(۵۳۵۵) حکم طلاق معلق بر شرط در صورت تکرار عمل از روی فراموشی

(۵۳۵۵) سوال: زنم کاری انجام داد که مرا راضی نمی‌کند تا این که مه بسیار از او عصبانی شدم و بر او قسم چهار طلاق خوردم اگر این کار را بار دیگر انجام داد، سخت او را می‌زنم و بعد از آن آشتی کردیم و او بر بسم محافظت کرد ولی بعد از آن یک بار دیگر سهل‌انگاری کرد و او او می‌گوید از روی فراموشی بوده است، حکم این چیست؟

جواب:

می‌گویم که شایسته نیست انسان هر وقت خواست بر چیزی تأکید کند، با قسم طلاق تأکید کند چون آن به معنای قسم است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ»[۱]: (کسی که سوگند یاد می‌کند باید به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند یا ساکت باشد): لذا اگر خواستی بر چیزی تأکید کنی، با قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن تأکید کن نه با طلاق برای این که تأکید با طلاق خلاف مشهور است و چون بسیاری از اهل علم یا بیشتر اهل علم تأکید به طلاق را در حکم طلاق می‌دانند نه در حکم قسم لذا انسان در خطر است وقتی که قسم به طلاق بخورد بر همسر خود که این کار را دهد یا انجام ندهد.

اما آنچه از این مرد رخ داده است که قسم چهار طلاق خورده است بر همسر خود اگر که این چیز را انجام دهد که او را سخت می‌زند در صورتی که او حق ندارد او را سخت بزند بلکه اگر کاری انجام داد که مقتضای زدن است پس او را زدنی که شدید نباشد، بزند و اگر این کار را انجام داد، الان او را آن زدن شدیدی که قسم طلاق بر آن خورده است، نزد ولی کفاره‌ی این طلاق او یا قسم طلاق را، کفاره‌ی قسم بدهد.

و کفاره‌ی قسم همانطور که الله ذکر کرده است، غذا دادن به ۱۰ مسکین یا لباس پوشاندنشان یا آزاد کردن برده‌ای می‌باشد و اگر آن‌ها را میفت سه روز پشت‌ سرهم روزه بگیرد.

و غذا دادن به ۱۰ مسکین دو وجه دارد:

وجه اول: این که نهار یا شام بپزد و مساکین را دعوت کند تا بخورند.

وجه دوم: غذای طبخ نشده به آن‌ها بدهد و مقدار آن ۶ کیلو برنج است که به ۱۰ نفر بدهد و اگر همراه آن مقداری گوشت یا چیز دیگر برای خورشت بدهد، کاملتر و افضل است.

[۱] رواه البخاری (۲۶۷۹).

تعداد بازدید: 75

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: زوجتي فعلت شيئًا لا يرضيني، حتى إنني غضبتُ منها غضبًا شديدًا، وأقسمت عليها أربع طلقات لو تكرر هذا العمل مرة أخرى فسوف أضربك ضربًا شديدًا، وبعدها تصالحنا، وحافظت على القسم، وبعد ذلك تهاونت مرة أخرى، وذلك عن نسيان منها -كما تقول هي – فما الحكم في هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أقول إنه لا ينبغي للإنسان إذا أراد أن يؤكد شيئًا أن يؤكده بالطلاق؛ لأن ذلك بمعنى اليمين، وقد قال النبي – عليه الصلاة والسلام-: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ، وَإِلَّا فَلْيَصْمُتْ». فإذا أردت أن تُؤَكَّد شيئًا فأكَّده باليمين بالله سبحانه وتعالى لا بالطلاق؛ وذلك لأن التأكيد بالطلاق خلاف المشهور، ولأن التأكيد بالطلاق يرى كثير من أهل العلم – أو أكثر أهل العلم – أنه يثبت به حكم الطلاق، لا حكم اليمين، فيكون الإنسان بذلك مخاطرًا فيما إذا ما حلف بالطلاق على زوجته أن تفعل شيئًا، أو ألا تفعله.

أما ما وقع لهذا الرجل مِن كَوْنه حَلَف بالطلاق أربع مرات على زوجته إن فعلت هذا الشيء أن يضربها ضربًا شديدًا، فإنه ليس له حق في أن يضربها ضربًا شديدا، وإنما إذا فعلت ما يقتضي الضرب فإنه يضربها ضربا غير مبرح، وعليه فإنه لما عادت إلى فعل هذا الشيء الآن لا يضربها ذلك الضرب الشديد الذي حلف بالطلاق عليه، ولكن يُكَفِّر عن طلاقه هذا، أو عن حلفه بطلاقه هذا، كفارة يمين.

وكفارة اليمين كما ذكرها الله عز وجل: إطعام عشرة مساكين، أو كسوتهم، أو تحرير رقبة، فمن لم يجد فصيام ثلاثة أيام. وإطعام عشرة مساكين له وجهان:

الوجه الأول: أن يصنع غداء، أو عشاء، ويدعو عشرة مساكين يأكلون.

الوجه الثاني: أن يطعمهم شيئًا غير مطبوخ ، ومقداره ستة كيلوات من الأرز يعطيها العشرة ، وإذا حصل أن يجعل معها شيئًا من الإدام، من لحم أو غيره، فإنه أكمل وأفضل.