یا اگر برده وجود داشته باشد آن را آزاد کنی و اگر این‌ها را نیافتی پس سه روز پشت سرهم روزه بگیری.


[۱] رواه البخاری (۲۶۷۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في حالة غضب وأمام زوجتي حلفت بالطلاق ثلاثا بإني سوف أتزوج بأخرى، ولم أحدد ميعادًا، ولم أتزوج حتى الآن، فما الحكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى :أولا أنصحك بالانتهاء عن هذا العمل، فلا تحلف إذا أردت أن تحلف إلا بالله -عز وجل-؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ، وَإِلَّا فَلْيَصْمُتْ». والحلف بالطلاق أمر مبتدع، لا ينبغي للإنسان أن يتعاطاه، أو أن يمارسه، بل إذا حلفت فاحلف بالله، وإلا فاسكت.

وقد اختلف العلماء -رحمهم الله – فيما إذا حلف الإنسان بالطلاق، ولم يُوفُ بما حلف:

فقال بعضهم: إن الطلاق وقع؛ لأنه علق الطلاق بشرط قد تحقق، فوجب أن يقع به الطلاق فإن قلت إن فعلت كذا فزوجتي طالق. ففعلت، فإن الطلاق يقع عند هؤلاء.

وقال بعض أهل العلم: إن كان الإنسان لا ينوي إيقاع الطلاق، وإنما نوی الحثّ، أو المنع، أو التصديق، أو التكذيب، فإن هذا الشرط يكون بمعنى اليمين، فإذا قال: إن فعلتُ كذا فزوجتي طالق. يريد أن يزجر نفسه عن فعله، ولكنه فعله، فإن زوجته لا تطلق، ولكن عليه كفارة يمين.

فالمسألة فيها خلاف بين أهل العلم، ولكن القول الراجح أن لكل امرئ ما نوى، فإن نوى إيقاع الطلاق وقع الطلاق وإن نوى معنى اليمين فهو يمين، وهذا هو الغالب في مثل هذه الأشياء. وعلى كل فأنت الآن إما أن تتزوج، أو لا تتزوج، فإن تزوجتَ فلا شيء عليك؛ لأنك أتممت ما حلفت عليه، وإن لم تتزوج فإن عليك كفارة يمين: تُطعم عَشرة مساكين من أوسط ما تطعم أهلك، أو تكسوهم، أو تُحرِّر رقبة إن وجدت، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۵۳۴۵) حکم تعلیق طلاق پیش از عقد نکاح

آنچه از تعلیق طلاق بر این زن، ذکر کردی که اگر فلان کار را بکند طلاق است، اثری ندارد چون قبل از عقد بوده است و طلاق فقط بعد از عقد می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۵۳۴۹) حالت‌هایی که طلاق، حکم قسم را می‌گیرد و فقط کفاره‌ی قسم واجب می‌گردد چیست؟

برخی علماء نیز در این مسئله تفصیل قائل هستند و می‌گویند: ...

ادامه مطلب …

(۵۳۴۴) حکم تحقق طلاق معلق بر خروج زن بدون اذن شوهر در شرایط اضطراب روحی و بارداری

مام کسانی که ازدواج کرده‌اند را نصیحت می‌کنم که اعصاب خود را در هنگام عصبانیت کنترل کنند و در امور طلاق با تأنی برخورد کنند و در آن عجله نکنند لذا اصل در طلاق کراهت آن است...

ادامه مطلب …

(۵۳۴۶) حکم طلاق معلق بر ترک قمار

قسم تو به طلاق و حرام (شدن او) که به آن برنگردی یعنی به بازی قمار سپس برگشتی پس براساس قول راجح از اقوال اهل علم، کفاره‌ی قسم بر تو واجب است...

ادامه مطلب …

(۵۳۵۶) حکم شرعی توبه از قسم‌های مکرر به طلاق و لزوم کفاره آن

بعضی اهل علم نیز نظرشان این است که اگر قصدش از این طلاق، قسم باشد پس قسم است که کفاره می‌پردازد یعنی اگر به همسر  خود بگوید: اگر وارد این خانه شدی پس طلاق هستی، مراد او از این جمله طلاق او نیست پس همسرش وارد آن خانه شد پس طلاق نیست ولی باید کفاره‌ی قسم بدهد و این قول راجح است.

ادامه مطلب …

(۵۳۴۰) حکم کسی که در خرید و فروش، قسم به طلاق می‌خورد

حکمش این است که کبیره اس از گناهان کبیره را انجام داده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه